Theo Văn phòng Quốc gia về rừng (ONF), khoảng 98.000 ha rừng tại Pháp đã bị thiêu rụi trong mùa Hè năm nay, mức cao nhất kể từ năm 1976. Khoảng 21.000 vụ cháy được ghi nhận, cao gấp 5 lần mức trung bình hằng năm trong 20 năm qua. Đến ngày 28/9, các tỉnh Aude, Haute-Garonne và Pyrénées-Orientales vẫn đối diện với nguy cơ cháy cao. Đáng chú ý, nguy cơ cháy rừng không còn tập trung ở miền Nam mà đang lan rộng sang nhiều khu vực khác.
Báo cáo nhận định cháy rừng ngày càng nghiêm trọng do hạn hán, thảm thực vật khô hơn và tình trạng đô thị hóa phân tán, làm gia tăng các khu vực tiếp giáp giữa rừng và nhà ở. Điều này khiến lực lượng cứu hỏa khó tiếp cận và bảo vệ khu dân cư. Tại Hérault, từ ngày 1/6 - 30/8 đã xảy ra 516 vụ cháy, thiêu rụi 1.183 ha rừng, trong khi dân số địa phương tiếp tục tăng, gây thêm áp lực cho lực lượng cứu hộ.
Trước tình hình này, các nghị sĩ đề xuất chuyển một phần nguồn lực từ chữa cháy sang phòng ngừa và chuẩn bị. Báo cáo cho rằng mỗi euro đầu tư cho phòng ngừa có thể giúp tránh 29 euro (32 USD) chi phí ứng phó. Các khoản đầu tư cần được đánh giá dựa trên “giá trị của những gì được cứu”, bao gồm tính mạng, tài sản, cơ sở hạ tầng, môi trường và năng lực hoạt động của địa phương. Tuy nhiên, tiêu chí này không nên là căn cứ duy nhất để phân bổ nguồn lực nhằm tránh tình trạng thiên lệch so với các làng nhỏ và vùng nông thôn.
Trong lĩnh vực quy hoạch, báo cáo đề xuất coi khả năng phòng trước cháy rừng là một tiêu chí quan trọng khi cấp phép xây dựng tại các khu vực dân cư phân tán. Việc xây dựng cần tính đến đường tiếp cận cho xe cứu hỏa, nguồn nước, tuyến sơ tán và địa điểm trú ẩn, bên cạnh mức độ nguy cơ cháy. Các tiêu chí này cần được đưa vào quy hoạch sử dụng đất và kế hoạch phòng ngừa rủi ro cháy rừng. Thủ tục xây dựng các công trình phòng thủ rừng chống cháy tại khu vực nguy cơ cao cũng cần được đơn giản hóa.
Về tài chính, nhóm nghị sĩ đề xuất chương trình ngân sách an ninh dân sự nhiều năm và cho rằng ngân sách cấp quốc gia dành cho lĩnh vực này cần ít nhất tăng gấp đôi. Một Quỹ quốc gia dự phòng và quản lý các vụ cháy lớn có thể được thành lập để ứng phó với những vụ cháy cực đoan trên diện rộng, với một phần nguồn thu từ thuế đặc biệt đối với hợp đồng bảo hiểm. Cơ chế phân bổ nguồn lực cũng cần được điều chỉnh để hỗ trợ tốt hơn các địa phương có nguy cơ cao.
Đối với người dân, báo cáo đề xuất thành lập Quỹ quốc gia hỗ trợ thực hiện nghĩa vụ phát quang, dọn thực bì. Các hộ gia đình tuân thủ quy định có thể được hưởng tín dụng thuế 50% chi phí, tối đa 5.000 euro/hộ. Quỹ Barnier cũng được đề xuất mở rộng để tài trợ các công trình và thiết bị phòng chống cháy rừng, với mức hỗ trợ có thể lên tới 90% đối với các dự án ưu tiên bảo vệ người và tài sản tại khu vực có nguy cơ cao.
Báo cáo đồng thời đề xuất tăng cường lực lượng cứu hỏa, hỗ trợ lính cứu hỏa tình nguyện, cải thiện chế độ hưu trí, chăm sóc sức khỏe và thiết bị bảo hộ. Pháp cũng cần hiện đại hóa, mở rộng đội máy bay chữa cháy và tăng cường tham gia cơ chế rescEU của Liên minh châu Âu. Banque des Territoires có thể huy động khoảng 100 triệu euro cho phòng ngừa cháy rừng và đầu tư cho các SDIS, trong khi France 2030 và Bpifrance hỗ trợ đổi mới công nghệ.
Cuối cùng, các nghị sĩ cho rằng quy mô mới của nguy cơ cháy rừng đòi hỏi Pháp hướng tới một hệ thống chỉ huy quốc gia thống nhất và tích hợp hơn, bao quát từ phòng ngừa, chuẩn bị, ứng phó đến khắc phục hậu quả. Mục tiêu là chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu phản ứng sau khi cháy xảy ra sang chiến lược dài hạn, coi cháy rừng là rủi ro ngày càng thường xuyên trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
