Theo Politico (Mỹ), mặc dù các nước thành viên EU đã nhất trí thông qua “phao cứu sinh” then chốt này cho Kiev hồi tháng 12/2025, song chính phủ các nước vẫn phải tiếp tục đàm phán về điều kiện tài chính cụ thể, sau khi Ủy ban châu Âu đưa ra đề xuất chính thức vào ngày 14/1.
Diễn biến này báo hiệu các cuộc thương lượng căng thẳng với Pháp vốn đang dẫn đầu nỗ lực nhằm ngăn dòng tiền chảy sang Mỹ.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trương dành cơ chế ưu đãi cho các công ty quốc phòng của EU nhằm củng cố ngành công nghiệp quốc phòng của khối, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc Kiev không thể ngay lập tức mua được những trang bị cần thiết.
Theo Politico, đa số quốc gia thành viên, dưới sự dẫn dắt của Đức và Hà Lan, cho rằng Ukraine cần có thêm quyền linh hoạt trong cách sử dụng gói hỗ trợ tài chính của EU để phục vụ cho quốc phòng.
Những bất đồng này lên tới cao trào sau nhiều năm tranh cãi về việc có nên đưa Mỹ vào các chương trình mua sắm quốc phòng của EU hay không. Rạn nứt càng trầm trọng hơn kể từ khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sử dụng biện pháp quân sự nhằm kiểm soát Greenland.
Đức đã đi ngược lại lập trường của Pháp khi đề xuất tạo điều kiện để Ukraine mua sắm quốc phòng từ các công ty ngoài EU.
Trong bức thư gửi tới các quốc gia thành viên EU ngày 12/1, Chính phủ Đức nêu rõ: “Đức không ủng hộ đề xuất hạn chế việc mua sắm từ các nước thứ ba đối với một số loại sản phẩm nhất định, và lo ngại rằng điều này sẽ đặt rào cản lớn với khả năng tự vệ của Ukraine”.
Trong khi đó, Hà Lan đề xuất dành ít nhất 15 tỷ euro cho Ukraine để mua các loại vũ khí nước ngoài hiện chưa thể có ở châu Âu.
Phía Pháp phản biện rằng Brussels nên tận dụng tối đa giá trị từ nguồn tài chính viện trợ cho Ukraine. Ý kiến ủng hộ cho rằng việc Pháp muốn áp đặt điều khoản “Mua hàng châu Âu” nghiêm ngặt sẽ không thể “trói tay” Kiev, làm suy giảm khả năng tự vệ của Ukraine.
Theo Politico, trong một bức thư gửi tới các nước EU khác, chính phủ Hà Lan nhấn mạnh Ukraine đang khẩn cấp cần các trang thiết bị do nước thứ ba sản xuất, đặc biệt là các hệ thống phòng không và tên lửa đánh chặn Mỹ chế tạo, cũng như đạn dược và phụ tùng cho tiêm kích F-16, cùng năng lực tấn công tầm xa.
Nguồn tin của Politico cũng tiết lộ rằng phần lớn các nước EU, bao gồm Đức và Hà Lan, ủng hộ “Mua hàng châu Âu” ở mức độ chung. Chỉ có Hy Lạp và Cyprus ủng hộ đề xuất của Pháp nhằm giới hạn chặt chẽ chính sách này trong phạm vi các doanh nghiệp EU.
