Các quan chức của Nga và Mỹ hiện tin rằng, phần lớn kho chất độc thần kinh của Syria bao gồm các tiền chất chưa được vũ khí hóa, có thể dễ dàng được vô hiệu hóa khá nhanh chóng, qua đó sẽ giảm thiểu nguy cơ số hóa chất này bị chính quyền đem đi cất giấu cũng như bị các phần tử khủng bố lấy trộm. Một mô hình vũ khí hóa học của Syria. Ảnh: Washingtonpost.
Một bản đánh giá mật của Mỹ và Nga cũng kết luận rằng toàn bộ kho vũ khí hóa học của Syria có thể được phá hủy chỉ trong khoảng thời gian 9 tháng, miễn là các quan chức Syria thực hiện đúng cam kết trao lại toàn bộ số hóa chất trên cho các thanh sát viên quốc tế.
Bản đánh giá, được cho là có căn cứ nhất cho tới nay, đã phản ánh sự đồng thuận giữa các chuyên gia của Mỹ và Nga sau khi so sánh các thông tin tình báo của hai bên về Syria trong thời gian gặp gỡ tại Geneva thời gian qua.
Kết quả đánh giá về kho vũ khí hóa học của Syria cũng được củng cố hơn bằng chính báo cáo của chính phủ nước này lên Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học (OPCW) hôm 21/9 vừa qua, trong đó liệt kê toàn bộ các loại hóa chất, hệ thống vũ khí mang chất độc hóa học. Mặc dù nội dung bản báo cáo này của Syria vẫn chưa được công khai, nhưng một quan chức ngoại giao cấp cao của Mỹ đánh giá là "khá tốt".
Trước đó, trong một buổi họp báo kín với các chuyên gia vũ khí, các quan chức Nhà Trắng cho biết việc phân tích đã cho kết luận rằng chính phủ Syria đang sở hữu hơn 1.000 tấn vũ khí hóa học, trong đó có khoảng 300 tấn khí sulfur, độc chất gây cháy da từng được sử dụng trong Thế chiến thứ Nhất. Hầu hết các hóa chất còn lại là các tiền chất của chất độc thần kinh, đang được giữ ở dạng chất lỏng, và chưa được vũ khí hóa.
Trong các chương trình phát triển vũ khí quân sự, hai tiền chất dùng để chế tạo chất độc thần kinh được pha trộn bằng các thiết bị đặc biệt, sau đó được đưa vào tên lửa, bom hoặc đạn pháo.
Các chuyên gia về vũ khí hóa học không tham gia cuộc họp trên đều đánh giá phát hiện trên là đáng khích lệ. Một số còn lưu ý rằng việc tiêu hủy số tiền chất nói trên sẽ dễ hơn là những chất độc đã được đưa vào đầu đạn.
Lê Hoàng (theo Washingtonpost)
