Ngày 22/10, hai công ty công nghệ Phần Lan là ICEYE và Nokia đã ký thư bày tỏ ý định với Bộ Quốc phòng Ukraine, chính thức thiết lập quan hệ đối tác nhằm phát triển hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh riêng cho Ukraine.
Theo tờ The Kyiv Independent, Tổng thống Volodymyr Zelensky thông báo về thỏa thuận này trong cùng ngày, nhân chuyến thăm Kiev của Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo. Ông nhấn mạnh thỏa thuận vệ tinh này “có ý nghĩa quan trọng đối với quốc phòng và khả năng chống chịu của Ukraine”.
Thỏa thuận với Kiev được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Nokia và ICEYE công bố kế hoạch hợp tác xây dựng “các hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh băng thông rộng trên quỹ đạo thấp (LEO) dành cho các chính phủ”. Các hệ thống này sẽ phục vụ mục đích quốc phòng, ứng phó khẩn cấp, an ninh biên giới và nhiều ứng dụng khác.
Hiện Ukraine phụ thuộc vào Starlink, một hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh băng thông rộng trên quỹ đạo thấp do công ty SpaceX của Mỹ vận hành. Starlink đã chứng tỏ vai trò thiết yếu trong hoạt động liên lạc trên chiến trường, các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái tầm trung và hoạt động của các hệ thống phòng không.
Tuy nhiên, hệ thống này cũng bộc lộ những điểm yếu, như Ukraine đã trải qua khi dịch vụ Starlink liên tục bị gián đoạn trong suốt một tuần. Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tốc độ và chức năng của Starlink tại Ukraine đã được khôi phục hoàn toàn, một quan chức Ukraine nói với tờ The Kyiv Independent rằng các hạn chế vẫn còn tồn tại.
Trong khi đó, các hệ thống mà ICEYE và Nokia dự định cùng phát triển sẽ cho phép các quốc gia sở hữu vệ tinh, phân khúc mặt đất và thiết bị đầu cuối của riêng mình. Nhờ đó, các lực lượng Ukraine ở tiền tuyến sẽ tránh được nguy cơ mất quyền truy cập vào những hệ thống quan trọng do thay đổi quyết định từ phía các chính phủ nước ngoài.
“Ukraine cần các hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh an toàn, độc lập và hiệu suất cao do chính họ kiểm soát”, Rafal Modrzewski, Giám đốc điều hành của ICEYE, cho biết trong thông cáo báo chí công bố thỏa thuận với Kiev.
“Chúng tôi có bề dày kinh nghiệm trong việc triển khai nhanh chóng các dự án vệ tinh độc lập nhằm xây dựng năng lực này. ICEYE tự hào đã hỗ trợ Ukraine từ năm 2022 và chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục duy trì sự hỗ trợ đó”.
Mikko Hautala, Chủ tịch bộ phận Quốc phòng của Nokia, cũng bày tỏ quan điểm tương tự, khẳng định dự án này sẽ mang lại cho Ukraine “quyền kiểm soát đối với hạ tầng kết nối mà họ đang phụ thuộc vào”.
ICEYE tự mô tả mình là “đơn vị dẫn đầu châu Âu về thông tin tình báo chủ quyền từ không gian”, trong khi Nokia được mô tả là “đơn vị dẫn đầu toàn cầu về cơ sở hạ tầng kết nối”.
Ngày 23/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ giúp giải quyết mọi vấn đề còn tồn đọng liên quan đến Starshield - dịch vụ Starlink dành cho mục đích quân sự tại Ukraine.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi tờ The Wall Street Journal đưa tin cùng ngày rằng, hôm 21/10, ông Trump đã yêu cầu Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk dỡ bỏ các hạn chế đối với dịch vụ này. Theo tờ báo, ông Trump được cho là đã bày tỏ sự “bất bình” khi tốc độ của hệ thống vẫn bị giới hạn ở mức khoảng 160 km/giờ (100 dặm/giờ).
Ông Trump cho biết chưa trao đổi với ông Musk về vấn đề này, nhưng có thể sẽ làm như vậy nếu các khó khăn vẫn tiếp diễn.
“Tôi chưa nói chuyện với ông ấy”, ông Trump chia sẻ. “Có lẽ tôi sẽ cần phải nói chuyện, nhưng hiện tại thì chưa... Tôi nghe nói vấn đề đã được khắc phục rồi. Nếu chưa, tôi sẽ trao đổi với ông ấy... Nếu có vấn đề gì, tôi sẽ giải quyết ổn thỏa”.
