Kênh hào thành cổ Vinh được nhà Nguyễn xây dựng năm 1831, kiến thiết theo hình lục giác, hào bao quanh thành cổ sâu 3m, rộng 28m. Hiện nay, kênh hào là nơi thoát nước mưa và nước thải cho hàng ngàn hộ dân ở các phường Quán Bàu, Lê Lợi, Quang Trung và Cửa Nam của thành phố Vinh.
Theo ghi nhận của phóng viên, dòng nước trong kênh hào thành cổ Vinh có màu đen ngòm, đóng váng, rác thải ứa đọng nhiều điểm trên mặt kênh, đặc biệt nước bốc mùi rất hôi thối. Nhiều người dân sống dọc hai bên kênh hào thành cổ Vinh cho biết, tình trạng ô nhiễm này đã diễn ra từ nhiều năm nay, song vẫn chưa được giải quyết.
Bà Nguyễn Thị Lưu, khối 2, phường Đội Cung, thành phố Vinh cho biết, tình trạng ô nhiễm khiến cuộc sống của người dân bị đảo lộn từ nhiều năm nay. Khi trời nắng, lượng nước thải cô đặc dồn lại từng khu vực một, khi trời mưa thì bốc mùi rất nặng. Không chỉ các hộ dân sống sát bên kênh hào thành cổ Vinh mà những hộ ở cách xa kênh hào khoảng 500 m vẫn thấy mùi hôi thối. Bà rất mong các cấp chính quyền sớm xử lý tình trạng ô nhiễm này để đảm bảo cảnh quan trong lành tại Di tích thành cổ Vinh và ổn định cuộc sống cho người dân ở xung quanh.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do mương và cống thu gom rác thải mới chỉ đáp ứng một phần số hộ dân cư xung quanh hào thành cổ. Nguồn nước cung cấp cho kênh chủ yếu là nguồn nước mương Nguyễn Thị Định. Tuy nhiên, mương Nguyễn Thị Định đang là tuyến mương thu gom nước mưa và nước thải của các hộ dân ở phường Đội Cung, Quang Trung, Lê Lợi, Đông Vĩnh... Khi lượng nước thải từ các khu dân cư đổ vào cộng với thời tiết ít mưa, lượng nước thải sẽ cô đặc dần và bốc mùi hôi thối.
Trước đó, đầu năm 2016, Dự án nâng cấp và cải tạo mương xung quanh hào thành cổ Vinh đã được triển khai với tổng số vốn hơn 138 tỷ đồng. Dự án hoàn thành vào cuối năm 2018 với các hạng mục gồm: Cải tạo bờ kè, xây hệ thống đường quản lý, hệ thống điện chiếu sáng và cây xanh, hệ thống mương và cống tròn thu gom rác thải. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm nguồn nước tại kênh hào thành vẫn chưa được cải thiện.
Ông Nguyễn Thành Vinh, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường Cửa Nam, thành phố Vinh, cho biết để hạn chế tình trạng ô nhiễm, phường đã tích cực tuyên truyền người dân nâng cao ý thức, không vứt rác xuống dọc kênh hào; thường xuyên vớt rác, tổ chức nạo vét bùn thải tại một số khu vực lắng đọng dày. Tuy nhiên, để giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm thì các tuyến mương đấu vào hào thành, cấp nước cho hào thành phải là nước mưa, không được lẫn nước thải của các khu dân cư như hiện nay.
Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Phong, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý tiểu Dự án phát triển đô thị Vinh (Nghệ An) cho biết, trước thực trạng trên, UBND thành phố Vinh đã giao các đơn vị, địa phương có giải pháp vận hành, bảo trì và nạo vét mương thoát nước ảnh hưởng tới việc thoát nước khu vực hào thành cổ Vinh. Cùng với đó, thành phố tuyên truyền người dân thực hiện đổ rác đúng nơi quy định.
Theo ông Phong, về lâu dài, thành phố sẽ đầu tư hệ thống mương cấp 2, cấp 3 đấu nối đến từng hộ dân nhằm thu gom nước thải tách riêng, không để thải chung nước thải của các hộ dân và nước mưa xuống kênh hào thành cổ Vinh như hiện nay.
