Núi lửa phun trào 2.000 năm trước biến não người thành thủy tinh

Mới đây, một nhóm nhà nghiên cứu đã phát hiện các tế bào não còn nguyên vẹn của một người đàn ông trẻ tuổi chết cách đây gần 2.000 năm trong vụ phun trào núi lửa Vesuvius.
Chú thích ảnh
Hình ảnh kính hiển vi điện tử quét các tế bào não của người đàn ông trẻ đã chết gần 2.000 năm trước. Ảnh: AFP

Theo hãng tin AFP, tế bào não này là của người đàn ông 20 tuổi đã thiệt mạng trong vụ phun trào núi lửa vào năm 79 sau Công nguyên.

Núi lửa Vesuvius phun trào đã phá hủy thị trấn Herculaneum của Italy khi phun ra những chất độc hại, tro bụi, luồng khí nóng và dòng dung nham dày hàng mét sau đó biến tất cả thành đá. Đám tro nóng này lập tức chôn vùi toàn bộ thị trấn, nhanh chóng nung nóng vật chất hữu cơ. Dù các công trình trong thành phố đều bị carbon hóa hoặc thiêu đốt thành tro, nhưng do bị chôn vùi nhanh chóng ở nhiệt độ rất cao nên nhiều vật thể được bảo tồn.

Thi thể của người đàn ông được tìm thấy vào những năm 1960 ở Herculaneum trong tư thế nằm úp mặt trên giường gỗ, bị chôn vùi trong tro bụi núi lửa, hộp sọ nứt và cháy thành than. Chiếc giường đặt trong nhà thờ được cho là của Hoàng đế Augustus. Nhà thờ này được xây dựng vào thời điểm vị hoàng đế qua đời năm 25 tuổi.

Gỗ cháy được tìm thấy cạnh thi thể cho phép các nhà nghiên cứu ước tính rằng địa điểm này đã đạt nhiệt độ khoảng hơn 500 độ C, đủ nóng để thiêu đốt chất béo trong cơ thể và làm bốc hơi các mô mềm. 

Chú thích ảnh
Một chiếc giường tại địa điểm khảo cổ học Herculaneum, nơi các nhà khoa học tìm thấy tế bào não của một người đàn ông trẻ tuổi đã chết cách đây gần 2.000 năm. Ảnh: AFP

Theo kết quả nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Y học New England do nhà nhân chủng học Pier Paolo Petrone tại Đại học Naples Federico II nghiên cứu, sức nóng của vụ phun trào đã biến não của người đàn ông trẻ thành thủy tinh đen. Nhiệt độ cực cao của núi lửa đã hóa lỏng não của nạn nhân, sau khi nhanh chóng nguội đi, nó đã biến thành thủy tinh thông qua một quá trình gọi là thủy tinh hóa. 

Khi nhóm nghiên cứu kiểm tra bộ não đã được thủy tinh hóa bằng kính hiển vi điện tử, họ phát hiện rằng các tế bào não còn nguyên vẹn. Nhà nhân chủng học Petrone cho biết quá trình thủy tinh hóa đã "đóng băng" hệ thống thần kinh trung ương của con người và bảo tồn nó. 

“Việc phát hiện ra mô não trong hài cốt người cổ đại là một sự kiện khác thường. Nhưng việc bảo tồn toàn bộ cấu trúc tế bào thần kinh của hệ thần kinh trung ương 2.000 năm trước đây trong trường hợp này là điều chưa từng thấy”, ông nói.

Chú thích ảnh
Địa điểm khảo cổ dưới đáy núi lửa Vesuvius.Ảnh: AFP

Các nhà khảo cổ học, nhà sinh vật học, nhà khoa học pháp y, nhà di truyền học thần kinh và nhà toán học tại Naples, Milan và Rome cũng đã tìm thấy các tế bào thần kinh còn nguyên vẹn trong tủy sống, và chúng cũng đã được thủy tinh hóa.

Các nhà khoa học đang lên kế hoạch tiếp tục nghiên cứu những gì còn lại để tìm hiểu thêm về quá trình thủy tinh hóa. Theo ông Petrone, thông tin này có thể là minh chứng rất quan trọng trong trường hợp núi lửa Vesuvius có thể xảy ra vụ phun trào trong tương lai. Đây là ngọn núi lửa nguy hiểm nhất thế giới, nơi có hơn 3 triệu cư dân Naples sinh sống và môi trường xung quanh.

Hải Vân/Báo Tin tức

Dành cho bạn

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng tốc, trong khi cạnh tranh có nguy cơ khiến các doanh nghiệp xem nhẹ an toàn, làm gia tăng những rủi ro khó kiểm soát. Diễn biến này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 57: phát triển và làm chủ AI phải song hành với xây dựng năng lực quản trị, kiểm soát và bảo đảm an toàn.
Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Nắng nóng, độ ẩm và nước mưa có thể âm thầm tác động đến bức phù điêu bằng đồng tại Khu truyền thống cách mạng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Từ những vị trí dễ hư hỏng được nhận diện, nhóm nghiên cứu đề xuất giải pháp theo dõi và bảo trì chủ động nhằm kéo dài tuổi thọ công trình..
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

Để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, TP Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào một nguồn lực có tính quyết định: con người. Từ chính sách thu hút chuyên gia đến việc tạo môi trường để người giỏi giải quyết những bài toán lớn, Thành phố đang từng bước tìm cách biến tri thức thành năng lực đổi mới và giá trị cụ thể.
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

Nếu các cơ chế mới là “đường băng” để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo "cất cánh" thì thị trường mới là nơi quyết định công nghệ có tạo ra giá trị hay không. TP Hồ Chí Minh đang tìm cách rút ngắn khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến doanh nghiệp, từ ý tưởng đến sản phẩm, qua đó biến nguồn lực tri thức thành một động lực tăng trưởng thực chất.