Di tích Quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương (ở xã Đồng Dương, thành phố Đà Nẵng) được xây dựng vào thế kỷ thứ IX, đây được xem là “Thánh địa Phật giáo” quan trọng bậc nhất của Vương quốc Champa và khu vực Đông Nam Á trong lịch sử trung đại.
Bộ phim The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan ra rạp toàn cầu từ ngày 17/7 đang tạo nên cơn sốt phòng vé. Tác phẩm tái hiện hành trình trở về đầy gian truân của vị vua Odysseus sau cuộc chiến thành Troy. Cùng với sức hút của bộ phim, một câu hỏi đã tồn tại suốt hơn 2.500 năm cũng được đặt ra: Cuộc chiến thành Troy có thật hay chỉ là huyền thoại?
Không chỉ là một phát hiện khảo cổ học, Di tích khảo cổ Cát Tiên hôm nay còn mang theo kỳ vọng về việc đánh thức những giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất cực Nam Tây Nguyên. Từ những nền đền tháp cổ bên dòng Đồng Nai, câu chuyện của Cát Tiên đang dần vượt ra ngoài phạm vi khảo cổ học để trở thành hành trình gìn giữ ký ức văn hóa, phát triển du lịch di sản tại vùng đất bí ẩn đang dần được đánh thức.
Một con đường thiêng - con đường thần linh, vua chúa và tăng lữ Bà-la-môn giáo đi vào không gian thiêng của Thánh địa Mỹ Sơn (Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn, xã Thu Bồn, thành phố Đà Nẵng) ở khoảng thế kỷ XI - XII đã phát lộ. Đây là vết tích huy hoàng của một trong những công trình kiến trúc chưa từng được biết đến ở Mỹ Sơn trong lịch sử nghìn năm tồn tại. Đây còn là một trong những thành quả tuyệt vời trong công tác hợp tác quốc tế để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn.
Di tích khảo cổ học là loại hình tài nguyên di sản văn hóa đặc sắc, góp phần tạo nên giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể danh thắng Tràng An, tỉnh Ninh Bình.
Giá trị tài nguyên di sản khảo cổ học ở Ninh Bình nói chung, Tràng An nói riêng chứa đựng cả những giá trị quá khứ, hiện tại và tương lai. Trong nỗ lực chung nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của Quần thể danh thắng Tràng An, tỉnh Ninh Bình đang tiếp tục quan tâm đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, góp phần làm giàu thêm, lan toả các giá trị, thúc đẩy quảng bá hình ảnh Quần thể đến du khách trong nước và quốc tế.
Ngày 13/11, Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo "Thông báo khảo cổ học toàn quốc lần thứ 60- năm 2025" nhằm công bố những phát hiện mới, chia sẻ các kết quả nghiên cứu khảo cổ học trong năm qua và thảo luận các định hướng nghiên cứu của ngành trong thời gian tới.
Trong bước đột phá khoa học không cần đến việc đào bới thực địa, các nhà nghiên cứu Israel vừa công bố một công nghệ mới có thể ví như “tia X của Trái Đất”, cho phép phát hiện các không gian ẩn bên dưới lòng đất tại một khu khảo cổ ở Jerusalem.
Ngày 27/9, tại chùa Bái Đính, phường Tây Hoa Lư, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức hội nghị quốc tế “Công tác nghiên cứu khoa học gắn liền với quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An”.
Nằm ẩn mình trong thung lũng với cảnh sắc bình dị, nguyên sơ của núi rừng và những thửa ruộng bậc thang lúa đang trổ bông là cụm di tích khảo cổ đặc biệt bãi đá có hình khắc cổ Suối Cỏ (xã Nhân Nghĩa, tỉnh Phú Thọ).
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, một nhóm nhà khảo cổ học đã khai quật được tàn tích của khu định cư thời Byzantine lâu nay bị lãng quên mang tên Tharais, mở ra những hiểu biết quan trọng mới về lịch sử Kitô giáo ở Trung Đông. Phát hiện này do Phó Giáo sư khảo cổ Musallam R. Al-Rawahneh thuộc Đại học Mu’tah (Jordan) dẫn đầu, đã được công bố trên tạp chí Gephyra.
Một nghiên cứu mới kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và phương pháp xác định niên đại bằng carbon phóng xạ đã đưa ra phát hiện đáng chú ý khi chỉ ra rằng một số bản thảo trong bộ Cuộn Biển Chết có thể được viết sớm hơn tới 100 năm so với các đánh giá trước đây dựa trên cổ tự học.
Ngày 26/5, một phái đoàn khảo cổ Ai Cập thông báo đã phát hiện 3 lăng mộ có niên đại từ thời Tân Vương quốc, một trong những thời đại nổi tiếng nhất trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Các phát hiện này cung cấp cái nhìn sâu sắc về cuộc sống của các chức sắc từng phục vụ trong các đền cổ linh thiêng cũng như những người giữ chức vụ quản lý hành chính trong các triều đại Ai Cập cổ đại.
Một nghiên cứu khảo cổ công bố ngày 27/4 đã làm sáng tỏ kỹ năng sử dụng lửa tinh vi của con người trong Kỷ Băng hà cuối cùng, giai đoạn lạnh giá nhất trong kỷ băng hà gần đây của Trái Đất.
Các nhà khảo cổ học tại miền nam xứ Wales đã khai quật được hàng chục bộ hài cốt có niên đại từ thời sơ kỳ Trung Cổ, hé lộ những dấu tích rõ nét về cuộc sống lao động vất vả, đặc biệt là đối với phụ nữ, trong một giai đoạn lịch sử còn ít được ghi chép và nghiên cứu đầy đủ.
Đảo Skye ở Scotland nổi tiếng với cảnh quan hùng vĩ, những làng chài xinh đẹp và các lâu đài nguy nga thời trung cổ. Trong một nghiên cứu mới, hòn đảo này còn từng là một “điểm tụ tập” xã hội của loài khủng long, bao gồm cả tổ tiên của khủng long bạo chúa (Tyrannosaurus rex).
Các nhà nghiên cứu Italy tuyên bố đã phát hiện một thành phố ngầm rộng lớn nằm sâu dưới các kim tự tháp Giza, trải dài khoảng 1.200 mét, lớn gấp 10 lần so với các công trình nổi tiếng này.
Các nhà khoa học đã xác định niên đại của bộ xương một đứa trẻ cổ đại, mang đặc điểm của cả người hiện đại và người Neanderthal (người cổ đại), vào khoảng 27.700 đến 28.600 năm trước.
