Trăm loại phí trong và… ngoài luồng!
Đưa cho chồng 5 triệu đồng để đi đóng tiền học hè cho con, chị Phương Nhung những tưởng thế là đủ, nhưng rồi ông chồng tối về than: “Hôm nay anh phải vay thêm công ty 4,5 triệu đồng để đóng tiền đấy. Trường thu 1,5 tháng tiền học, gồm nửa tháng học hè (từ 15/7) và 1 tháng học chính thức (tháng 8), cộng với tiền xây dựng trường đầu năm. Tổng cộng là 9,55 triệu đồng”.
 Đầu năm, các phụ huynh phải đóng các loại phí cho con em mình. |
Dẫu đã lường trước mức đóng tiền học cho cô con gái duy nhất hiện đang theo học trường Nguyễn Siêu (Hà Nội), nhưng chị Phương Nhung vẫn thấy phát hoảng với mức nộp gần 10 triệu đồng này. “Năm nào cũng phải đóng tiền xây dựng trường, khoảng 1-2 triệu đồng và tăng dần theo từng năm. Tiền học phí thì cũng tăng theo từng năm, thậm chí nửa năm tăng một lần, nhà trường bảo do giá cả đi chợ tăng, do cần xây dựng thêm cơ sở vật chất… Kiểu này tôi cũng không dám chắc sẽ còn tiếp tục lo được cho con bao nhiêu tháng học phí nữa”- chị Phương Nhung cho biết.
Khoản đóng góp đầu năm đã là việc đương nhiên của các trường, tuy nhiên vẫn là nỗi lo lớn của các bậc cha mẹ khi vào năm học mới. Ít nhất sẽ là 1-2 triệu đồng nữa chi cho khoản đóng góp này, chưa kể tới các loại dịch vụ phụ nữa. “Năm nay con tôi chỉ phải đóng 2,5 triệu đồng cho tiền xây dựng trường, chứ sang năm con số sẽ là 4,5 triệu đồng, bởi sang năm cháu sang cấp II của trường, nghĩa là đầu năm sẽ phải đóng thêm 2 triệu đồng tiền nhập học cho một cấp học nữa. Nghĩ mà toát cả mồ hôi”- anh Minh Tuấn, phụ huynh cháu Quyên Phương, trường Nguyễn Siêu cho biết.
Với những trường thuộc dạng “cao cấp” như Nguyễn Siêu, Đoàn Thị Điểm, Lê Quý Đôn, hay như Trường quốc tế Việt - Úc, Olymlia- Hà Nội, thực sự mức đóng đầu năm không bao giờ dưới 7 con số. Ví như với Trường Quốc tế Việt - Úc, phụ huynh ngoài học phí, còn phải đóng phí dự tuyển 1,05 triệu đồng (tiểu học) và 2,1 triệu đồng (THCS, THPT), rồi phí giữ chỗ 10,5 triệu đồng. Trường tiểu học Hà Nội Academy lại có khoản phí đăng ký cho năm học kế tiếp từ 4,5 triệu-7 triệu đồng tùy cấp học, rồi phí mua hồ sơ, phí ghi danh cũng từ vài trăm tới vài triệu đồng/lần… Tuy nhiên, tất cả những loại phí này đều là phí “trong luồng” và có hóa đơn thu chi rõ ràng.
Thế nhưng, cũng lại có những trường hợp mà phí phải đóng cũng cao không kém, trong khi phụ huynh vẫn phải đóng theo kiểu… “đi đêm”. Đó là những trường hợp muốn xin cho con vào trường tốt, nhưng lại trái tuyến. Chị Trịnh Hoài Linh, phụ huynh cháu Sơn Tùng, cho biết: “Gia đình tôi ở tận dưới khu Thanh Xuân Bắc, trong khi tôi lại làm ở khu vực Trần Hưng Đạo, thế nên gia đình đã quyết định xin cho con vào trường L.N.H để đưa đón cho tiện. Do trái tuyến nên tôi đã phải “học” theo cách của một phụ huynh mách cho là… đóng góp tự nguyện cho trường 10 triệu đồng để con được vào học. Tốn tiền như vậy mà "được" đóng góp cũng còn thấy vui, vì nhiều trường hợp cha mẹ chậm chân hơn tôi, muốn đóng hơn trường cũng nhất định không nhận”.
Trên thực tế, có rất nhiều phụ huynh đã chọn con đường “đóng góp” kiểu này để xin học cho con. “Tình trạng này là phổ biến và bố mẹ các cháu đều phải chấp nhận thôi, vì muốn con mình vào trường tốt, trường gần, thuận tiện. Một ví dụ nữa như ở trường tiểu học T.C B hoặc trường K.Đ, số lượng học sinh đúng tuyến rất ít, còn phần lớn là trái tuyến. Cứ đến mùa tuyển sinh là thôi rồi việc tận dụng các mối quan hệ để xin xuất “ngoại giao”.
Và dẫu có ngoại giao thì cũng phải đóng góp. Khoản đóng góp này nhà trường cũng không trực tiếp nhận mà thông qua Hội phụ huynh của trường, coi như một khoản tự nguyện đóng góp. Nhất cử lưỡng tiện, trường vẫn có tiền, mà lại không làm sai quy định. Còn bản thân phụ huynh thì cũng “ngậm bồ hòn làm ngọt”, bởi trăm sự thì cũng phải “vì tương lai con em” mà thôi”- chị Trịnh Hoài Linh cho biết.
Học phí... nỗi đau kéo dài
“Điều tôi mong nhất mỗi tháng là đến ngày đóng tiền học cho con sẽ có đủ 5 triệu đồng trong tài khoản”- chị Minh Ngọc, phụ huynh bé Diệu Anh, tâm sự.
Phải là người trong cuộc mới hiểu thấu được nỗi niềm này của chị Minh Ngọc. Cho con tham gia học trường tư ngay từ năm đầu tiên, rồi “đâm lao phải theo lao”, đến nay bé Diệu Anh đã lên lớp 5. Năm năm trời đằng đẵng theo mức tăng học phí của trường, tới nay con số đã chạm trần 5 triệu đồng/tháng. “Mà chưa biết vài tháng nữa có tăng tiếp không, nhà trường cứ biến động giá cả một chút là học phí tự khắc tăng luôn, kêu cũng chẳng được”, chị Minh Ngọc tâm sự.
“Cũng đang cố nốt năm nay thôi, vì năm nay là năm cuối cấp, sang năm tôi sẽ cho con thi sang trường công, chứ thế này thì không kham nổi”, chị Minh Ngọc than thở.
Quả thực mức học phí tới vài triệu đồng/tháng ngày càng phổ biến trong các trường tư hiện nay của Hà Nội. Đơn cử như trường Tiểu học dân lập Lê Quý Đôn, năm nay mức học phí tăng thêm tới… 2,8 triệu đồng. Chi phí bữa ăn ở trường cũng tăng đến 50%, từ 1 triệu lên 1,5 triệu đồng/tháng. Tính ra, chi phí cố định, bao gồm cả xe đưa đón học sinh, mỗi tháng phụ huynh có con học ở Lê Quý Đôn sẽ phải chi khoảng 5,5 - 6 triệu đồng.
Với trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm, các bé vào lớp 1, phụ huynh cũng sẽ phải chi một khoản tương tự từ 5,5 - 6 triệu đồng/tháng/học sinh. Tuy nhiên, đó cũng mới chỉ là mức chi cho lớp thường của trường này, còn lớp chuyên thì con số sẽ gấp đôi, tức là khoảng 12 triệu đồng/tháng. Với trường Nguyễn Siêu, mức thu học phí tiểu học cũng khoảng 5 triệu đồng.
Với trường THCS Marie Curie, học sinh lớp truyền thống đóng học phí 800.000 đồng/tháng, tiền chăm sóc bán trú 800.000 đồng/tháng, trang bị đầu cấp 2,5 triệu đồng/năm. Lớp tiếng Anh chuẩn quốc tế, học phí có 2 loại: 3,2 triệu đồng/tháng (giáo viên của trường dạy) và gần 5 triệu đồng/tháng (giáo viên Language Link dạy).
Nhưng đó cũng mới chỉ là mức “thường thường bậc trung” trong giới trường tư. Còn với các trường có “yếu tố quốc tế”, mức học phí mới thực là… trên trời. Trường Tiểu học quốc tế Việt - Úc, năm học 2012-2013 này mức học phí là 70 triệu đồng/năm học (tăng 10 triệu đồng so với năm học trước). Với trường Phổ thông đa cấp Olympia- Hà Nội và trường Hà Nội- Academy thì mức học phí mỗi năm đều lên đến hàng trăm triệu đồng.
Cụ thể là trường Olympia- Hà Nội có mức học phí cấp 1 là 99 triệu đồng/10 tháng, cấp 2 là 114 triệu đồng/10 tháng, riêng lớp 9 thu mức 126 triệu đồng/11 tháng, cấp 3 là 129 triệu đồng/10 tháng. Trường Hà Nội- Academy học phí cấp 1 là 93,6 triệu đồng/năm/học sinh, cấp 2 là 106 triệu đồng/năm/học sinh, cấp 3 là 124 triệu đồng/năm.
Đặc biệt, với những trường này, ngoài mức thu học phí, còn có vô vàn những khoản phụ phí khác như tiền đưa đón bằng xe ô tô của trường (sẽ đề cập trong bài viết sau), tiền quỹ lớp, quỹ trường, tiền hoạt động ngoại khóa… mỗi tháng cũng thêm bạc triệu cho các bậc phụ huynh.
Xem ra, đúng là “cơn bão tiền” đang ào tới theo năm học mới! Và người phải è cổ ra gánh bão, chẳng ai khác, là các bậc phụ huynh!
Tuyết Anh
Bài cuối: Nan giải công đoạn đưa, đón
