Trường Sư phạm Tây Nam Bộ là ngôi trường sư phạm duy nhất trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ ở Tây Nam Bộ, có nhiệm vụ đào tạo cán bộ cho cuộc kháng chiến và chăm lo phát triển giáo dục vùng giải phóng; chuẩn bị nhân lực chất lượng cao kiến thiết đất nước thống nhất.
Tiến sĩ Đặng Huỳnh Mai, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trưởng Ban Liên lạc Trường Sư phạm Tây Nam Bộ cho biết, trong 14 năm hoạt động (từ năm 1961 - 1975), trường đã mở 14 khóa đào tạo cán bộ giáo dục và giáo viên với hơn 600 cán bộ giáo dục tỉnh, huyện và hàng trăm giáo viên cấp 1 cùng khoảng 150 giáo viên cấp 2.
Lực lượng này đã tích cực góp sức cho công cuộc kháng chiến thắng lợi. Trường không đóng nơi cố định mà phải thường xuyên đi dời căn cứ nhằm đối phó với pháo binh, máy bay của địch… lúc sống giữa lòng dân vùng giải phóng Tây Nam Bộ, khi thì ở sâu trong rừng. Cả thầy và trò dù nhiệm vụ chính là dạy, học nhưng luôn trong tư thế tay sách, tay súng sẵn sàng di chuyển, chống địch càn quét vào căn cứ.
Phát biểu tại buổi gặp mặt, ông Nguyễn Mạnh Cường, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh xúc động chia sẻ, chỉ có thể dùng ngôn ngữ và hình ảnh “thầy giáo chiến sỹ” mới thể hiện chính xác cho quá trình dạy và học của thầy trò Trường Sư phạm Khu Tây Nam Bộ trong chặng đường 14 năm gian khổ, hy sinh của chiến trường Tây Nam Bộ trong giai đoạn ấy. Giai đoạn khốc liệt ấy, nhiều thầy cô đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ; nhiều trường hợp là thương binh, mang trên người nỗi đau chất độc da cam.
Sau kháng chiến, nhiều cán bộ giáo dục, giáo viên tiếp tục học tập, công tác, cống hiến cho đất nước. Nhìn lại chặng đường 50 năm qua, bài học kinh nghiệm về xây dựng “con người” trong cuộc đấu tranh trên mặt trận giáo dục, văn hóa trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục là nền móng cơ sở để cả nước nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng kế thừa, tiếp nối, phát huy trong thực tiễn sự nghiệp “trồng người” hiện nay.
Ôn lại lịch sử truyền thống, Tiến sĩ Hồ Thiệu Hùng, nguyên Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên giáo viên của Trường Sư phạm Tây Nam Bộ nhìn nhận, không chỉ góp phần đào tạo cán bộ cho cuộc kháng chiến và chăm lo phát triển vùng giải phóng, Trường Sư phạm Tây Nam Bộ còn chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho công cuộc kiến thiết đất nước. Trong 14 năm ngắn ngủi nhưng đủ để chứng minh hiệu quả của trường trong việc đào tạo con người vừa hồng vừa chuyên, học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn...
“Thế hệ chúng tôi đã trải qua chiến tranh kéo dài, đã đổ máu xương và góp công sức vào sự nghiệp thống nhất nước nhà, giành lại hòa bình độc lập và đưa nước ta từ nước kém phát triển thành nước phát triển trung bình. Nay đến lượt cháu con tiếp bước đưa đất nước vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” - thay mặt thế hệ đi trước, Tiến sĩ Hồ Thiệu Hùng nhắn nhủ thế hệ trẻ.
