Nổi bật trong số những ứng cử viên năm nay là nghiên cứu về hormone glucagon-like peptide-1 (GLP-1). Tổ chức phân tích dữ liệu Clarivate từng dự đoán hướng nghiên cứu này có thể được vinh danh tại Nobel Y Sinh 2026, song giải thưởng ở lĩnh vực này sau đó được trao cho các nhà khoa học trong lĩnh vực thần kinh học. Tuy nhiên, ông David Pendlebury - Trưởng bộ phận phân tích của Clarivate - nhận định nghiên cứu về GLP-1 hoàn toàn có thể được trao giải Nobel Hóa học.
GLP-1 đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa lượng đường trong máu và kiểm soát cảm giác no, đồng thời là cơ sở của một số loại thuốc giảm cân như Wegovy và Mounjaro. Ba nhà khoa học thường được nhắc đến trong hướng nghiên cứu này là nhà nội tiết học người Canada Daniel Drucker, bác sĩ Đan Mạch Jens Juul Holst và nhà hóa học người Mỹ Svetlana Mojsov.
Công nghệ chỉnh sửa gene cũng là một trong những lĩnh vực thu hút sự chú ý đặc biệt. Nhà hóa sinh người Mỹ David Liu được giới chuyên gia đánh giá rất cao nhờ phát triển các “công nghệ chỉnh sửa gene chính xác, cho phép can thiệp trực tiếp vào ADN trong các hệ thống sống”. Bản thân ông Liu từng nhấn mạnh khả năng thay đổi một trình tự ADN theo ý muốn là một năng lực khoa học có ý nghĩa đặc biệt lớn.
Ông Lars Broström, biên tập viên khoa học của Đài Phát thanh Thụy Điển Sveriges Radio, cũng đánh giá ông Liu là một trong những ứng viên sáng giá. Theo ông, một số nhà khoa học khác trong lĩnh vực ADN cũng có thể được xướng tên, trong đó có hai nhà hóa học người Anh Shankar Balasubramanian và David Klenerman, với những đóng góp quan trọng cho công nghệ giải trình tự ADN thế hệ mới.
Nghiên cứu về cơ chế điều hòa giấc ngủ cũng nằm trong danh sách được giới chuyên gia lưu tâm. Ông Broström đánh giá cao các công trình về orexin, chất dẫn truyền thần kinh có vai trò duy trì trạng thái tỉnh táo. Hai nhà khoa học Emmanuel Mignot (người Mỹ gốc Pháp) và Masashi Yanagisawa (người Mỹ gốc Nhật Bản) thường được nhắc đến nhờ những đóng góp trong lĩnh vực này. Nhà khoa học người Mỹ gốc Tây Ban Nha Luis de Lecea cũng có thể cùng chia sẻ giải thưởng nếu hướng nghiên cứu trên được lựa chọn.
Bên cạnh các hướng nghiên cứu liên quan y sinh và di truyền, hóa học vật liệu cũng xuất hiện nhiều ứng viên đáng chú ý. Tổ chức Clarivate đặc biệt nhấn mạnh sự phát triển của “các lớp đơn phân tử tự lắp ghép” (self-assembled monolayers - SAMs), công nghệ tạo ra các lớp phủ ở quy mô phân tử, cho phép các nhà khoa học và kỹ sư điều chỉnh những đặc tính của bề mặt vật liệu. Các nhà hóa học Mỹ David Allara, Ralph Nuzzo cùng nhà khoa học Israel Jacob Sagiv thường được nhắc đến trong hướng nghiên cứu này.
Clarivate cũng đề cập các nhà khoa học Mỹ Harry Gray và Jay Winkler với những đóng góp trong việc làm sáng tỏ quá trình electron di chuyển trong protein.
Theo ông Pendlebury, lĩnh vực pin Mặt Trời cũng đã “chờ đợi quá lâu” để được vinh danh tại Nobel. Nhà hóa học người Đức gốc Thụy Sĩ Michael Grätzel được xem là một trong những ứng viên hàng đầu trong lĩnh vực này.
Một số tên tuổi khác cũng thường xuyên xuất hiện trong các dự đoán Nobel Hóa học, như nhà khoa học người Pháp Jean-Marie Tarascon với những đóng góp trong công nghệ pin; nhà hóa sinh người Mỹ gốc Đài Loan (Trung Quốc) Chi-Huey Wong với các nghiên cứu tiên phong về tổng hợp carbohydrate phức tạp và glycoprotein; và kỹ sư hóa học Mỹ Robert Langer với những công trình về hệ thống phân phối thuốc và kỹ thuật mô.
Giải Nobel Hóa học 2026 là giải thưởng nối tiếp Nobel Vật lý, được trao ngày 6/10 cho nhà vật lý người Bỉ Francis Halzen nhờ những đóng góp mang tính quyết định đối với Đài quan sát Neutrino IceCube tại Nam Cực và việc phát hiện các neutrino năng lượng cao có nguồn gốc từ vũ trụ.
Theo lịch trình, giải Nobel Văn học sẽ được công bố ngày 8/10, tiếp đến là Nobel Hòa bình ngày 9/10 và Nobel Kinh tế ngày 12/10, khép lại mùa Nobel 2026.
Mỗi giải Nobel gồm bằng chứng nhận, huy chương vàng và khoản tiền thưởng trị giá 12 triệu kronor (khoảng 1,2 triệu USD), được chia đều nếu có nhiều người cùng được trao giải trong một lĩnh vực.
Trước đó, năm 2025, Nobel Hóa học được trao cho ba nhà khoa học Susumu Kitagawa, Richard Robson và Omar Yaghi nhờ những đóng góp trong việc phát triển phương pháp thiết kế cấu trúc phân tử.
