Chuyến thăm Mỹ của nhà lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình năm 1979, đánh dấu việc hai nước bình thường hóa quan hệ, được nhớ tới với hình ảnh ông theo dõi một màn biểu diễn rodeo (môn thể thao trình diễn của các cao bồi Mỹ) tại Texas.
Nhà lãnh đạo có vóc dáng nhỏ bé vui vẻ đội chiếc mũ cao bồi vành rộng do hai nữ cao bồi trao tặng, rồi vẫy tay trước đám đông reo hò.
Hình ảnh này được xem là biểu tượng của thiện chí trong bối cảnh Trung Quốc bắt đầu thoát khỏi tình trạng bị cô lập trên trường quốc tế sau thời kỳ Cách mạng Văn hóa.
Dù chuyến đi của ông Đặng không được chính thức xếp là chuyến thăm cấp nhà nước - do ông không phải nguyên thủ quốc gia - những chuyến thăm được chuẩn bị công phu của các nhà lãnh đạo Trung Quốc trong nhiều thập kỷ qua thường mang nhiều ý nghĩa ngoại giao và để lại những hình ảnh đáng nhớ.
Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình để gặp người đồng cấp Mỹ Donald Trump, dự kiến diễn ra ngày 24/9, sẽ là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của một nhà lãnh đạo Trung Quốc tới Mỹ trong hơn một thập kỷ.
Nếu không tính hội nghị thượng đỉnh sắp tới, các nhà lãnh đạo Trung Quốc chỉ thực hiện 5 chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1979.
1985: Lý Tiên Niệm - Ronald Reagan
Chủ tịch Trung Quốc Lý Tiên Niệm thực hiện chuyến thăm kéo dài 10 ngày, trong đó có các cuộc hội đàm tại Washington với Tổng thống Ronald Reagan, cùng các chuyến thăm Hollywood và Disneyland ở California.
Chuyến đi kết hợp hoạt động ngoại giao chính thức với các chương trình giao lưu văn hóa trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung tương đối thuận lợi, khi hai nước cùng có những lợi ích chiến lược trong cuộc cạnh tranh với Liên Xô
1997: Giang Trạch Dân - Bill Clinton
Quan hệ Mỹ - Trung trở nên lạnh nhạt sau các cuộc biểu tình tại Bắc Kinh năm 1989. Tuy nhiên, chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Giang Trạch Dân năm 1997 được xem là một nỗ lực thúc đẩy lại quan hệ.
Ông Giang Trạch Dân tới đặt vòng hoa tại đài tưởng niệm Trân Châu Cảng ở Hawaii, phát biểu tại Đại học Harvard và rung chuông khai mạc phiên giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán New York.
Hình ảnh nhà lãnh đạo Trung Quốc rung chuông tại trung tâm tài chính Mỹ mang ý nghĩa biểu tượng, cho thấy Trung Quốc muốn thể hiện hình ảnh cởi mở với hoạt động kinh doanh, chỉ 4 năm trước khi nước này gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
2006: Hồ Cẩm Đào - George W. Bush
Trong chuyến thăm Mỹ đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Trung Quốc, ông Hồ Cẩm Đào hội đàm với Tổng thống George W. Bush tại Nhà Trắng và gặp lãnh đạo các tập đoàn như Wal-Mart, General Motors, Citigroup và Walt Disney.
2011: Hồ Cẩm Đào - Barack Obama
Ông Hồ Cẩm Đào được Tổng thống Barack Obama tiếp đón tại một quốc yến được tổ chức công phu, với phần biểu diễn của nghệ sĩ nhạc jazz Herbie Hancock và nghệ sĩ piano cổ điển gốc Trung Quốc Lang Lang.
Sau đó, ông tới Chicago, quê nhà của Tổng thống Obama.
Tuy nhiên, vào thời điểm này, những bất đồng giữa hai nước ngày càng rõ rệt, trong đó có việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, vấn đề nhân quyền và những cáo buộc cho rằng Trung Quốc thao túng tiền tệ.
2015: Tập Cận Bình - Barack Obama
Tại Seattle, Chủ tịch Tập Cận Bình gặp 30 lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc, trong đó có CEO Apple Tim Cook và nhà sáng lập Alibaba Jack Ma.
Ông cũng xuất hiện trong một bức ảnh tập thể được gọi là “bức ảnh 2.500 tỷ USD”, bởi tổng giá trị vốn hóa thị trường của các công ty có đại diện trong bức ảnh vào thời điểm đó lên tới khoảng 2.500 tỷ USD.
Sau Seattle, ông Tập tới Washington và New York, nơi ông có bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc.
2026: Tập Cận Bình - Donald Trump
Chuyến thăm vào ngày 24/9 nhiều khả năng sẽ là chuyến thăm ngắn nhất trong số các chuyến thăm được đề cập ở trên.
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh gay gắt về công nghệ, trong đó có vấn đề bên nào sẽ góp phần định hình các quy tắc quản lý trí tuệ nhân tạo.
Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến dẫn đầu một đoàn doanh nghiệp Trung Quốc tới Mỹ nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư, trong khi hai bên vẫn đang đàm phán về việc duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại.
Các nhà phân tích cho rằng hai cường quốc vẫn muốn duy trì sự ổn định trong quan hệ. Tổng thống Trump dự kiến tới Thâm Quyến, Trung Quốc, dự Hội nghị Cấp cao APEC vào tháng 11, nơi hai nhà lãnh đạo có thể có cuộc gặp thứ ba trong năm 2026.
Các tổng thống Mỹ và Trung Quốc có thể gặp nhau trong nhiều hoàn cảnh khác, chẳng hạn tại lễ khai mạc các sự kiện hoặc những hội nghị thượng đỉnh khác. Tuy nhiên, chuyến thăm cấp nhà nước là một hình thức ngoại giao chính thức với nhiều nghi thức và quy trình được quy định tùy theo từng quốc gia.
Tùy theo cách mỗi nước muốn đón tiếp một nguyên thủ nước ngoài, các hoạt động ngoại giao có thể được thiết kế với mức độ nghi lễ khác nhau, đồng thời phản ánh những mục tiêu chiến lược nhất định.
Một chuyến thăm cấp nhà nước đầy đủ như chuyến thăm Mỹ sắp tới của Chủ tịch Tập Cận Bình thường bao gồm mức nghi thức cao nhất, quốc yến và các cuộc họp báo chung, qua đó thể hiện tầm quan trọng của quan hệ song phương.
Trong cuộc gặp ngày 24/9, ông Tập Cận Bình và ông Trump dự kiến thảo luận một loạt vấn đề quan trọng, trong đó có khả năng gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại trước thời hạn vào tháng 11, việc Trung Quốc mua nông sản Mỹ, bảo đảm nguồn cung đất hiếm ổn định từ Trung Quốc cho Mỹ và các nguyên tắc quản lý trí tuệ nhân tạo.
