Theo Euronews, các nhà ngoại giao EU và nghị sĩ Nghị viện châu Âu đã đạt đồng thuận vào tối 19/5 để triển khai thỏa thuận thương mại đạt được giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tại Turnberry, Scotland năm 2025.
Thỏa thuận, còn được gọi là “Thỏa thuận Turnberry”, quy định EU xóa bỏ thuế đối với phần lớn hàng công nghiệp nhập khẩu từ Mỹ. Đổi lại, Washington cam kết duy trì mức thuế tối đa 15% đối với hàng hóa châu Âu, thấp hơn đáng kể so với mức 25% mà ông Trump từng đe dọa áp lên ô tô châu Âu.
Quá trình phê chuẩn diễn ra chỉ hai tuần sau khi ông Trump cảnh báo sẽ tăng mạnh thuế đối với ngành ô tô EU nếu Brussels không triển khai đầy đủ các cam kết trước ngày 4/7. Động thái này làm dấy lên lo ngại tại châu Âu rằng Nhà Trắng tiếp tục sử dụng thuế quan như một công cụ gây sức ép chính trị.
Bộ trưởng Thương mại Cộng hoà Síp (Cyprus) Michael Damianos cho rằng việc thông qua thỏa thuận là cần thiết để duy trì ổn định cho quan hệ kinh tế xuyên Đại Tây Dương. Ông nhấn mạnh EU và Mỹ đang chia sẻ “mối quan hệ kinh tế lớn và gắn kết nhất thế giới”, đồng thời khẳng định Brussels đã thực hiện đầy đủ các cam kết của mình.
Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ châu Âu vẫn chỉ trích thỏa thuận mang tính mất cân bằng khi Mỹ vẫn duy trì mức thuế cao hơn đáng kể đối với hàng hóa EU. Một số nghị sĩ trước đó đã đóng băng tiến trình phê chuẩn sau các phát biểu gây tranh cãi của ông Trump liên quan Greenland cũng như sau khi Mỹ áp thêm thuế mới sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về tính hợp pháp của các mức thuế trong nhiệm kỳ hai của ông Trump.
Theo các nhà ngoại giao EU, Nghị viện châu Âu chỉ chấp nhận nối lại đàm phán sau khi Ủy ban châu Âu cam kết Washington sẽ tuân thủ giới hạn thuế 15% như đã thống nhất. Dù vậy, giới chức Brussels vẫn lo ngại quan hệ EU - Mỹ tiếp tục mong manh. Nhiều quan chức châu Âu cho rằng Nhà Trắng có thể tiếp tục dùng công cụ thuế quan để gây sức ép trong các vấn đề khác, từ quốc phòng cho tới chính sách năng lượng và Ukraine.
Căng thẳng gần đây giữa hai bên còn liên quan tới yêu cầu của ông Trump về việc châu Âu tham gia bảo vệ tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz. Nhiều nước EU vẫn tỏ ra dè dặt trước đề xuất triển khai tàu chiến tới khu vực này giữa lúc xung đột Iran leo thang.
Bên cạnh đó, bất đồng cũng gia tăng quanh NATO và chính sách đối với Nga. Mỹ gần đây gia hạn miễn trừ trừng phạt cho phép tiếp tục mua dầu Nga, trong khi ông Trump nhiều lần cảnh báo có thể rút Mỹ khỏi NATO nếu châu Âu không tăng đóng góp quốc phòng.
Theo nội dung thỏa thuận Turnberry, EU cũng cam kết đầu tư khoảng 600 tỷ USD vào các lĩnh vực chiến lược tại Mỹ đến năm 2028, đồng thời mua khoảng 750 tỷ USD năng lượng từ Mỹ.
Một số nghị sĩ EU đã tìm cách bổ sung các điều kiện ràng buộc vào văn kiện cuối cùng nhằm bảo vệ lợi ích châu Âu. Tuy nhiên, động thái này được cho là có nguy cơ khiến Washington phản ứng tiêu cực vì các điều khoản mới chưa từng được phía Mỹ chấp thuận.
