UBND xã Tân Mỹ cho biết, tính đến ngày 19/7, địa phương đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với 6 hộ dân vi phạm, với tổng số tiền phạt trên 40 triệu đồng. Các hộ dân này đã xây dựng chuồng trại, công trình phụ trợ trên diện tích từ 30 - 650 m² trong vùng quy hoạch tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Hầu hết các công trình đều xây dựng kiên cố, sử dụng vật liệu như gạch không nung, mái lợp tôn. Những công trình này được dựng trên đất nông nghiệp không phải đất trồng lúa hoặc đất rừng sản xuất, nằm trong phạm vi dự kiến sẽ bị giải tỏa phục vụ dự án quốc gia đặc biệt quan trọng.
Một trường hợp vi phạm điển hình là ông Hoàng Quảng T. (trú thôn Việt Xô, xã Tân Mỹ). Theo hồ sơ xử lý, ông Hoàng Quảng T. đã có vi phạm tại thửa đất số 1171, tờ bản đồ số 38 - loại đất rừng sản xuất. Ông đã tự ý chuyển mục đích sử dụng đất rừng sang đất phi nông nghiệp (không phải đất ở) và tiến hành xây dựng công trình có diện tích 604 m² với móng bloc, tường cao tới 2,8m, lợp mái tôn lạnh.
Ông T. cũng xây dựng thêm một công trình nhà ở tạm trên diện tích 30,7 m² sau khi tự ý chuyển đất rừng sang đất ở nông thôn. Các hành vi này vi phạm các quy định tại Điều 9 và Điều 10 của Nghị định 123/2024/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và xây dựng. Ngày 18/7, UBND xã Tân Mỹ đã ra quyết định xử phạt tổng cộng 22,5 triệu đồng đối với ông T.
Chủ tịch UBND xã Tân Mỹ Nguyễn Văn Vương thông tin, sau khi được tuyên truyền, ngày 17/7 một hộ dân đã tự nguyện tháo dỡ công trình vi phạm là chuồng trại có diện tích 336 m², tường xây gạch cao gần 2m. Chính quyền xã tiếp tục hoàn thiện hồ sơ xử lý các trường hợp còn lại, kêu gọi người dân chủ động chấm dứt hành vi xây dựng trái phép, tránh gây thiệt hại kinh tế cho gia đình và ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Tại xã Trường Phú, Chủ tịch UBND xã Lê Văn Sơn cho biết, lực lượng chức năng địa phương đã phát hiện nhiều công trình tạm được dựng giữa rừng tràm, rừng cao su, có dấu hiệu mới xây dựng. Chính quyền xã đang phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra, xử lý và tiếp tục vận động người dân tháo dỡ, tránh tình trạng vi phạm tiếp diễn.
Theo ghi nhận của phóng viên, việc người dân xây dựng công trình trái phép diễn ra sau khi có thông tin tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ đi qua địa bàn. Một số hộ đã lợi dụng tình hình, dựng công trình để trục lợi chính sách đền bù, tái định cư. Các hành vi phổ biến bao gồm chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái phép, xây dựng không phép trên đất chưa được cấp phép chuyển đổi. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về đất đai và trật tự xây dựng.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024. Tuyến đường có chiều dài 1.541 km, khổ ray 1.435mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, đi qua 20 tỉnh, thành phố từ Hà Nội đến Thành phố Hồ Chí Minh, với 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD). Dự án được triển khai theo hình thức đầu tư công kết hợp đối tác công tư (PPP).
Đoạn đi qua tỉnh Quảng Trị dài hơn 190 km, dự kiến xây dựng hai ga hành khách tại thành phố Đồng Hới cũ và thành phố Đông Hà cũ, cùng 4 trạm bảo dưỡng tại các xã Bố Trạch, Ninh Châu, Tân Mỹ và Ái Tử. Tuyến đường đi qua 35 xã, phường, chiếm dụng khoảng 1.865 ha đất, ảnh hưởng tới hơn 7.200 hộ dân, trong đó gần 3.100 hộ phải bố trí tái định cư.
Tỉnh Quảng Trị dự kiến xây dựng 51 khu tái định cư với tổng kinh phí khoảng 3.180 tỷ đồng. Sở Xây dựng là cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục pháp lý, chuẩn bị đầu tư, với mục tiêu khởi công ít nhất một khu vào ngày 19/8 tới.
UBND tỉnh Quảng Trị đã yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý đất đai, kiểm soát chặt chẽ khu vực ranh giới quy hoạch, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi xây dựng trái phép, đảm bảo trật tự xây dựng, giữ ổn định tình hình trước khi triển khai dự án trọng điểm quốc gia.
