Xây trung tâm dữ liệu cạnh nhà máy điện
JERA, nhà sản xuất điện lớn nhất Nhật Bản, đang hợp tác với tập đoàn máy tính Mỹ Dell và nhà cung cấp dịch vụ đám mây trí tuệ nhân tạo (AI) Rhaelm của Anh để xây dựng trung tâm dữ liệu trị giá 15 tỷ USD tại tỉnh Chiba.
Theo Nikkei Asia, ba công ty ngày 1/10 ký biên bản ghi nhớ về dự án, hướng tới triển khai mô hình trung tâm dữ liệu mô hình cấp điện trực tiếp tại chỗ (behind the meter),trong đó cơ sở này được cấp điện trực tiếp từ nguồn phát tại chỗ thay vì phụ thuộc vào lưới điện quốc gia.
Trung tâm dữ liệu có công suất 400 MW sẽ được xây dựng ngay cạnh một nhà máy điện khí của JERA tại Chiba, sử dụng phần công suất điện dư thừa của nhà máy. Các bên cho biết đây sẽ là dự án hạ tầng AI tại một địa điểm đơn lẻ lớn nhất Nhật Bản và thuộc nhóm lớn nhất châu Á.
Dự án Chiba được kỳ vọng trở thành mô hình tiêu chuẩn cho việc triển khai nhanh và mở rộng các trung tâm dữ liệu, bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị từ mua khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), phát điện đến cung ứng thiết bị AI và vận hành trung tâm dữ liệu.
JERA và Rhaelm dự kiến tiếp tục nhân rộng mô hình này tại các nhà máy điện khác nếu điều kiện phù hợp. Hai công ty đặt mục tiêu phát triển năng lực hạ tầng AI quy mô nhiều gigawatt tại Nhật Bản trong thập niên 2030, trước khi mở rộng mô hình ra nước ngoài.
Trung tâm dữ liệu tại Chiba dự kiến bắt đầu vận hành vào khoảng năm 2028. Tập đoàn quản lý tài sản Mỹ Apollo Global Management sẽ cung cấp nguồn tài chính cho Rhaelm để triển khai dự án.
Giải bài toán thiếu điện cho AI
Dự án diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang thúc đẩy đầu tư vào AI nhằm củng cố năng lực sản xuất và tạo động lực tăng trưởng mới. Trong kế hoạch đầu tư trị giá khoảng 370.000 tỷ yen (2.300 tỷ USD), Chính phủ Nhật Bản dành 102.000 tỷ yen cho các lĩnh vực như AI vật lý và chất bán dẫn.
Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI đang kéo theo nhu cầu điện khổng lồ để vận hành các trung tâm dữ liệu. Tại nhiều quốc gia, làn sóng xây dựng cơ sở hạ tầng AI khiến các công ty điện lực phải xử lý lượng lớn yêu cầu kết nối vào lưới điện. Một số trung tâm dữ liệu mới thậm chí có thể phải chờ tới 10 năm mới được cung cấp đủ điện.
Mô hình "behind-the-meter" đang được xem là một trong những giải pháp nhằm rút ngắn thời gian này. Thay vì chờ kết nối với lưới điện, trung tâm dữ liệu được xây dựng ngay cạnh nguồn phát điện và sử dụng trực tiếp nguồn điện tại chỗ.
Tại Mỹ, Google đang xây dựng một trung tâm dữ liệu ở bang Texas kết hợp với các nhà máy điện gió và điện mặt trời. Trong khi đó, Meta và SoftBank cũng đang triển khai các nhà máy nhiệt điện bên cạnh những cơ sở dữ liệu của mình.
Chuẩn hóa toàn bộ chuỗi cung ứng
"Speed to power", tức tốc độ đưa điện đến trung tâm dữ liệu, đang trở thành vấn đề được quan tâm đặc biệt trên toàn cầu, theo Yukio Kani, CEO toàn cầu của JERA.
Ông Kani cho rằng chuỗi hạ tầng phục vụ các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn tại Nhật Bản cực kỳ dài và có tính liên kết cao, không chỉ bao gồm bản thân trung tâm dữ liệu mà còn cả hệ thống đường ống khí, các cảng tiếp nhận LNG, tàu vận chuyển LNG và hoạt động mua LNG từ nhiều nơi trên thế giới.
Theo lãnh đạo JERA, trung tâm dữ liệu AI cần nguồn điện an toàn và ổn định 24 giờ mỗi ngày, 365 ngày mỗi năm. Vì vậy, việc tiêu chuẩn hóa toàn bộ chuỗi cung ứng và quản lý chúng như một hệ thống thống nhất là yếu tố cần thiết để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của ngành AI.
Với dự án Chiba, JERA, Dell và Rhaelm không chỉ hướng tới xây dựng một trung tâm dữ liệu mới mà còn muốn thiết lập mô hình có thể nhân rộng trên quy mô lớn. Nếu được triển khai tại nhiều nhà máy điện, mô hình này có thể giúp Nhật Bản mở rộng nhanh năng lực cung cấp điện trực tiếp cho các trung tâm dữ liệu AI, trong bối cảnh cuộc đua phát triển hạ tầng AI toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào khả năng tiếp cận nguồn điện.
