Theo Nikkei Asia ngày 4/7, Bộ Tư pháp Nhật Bản đã công bố báo cáo sơ bộ về một chương trình mới nhằm hỗ trợ người nước ngoài có kế hoạch cư trú trung và dài hạn thích nghi tốt hơn với xã hội Nhật Bản. Chương trình có thể được triển khai thí điểm sớm nhất từ năm tài khóa 2028.
Theo đề xuất, người nước ngoài chưa nhập cảnh vào Nhật Bản có thể tham gia học trực tuyến trước khi đến nước này. Hình thức học trực tuyến cũng được tính đến cho những người đang sống tại các khu vực nông thôn, nơi thiếu giáo viên tiếng Nhật.
Báo cáo của Bộ Tư pháp Nhật Bản cũng nêu khả năng đưa việc tham gia chương trình đào tạo trở thành một điều kiện khi xét cấp tư cách thường trú. Đây sẽ là thay đổi đáng chú ý trong chính sách cư trú của Nhật Bản, vốn đang phải thích ứng với sự gia tăng nhanh của cộng đồng người nước ngoài.
Bộ Tư pháp Nhật Bản cho rằng việc xây dựng một chương trình học có hệ thống, giúp người nước ngoài nắm được tiếng Nhật, chuẩn mực xã hội và hành xử như những thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng, là một nhiệm vụ cấp thiết.
Chương trình này dự kiến phát sinh chi phí đáng kể, bao gồm phát triển hệ thống học tập và trả lương cho giáo viên tiếng Nhật. Tuy nhiên, báo cáo chưa nêu rõ người nước ngoài tham gia đào tạo sẽ phải tự chi trả bao nhiêu trong tổng chi phí này.
Cùng với đề xuất về đào tạo, Bộ Tư pháp Nhật Bản cũng thông báo kế hoạch tăng phí gia hạn và thay đổi tư cách lưu trú. Theo mức mới, phí đối với thời hạn lưu trú từ 3 tháng trở xuống sẽ là 10.000 yen, tương đương khoảng 62 USD. Mức phí cho thời hạn một năm là 33.000 yen, trong khi thời hạn từ 5 năm trở lên là 75.000 yen. Riêng phí xin thường trú sẽ tăng lên 200.000 yen.
Hiện nay, phí nộp hồ sơ trực tiếp được áp dụng cố định ở mức 6.000 yen, bất kể thời hạn lưu trú, trong khi phí xin thường trú là 10.000 yen. Bộ Tư pháp Nhật Bản dự kiến áp dụng các mức phí mới từ tháng 10, sau giai đoạn lấy ý kiến công chúng.
Theo cơ quan này, việc tăng phí có thể mang lại thêm tới 90 tỷ yen, tương đương khoảng 557 triệu USD. Khoản thu mới sẽ được dùng để hỗ trợ số hóa hồ sơ, mở rộng giáo dục tiếng Nhật và triển khai các biện pháp liên quan đến quản lý cư trú.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản ngày càng phụ thuộc vào lao động nước ngoài để bù đắp tình trạng thiếu nhân lực và già hóa dân số. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng tiếp nhận người nước ngoài, Tokyo cũng muốn siết chặt hơn yêu cầu hòa nhập xã hội, đặc biệt đối với nhóm có ý định sinh sống lâu dài tại nước này.
