Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHANOI) khuyến cáo người dân, doanh nghiệp chủ động kiểm tra hệ thống điện, kịp thời khắc phục những điểm bất thường và duy trì thói quen sử dụng điện an toàn, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định.
Nhận diện nguy cơ từ nơi sử dụng điện
Theo số liệu của Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được dẫn trong thông tin EVNHANOI cung cấp, trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước xảy ra 1.502 vụ cháy và 9 vụ nổ. Trong 942 vụ cháy, nổ đã xác định nguyên nhân, có 720 vụ liên quan đến sự cố hệ thống, thiết bị điện. Những con số này cho thấy việc bảo đảm an toàn trong quản lý, sử dụng điện cần được quan tâm ngay tại mỗi gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Nguy cơ có thể xuất hiện từ những chi tiết quen thuộc như ổ cắm lỏng, phích cắm hư hỏng, dây dẫn bong tróc lớp cách điện hoặc các mối nối không bảo đảm kỹ thuật. Việc cùng lúc sử dụng nhiều thiết bị công suất lớn trên một ổ cắm cũng có thể gây quá tải, phát nhiệt và dẫn đến cháy.
Tại các gia đình, nhu cầu sử dụng điện thường thay đổi theo thời gian. Khi bổ sung điều hòa, bếp điện, bình nóng lạnh hoặc thiết bị sạc, người sử dụng có thể chỉ quan tâm đến vị trí lắp đặt mà chưa đánh giá khả năng đáp ứng của đường dây hiện có. Nếu hệ thống điện không được kiểm tra, điều chỉnh phù hợp, nguy cơ mất an toàn có thể tích tụ trong quá trình sử dụng.
Đối với nhà ở kết hợp kinh doanh, yêu cầu phòng ngừa càng cần được chú trọng. Không gian sinh hoạt và khu vực chứa hàng cùng nằm trong một công trình; dây dẫn, ổ cắm có thể bố trí gần bao bì, giấy, vải hoặc những vật liệu dễ cháy. Khi xảy ra sự cố điện, đám cháy có nguy cơ lan sang hàng hóa, ảnh hưởng đến lối thoát nạn.
Ông Trần Văn Duy, Trưởng ban An toàn EVNHANOI cho biết: “Phòng ngừa cháy nổ do điện cần bắt đầu từ việc nhận diện nguy cơ tại nơi sử dụng. Khi lắp thêm thiết bị công suất lớn, khách hàng nên đề nghị người có chuyên môn kiểm tra khả năng chịu tải của dây dẫn và thiết bị bảo vệ. Những dấu hiệu như ổ cắm nóng bất thường, mùi khét hoặc aptomat thường xuyên ngắt cần được kiểm tra, xử lý kịp thời”.
Theo khuyến cáo của EVNHANOI, khách hàng cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện; thay thế dây dẫn, ổ cắm, phích cắm và thiết bị đã xuống cấp. Việc sửa chữa cần được thực hiện đúng kỹ thuật, tránh tâm lý sử dụng tạm những bộ phận hư hỏng hoặc tự đấu nối khi không có chuyên môn.
Chủ động kiểm tra cũng giúp hạn chế thiệt hại về kinh tế. Một sự cố điện có thể làm hỏng thiết bị, gián đoạn sinh hoạt, sản xuất và phát sinh chi phí khắc phục. Với hộ kinh doanh, doanh nghiệp, thiệt hại còn liên quan đến hàng hóa, thời gian ngừng hoạt động và khả năng thực hiện đơn hàng.
Công nhân EVNHANOI kiểm tra hệ thống điện tại hộ gia đình.
Chuyển khuyến cáo thành thói quen hằng ngày
Để bảo đảm an toàn, các thiết bị công suất lớn như điều hòa, bếp điện, bình nóng lạnh cần được đấu nối phù hợp và có thiết bị bảo vệ riêng. Người sử dụng không nên cắm đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn vào cùng một ổ cắm; không tiếp tục dùng dây dẫn, ổ cắm có dấu hiệu nóng bất thường, cháy xém hoặc phát ra mùi khét.
Việc lựa chọn thiết bị bảo vệ cần phù hợp với đặc điểm hệ thống điện. Khi aptomat thường xuyên ngắt, người dân cần kiểm tra nguyên nhân, tránh tự thay bằng thiết bị có dòng điện định mức lớn hơn khi chưa đánh giá khả năng chịu tải của dây dẫn. Thiết bị bảo vệ chỉ phát huy tác dụng khi được lựa chọn, lắp đặt và sử dụng đúng kỹ thuật.
Anh Nguyễn Văn Huy, công nhân kỹ thuật thuộc Đội Quản lý điện Hoàn Kiếm chia sẻ: “Khi tư vấn cho khách hàng, chúng tôi hướng dẫn nhận biết những dấu hiệu dễ quan sát như phích cắm lỏng, vỏ dây điện nứt hoặc ổ cắm đổi màu. Nếu thiết bị đang sử dụng có mùi khét, phát nhiệt bất thường, người dân cần ngừng sử dụng và liên hệ người có chuyên môn kiểm tra. Việc xử lý sớm sẽ giúp hạn chế nguy cơ sự cố”.
Trước khi ra khỏi nhà hoặc đi ngủ, các gia đình cần kiểm tra, tắt những thiết bị điện không cần thiết. Khu vực đặt thiết bị phải bảo đảm thông thoáng, phù hợp với hướng dẫn sử dụng; tránh bố trí dây điện tại nơi dễ bị đè ép, tác động cơ học hoặc gần nguồn nhiệt.
Đối với thiết bị điện và xe điện sử dụng pin sạc, EVNHANOI khuyến cáo không sạc tại khu vực kín, thiếu thông thoáng hoặc gần vật liệu dễ cháy. Người dùng cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất, sử dụng bộ sạc phù hợp và chú ý giám sát trong quá trình sạc.
Chị Lê Thị Nga, người dân sinh sống tại phường Thanh Xuân, Hà Nội cho biết: “Gia đình tôi có nhiều thiết bị điện nên việc kiểm tra đường dây, ổ cắm là cần thiết. Chúng tôi mong được hướng dẫn cụ thể thiết bị nào cần đường điện riêng, dấu hiệu nào phải ngừng sử dụng. Khi hiểu rõ nguy cơ, các thành viên trong gia đình cũng dễ nhắc nhau thực hiện hơn”.
Đối với doanh nghiệp, an toàn điện cần được đưa vào công việc quản lý thường xuyên. Cùng với kiểm tra máy móc, đơn vị cần rà soát đường dây, tủ điện, các điểm đấu nối và cách bố trí hàng hóa; phân công người kiểm tra, tắt thiết bị không cần thiết trước khi kết thúc ca làm việc.
Ông Nguyễn Huy Quang, đại diện Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Thép Đông Anh (Đông Anh, Hà Nội) cho biết: “Bảo đảm an toàn điện gắn trực tiếp với việc duy trì sản xuất và bảo vệ tài sản của doanh nghiệp. Chúng tôi mong được tư vấn theo đặc điểm thiết bị, mặt bằng sử dụng để có kế hoạch khắc phục phù hợp. Doanh nghiệp cũng cần hướng dẫn người lao động sử dụng máy móc đúng quy trình, báo ngay khi phát hiện bất thường”.
Những biện pháp này cần được duy trì thành nếp. Kiểm tra trước khi sử dụng, theo dõi khi vận hành và tắt thiết bị khi không cần thiết là các bước mỗi gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh có thể chủ động thực hiện.
Đưa tư vấn an toàn điện đến từng khách hàng
Cùng với khuyến cáo kỹ thuật, EVNHANOI triển khai tuyên truyền qua hệ thống chăm sóc khách hàng, website, mạng xã hội, ứng dụng và các hoạt động trực tiếp tại cộng đồng. Nội dung tập trung vào sử dụng điện an toàn, phòng ngừa cháy nổ và nhận biết dấu hiệu bất thường của hệ thống điện.
Để tuyên truyền có hiệu quả, hướng dẫn cần gắn với điều kiện sử dụng thực tế. Gia đình có nhiều thiết bị công suất lớn, nhà ở kết hợp kinh doanh hay cơ sở có khu vực chứa hàng đều có những đặc điểm riêng cần được xem xét khi đánh giá nguy cơ.
Theo thông tin EVNHANOI cung cấp, mini app “Tư vấn an toàn PCCC trong quản lý và sử dụng điện” trên nền tảng iHanoi được triển khai với sự phối hợp của Công an thành phố Hà Nội, Sở Công Thương, Sở Khoa học và Công nghệ cùng EVNHANOI. Công cụ cung cấp miễn phí thông tin, hướng dẫn về phòng cháy, chữa cháy trong quản lý, sử dụng điện trên thiết bị di động.
Thông qua iHanoi, người dân có thể gửi yêu cầu tư vấn, hỗ trợ. Sau khi tiếp nhận, các đơn vị liên quan phối hợp xử lý, tổ chức kiểm tra trực tiếp tại hộ gia đình hoặc cơ sở sản xuất, kinh doanh khi có nhu cầu.
Tại nơi sử dụng điện, lực lượng chức năng và cán bộ kỹ thuật ngành điện có thể kiểm tra đường dây, aptomat, thiết bị điện cùng các điều kiện bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy. Những điểm chưa phù hợp được chỉ rõ để khách hàng có cơ sở lựa chọn phương án khắc phục.
Cách tiếp cận này giúp chuyển những khuyến cáo chung thành hướng dẫn cụ thể. Người dân biết khu vực nào cần kiểm tra, bộ phận nào cần thay thế; cơ sở sản xuất, kinh doanh có thể chủ động sắp xếp việc sửa chữa, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động thường ngày.
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc cần tư vấn, khách hàng có thể liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng EVNHANOI qua số 19001288 hoặc 1558, phục vụ 24/7, để được tiếp nhận, hướng dẫn.
Phòng ngừa cháy nổ do điện đòi hỏi sự phối hợp giữa ngành điện, cơ quan chức năng và người sử dụng. Việc thường xuyên kiểm tra, sửa chữa đúng kỹ thuật và tuân thủ hướng dẫn vận hành thiết bị sẽ góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, doanh nghiệp, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh an toàn, ổn định.
