Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, TP Hồ Chí Minh ngày nay là nơi hội tụ văn hóa của nhiều vùng miền trên cả nước. Trong dòng chảy đa dạng ấy, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, một Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, vẫn hiện diện sâu sắc trong đời sống tinh thần của người dân.
Trên nhiều quận, huyện của Thành phố, hơn 10 ngôi đền thờ Vua Hùng đã được xây dựng, mỗi nơi mang một dấu ấn kiến trúc riêng và cùng chung một thông điệp: tưởng nhớ công đức Quốc Tổ, lan tỏa truyền thống văn hóa dân tộc giữa lòng đô thị hiện đại.
Tọa lạc trong Công viên Tao Đàn (Quận 1), Đền tưởng niệm các Vua Hùng là một trong những điểm đến tâm linh tiêu biểu của TP Hồ Chí Minh. Đặc biệt vào tháng 3 âm lịch, thời điểm Giỗ Tổ Hùng Vương cận kề, nơi đây thu hút đông đảo người dân và du khách đến dâng hương tưởng niệm Quốc Tổ.
Những ngày này, không khí tại đền trở nên thiêng liêng, trang trọng hơn bao giờ hết. Trong dòng người hành hương là nhiều học sinh, sinh viên - những thế hệ trẻ đang tìm hiểu về cội nguồn dân tộc qua nghi thức dâng hương và chiêm ngưỡng các biểu tượng văn hóa.
Bạn Võ Phương Nghi, học sinh tại TP Hồ Chí Minh chia sẻ: “Em cảm thấy rất tự hào và rất ngưỡng mộ những công ơn của các vị Vua Hùng đã dựng nước và giữ nước. Thứ Hai cũng là ngày Giỗ Tổ Hùng Vương rồi, vì thế em và các bạn tranh thủ cuối tuần đến đây dâng nén nhang để tưởng nhớ công ơn của các Vua Hùng”.
Tương tự, bạn Tô Hoàng Diễm Quỳnh cho biết: “Em là học sinh, em muốn tìm hiểu thêm về nguồn cội, về công lao dựng nước của các Vua Hùng. Em chỉ được học qua sách vở, nhưng khi đến đây, nhìn thấy tượng trống đồng, những trụ đá và họa tiết trang trí, em cảm nhận rõ hơn về văn hóa và lịch sử Việt Nam”.
Được xây dựng từ năm 1992, Đền tưởng niệm các Vua Hùng tại Công viên Tao Đàn mang lối kiến trúc tam quan truyền thống của đền chùa Việt. Chính điện gồm ba gian: gian giữa thờ Quốc Tổ Hùng Vương, gian trái thờ Mẫu Âu Cơ, gian phải thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trong khuôn viên đền còn có phiên bản cột đá Thề mô phỏng từ nguyên mẫu tại Đền Hùng ở Phú Thọ, cùng nhiều hiện vật gắn với lịch sử hình thành và phát triển của dân tộc.
Không chỉ có đền thờ Vua Hùng tại Công viên Tao Đàn, TP Hồ Chí Minh còn có nhiều đền thờ Vua Hùng quy mô lớn nằm tại Thảo cầm viên Sài Gòn, Đền tưởng niệm các Vua Hùng ở thành phố Thủ Đức... Bên cạnh đó, nhiều đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương có quy mô nhỏ được xây dựng nằm trong khu dân cư, tiêu biểu như ngôi đền trong hẻm trên đường Trần Bình Trọng (Quận 5). Dù khiêm tốn về diện tích, nhưng mỗi dịp Giỗ Tổ, người dân trong khu vực vẫn tập trung chuẩn bị lễ cúng, dâng hương bày tỏ lòng thành kính với các bậc tiền nhân.
Anh Huỳnh Gia Cường, một người dân sống gần khu vực, chia sẻ: “Người dân ở đây thường gọi là đền Hùng do dân lập. Hàng xóm láng giềng ai cũng biết, mỗi dịp Giỗ Tổ hay ngày lễ, nhiều người đến cúng viếng. Ủy ban phường cũng tổ chức dâng hương. Em thấy đền cũng như bao đền Hùng khác, góp phần gìn giữ văn hóa Việt Nam”.
Giữa nhịp sống hiện đại ngày càng hối hả, những ngôi đền thờ Vua Hùng tại TP Hồ Chí Minh không chỉ là điểm đến tâm linh, mà còn là điểm tựa tinh thần, nơi kết nối con người với cội nguồn và văn hóa dân tộc. Nhất là vào dịp giỗ Tổ Hùng Vương, người dân TP Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung lại cùng nhau hướng về Quốc Tổ, những bậc tiền nhân đã có công dựng nên nền văn minh Việt.
