Luật BHXH sửa đổi năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) kế thừa, phát triển những quy định hiện hành phù hợp đã được kiểm nghiệm trong thực tiễn, sửa đổi các quy định chưa phù hợp, bảo đảm tính khả thi, dài hạn, tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật cũng như bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động. Một trong những điểm đáng chú ý là tăng thêm quyền lợi của người tham gia BHXH tự nguyện.
Theo đó, tại Khoản 3 Điều 4 Luật BHXH 2024 quy định các chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện bao gồm: Trợ cấp thai sản; Hưu trí; Tử tuất. Như vậy, từ ngày 1/7/2025, ngoài chế độ hưu trí và tử tuất thì người tham gia BHXH tự nguyện còn được hưởng thêm chế độ trợ cấp thai sản.
Theo Điều 94, 95, 96 và 97 Luật BHXH 2024 quy định về chế độ trợ cấp thai sản với người tham gia BHXH tự nguyện như sau:
Đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp thai sản
Đối tượng có thời gian đóng BHXH tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc vừa có thời gian đóng BHXH tự nguyện từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con được hưởng trợ cấp thai sản khi thuộc một trong các trường hợp: Lao động nữ sinh con; Lao động nam có vợ sinh con.
Trường hợp chỉ có mẹ tham gia BHXH mà mẹ chết sau khi sinh con thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng trợ cấp thai sản.
Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia BHXH đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản quy định tại khoản 1 Điều 94 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thì chỉ cha hoặc mẹ được hưởng trợ cấp thai sản.
Trường hợp người quy định tại khoản 1 Điều 94 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 vừa có đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện và vừa có đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc thì chỉ được hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc.
Trường hợp mẹ đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc, cha đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện thì mẹ được hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc và cha được hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện.
Trường hợp cha đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc, mẹ đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện thì cha được hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc và mẹ được hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện.
Mức trợ cấp thai sản
Mức trợ cấp thai sản là 2.000.000 đồng cho mỗi con được sinh ra và mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ.
Lao động nữ là người dân tộc thiểu số hoặc lao động nữ là người dân tộc Kinh có chồng là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo khi sinh con còn được hưởng chính sách hỗ trợ khác theo quy định của Chính phủ.
Ngân sách nhà nước bảo đảm thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 95 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Chính phủ quyết định điều chỉnh mức trợ cấp thai sản phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ.
