Người nghệ nhân miệt mài nặn tò he, lưu giữ nét Trung thu truyền thống trên con phố Hàng Mã
Trên phố Hàng Mã (Hà Nội), có một gian hàng nhỏ luôn thu hút khách du lịch với những con giống bột được làm tỷ mỉ, công phu và vô cùng đẹp mắt. Đó là gian hàng của nghệ nhân Đặng Văn Hậu.
Mỗi năm, khi Tết Trung thu cận kề, nghệ nhân Đặng Văn Hậu (sinh năm 1985 tại làng Xuân La, xã Phượng Dực, Phú Xuyên, Hà Nội) lại tất bật chuẩn bị cho ra đời các sản phẩm tò he để phục vụ người chơi.
Chia sẻ với phóng viên báo Tin tức, nghệ nhân Đặng Văn Hậu cho biết, tò he (còn được gọi là con giống bột) có thể ăn được; từng là đồ chơi truyền thống của nhiều thế hệ trẻ em Việt Nam, nhưng đang có nguy cơ bị thất truyền.
Việc gìn giữ và phát triển nghề nặn những con giống bột này đang đối diện với nhiều thách thức, nhất là sự “lên ngôi” của đồ chơi công nghệ.
Từ nguyên liệu dân dã là bột gạo nếp, kết hợp các màu sắc lấy từ chính các sản vật của thiên nhiên: Màu đỏ của gấc, màu vàng của nghệ, màu xanh của lá cây, màu đen của nhọ nồi.. những tác phẩm rất đẹp mắt đã dần hình thành qua bàn tay nghệ nhân.
Nguồn gốc của tò he xuất phát từ huyện Phú Xuyên (Hà Nội). Nguyên liệu xưa để làm là bằng bột gạo tẻ, về sau đã thay đổi sang gạo nếp, ưu điểm là không phải hấp, có thể mang đi các hội làng, làm trực tiếp theo đặt hàng theo yêu cầu.
Trong ký ức của nhiều người, những con tò he đầy màu sắc có lẽ là phần tuổi thơ đáng nhớ.
Các sản phảm tò he, có con chỉ được định giá 15.000 đồng....
Có sản phẩm 500.000 đồng, có bộ lên tới vài triệu đồng.
Theo nghệ nhân Đặng Văn Hậu, bộ tò he tạo hình chị Hằng, nghê, đầu lân... phục vụ cho Tết Trung thu năm nay được đặt hàng nhiều, không sản xuất kịp.
Phố cổ có nhiều người nặn tò he, nhưng để đạt đến độ tinh xảo và điêu luyện thì chỉ có tại gian hàng của nghệ nhân Đặng Văn Hậu.
Giữa những món đồ chơi Trung thu hiện đại, con giống bột mang vẻ đẹp giản dị nhưng không kém phần đặc sắc.
Nghệ nhân Đăng Văn Hậu chia sẻ: “Khi đưa con giống bột ra phố Hàng Mã, tôi bất ngờ khi sản phẩm được mọi người đón nhận nhiệt tình. Nhiều người lớn tuổi xúc động, du khách nước ngoài trầm trồ với hình ảnh con giống bột ngộ nghĩnh trên sạp hàng".
Ở mỗi phong cách, con giống bột có sự khác biệt về chất liệu, màu sắc và kiểu mẫu. Có những ngày, anh Hậu chỉ chuyên tâm nặn một nhân vật.
Sau nhiều năm nghiên cứu tìm cách nhằm làm tăng “tuổi thọ” của sản phẩm, những con tò he hiện đã được chống mốc và nếu bảo quản tốt, có thể trưng bày lên đến 2 năm.
Gần 20 năm gắn bó với nghề nặn tò he, nghệ nhân trẻ Đặng Văn Hậu đã có nhiều đóng góp quan trọng trong gìn giữ, giới thiệu, quảng bá và phát triển nghề truyền thống của quê hương.
Thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ngày 11/9, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lai Châu chủ trì, Đồn Biên phòng Pa Tần, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lai Châu đã phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng tổ chức khai quật, cất bốc, quy tập hài cốt các liệt sĩ chưa rõ danh tính hy sinh trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp tại lán nương Pá Mạ, bản Pa Tần 1, xã Pa Tần.
Sáng 11/9, Trung tâm Thông tin Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) khu vực phía Nam phối hợp với Công ty ITAXA tổ chức chương trình “Giao lưu thể thao năm 2026”, tạo không khí sôi nổi trong đội ngũ viên chức, người lao động hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống TTXVN (15/9/1945 - 15/9/2026).
10 giờ 15 phút, máy bay vận tải quân sự của Quân chủng Phòng không - Không quân hạ cánh xuống sân bay quân sự Gia Lâm. Trên khoang là 144 thùng chuyên dụng chứa 13.563 mẫu hài cốt liệt sĩ được vận chuyển từ các địa phương phía Nam ra Hà Nội.
Sáng 11/9, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức chương trình “Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, giới thiệu những lát cắt về Hà Nội truyền thống và hiện đại thông qua lịch sử hình thành, biến đổi và sức sống của áo dài trong đời sống đô thị.
Sáng 11/9, tại Ga Quân sự, Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Quân khu 7 phối hợp với Quân chủng Phòng không - Không quân và UBND các địa phương tổ chức vận chuyển, bàn giao 13.563 mẫu hài cốt liệt sĩ để phục vụ giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.