Mỗi chuyến biển lúc này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, từ máy móc, thiết bị, thông tin liên lạc đến việc cập nhật liên tục diễn biến thời tiết để bảo đảm an toàn, khai thác hiệu quả và chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
Hiện nay, chi phí cho mỗi chuyến biển tăng cao, trong khi sản lượng khai thác giảm, đặt ngư dân trước yêu cầu phải đổi mới nghề biển. Tại tỉnh Đắk Lắk, nhiều chủ tàu đã cải hoán phương tiện, đầu tư thiết bị hiện đại, nâng công suất để tăng hiệu quả khai thác, đồng thời đáp ứng các quy định về chống khai thác IUU. Công nghệ cũng đang trở thành một giải pháp giúp ngư dân chủ động hơn trước những thay đổi bất thường trên biển.
Trước khi ra khơi trong mùa mưa bão, ngư dân Phạm Duy Cường (phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk) kiểm tra lại toàn bộ thiết bị trên tàu. Từng hệ thống máy móc, bộ đàm, thiết bị phục vụ đánh bắt và thông tin liên lạc đều được rà soát cẩn thận. Theo ông Cường, trong mùa biển động, nắm chắc thông tin thời tiết là điều đặc biệt quan trọng. Bà con vẫn bám biển nhưng mùa này hay có bão, rủi ro cao. Do vậy, ngư dân có sự liên kết với lực lượng hải quân để được thông báo thời tiết, biết được vùng nguy hiểm để tránh né.
Ngư dân Nguyễn Bé (phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk) chia sẻ, ông cùng nhiều người dân địa phương bao đời nay làm nghề biển. Đến đời con, ông cũng định hướng tiếp tục bám nghề, huy động vốn sắm ghe, thuyền lớn để tiếp tục vươn khơi. Tuy vậy, hiện nay nghề biển gặp nhiều khó khăn do thị trường có nhiều biến động. Ngư dân kiến nghị Nhà nước tiếp tục hỗ trợ tiền xăng dầu, cũng như có giải pháp tăng giá cá để ngư dân bám biển, vươn khơi.
Phường Phú Yên hiện có trên 200 tàu cá chuyên đánh bắt xa bờ. Trong bối cảnh ngành thủy sản đang chuyển mạnh sang khai thác có trách nhiệm, việc nâng cấp phương tiện còn gắn với yêu cầu chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU. Để những chuyến biển diễn ra an toàn, chính quyền địa phương cũng tăng cường theo dõi, thông tin và triển khai các phương án ứng phó thiên tai, nhất là trong thời điểm thời tiết diễn biến phức tạp.
Ông Nguyễn Thái Thịnh, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Yên, cho biết địa phương xây dựng kế hoạch cũng như các phương án phòng, chống thiên tai ngay từ đầu năm. Là phường ven biển vùng Đông của tỉnh nên công tác ứng phó thiên tai chú trọng các giải pháp bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho ngư dân; trong đó, ngư dân có sự liên kết chặt chẽ với cơ quan chức năng về tình hình thời tiết khi khai thác trên biển. Khi tàu về bến, việc neo đậu cũng được chú trọng để bảo đảm an toàn.
Giữa mùa biển động, mỗi chuyến vươn khơi là một hành trình nhiều thử thách. Chủ động kiểm tra phương tiện, trang bị kỹ năng ứng phó và cập nhật thông tin thời tiết thường xuyên sẽ giúp ngư dân giảm thiểu rủi ro, vững tâm bám biển, góp phần giữ gìn ngư trường. Bên cạnh đó, ngư dân cũng được nâng cao nhận thức trong việc chống khai thác IUU, góp phần tạo chuyển biến tích cực cho ngành thủy sản.
Toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có gần 2.600 tàu cá được đăng ký trên hệ thống dữ liệu quốc gia; trong đó, gần 690 tàu có chiều dài từ 15 m trở lên, thuộc diện bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đã hoàn thành việc lắp đặt, đạt tỷ lệ 100%. 100% tàu cá đã được đánh dấu và viết số đăng ký tàu cá theo quy định. Từ tháng 8 đến tháng 10/2026, tỉnh tập trung thực hiện các giải pháp khắc phục triệt để các khuyến nghị về chống khai thác IUU trước khi Đoàn Thanh tra EC vào làm việc.
Theo ông Nguyễn Thái Hòa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, thời gian qua, tỉnh đã triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phòng, chống khai thác IUU; trong đó, công tác quản lý đội tàu cá được tăng cường. Tỷ lệ cấp giấy đăng ký tàu cá, chứng nhận an toàn kỹ thuật, giấy phép khai thác luôn được chủ tàu quan tâm và thực hiện đúng quy định. Công tác kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, truy xuất nguồn gốc thủy sản được duy trì thường xuyên.
Sự hiện diện thường xuyên của lực lượng Kiểm ngư và Bộ đội Biên phòng trên các vùng biển do tỉnh quản lý cũng đã góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, chấp hành đầy đủ các quy định liên quan đến tàu cá, thuyền viên, hàng hải của ngư dân khi hoạt động trên biển, bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Cộng đồng cư dân ven biển ngày càng tuân thủ các quy định của pháp luật về chống khai thác IUU.
