Nghiên cứu về thuyết đấu giá đoạt giải Nobel Kinh tế mang lại lợi ích xã hội to lớn

Theo thông báo của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm chiều 12/10 (theo giờ Việt Nam), giải Nobel Kinh tế năm nay được trao cho 2 nhà kinh tế học người Mỹ gồm Paul R.Milgrom và Robert B.Winson với nghiên cứu về lý thuyết đấu giá và sáng tạo ra các hình thức đấu giá mới.
Chú thích ảnh
Chân dung hai nhà kinh tế người Mỹ Paul. R.Milgrom (trái) và Robert B.Winson đoạt giải Nobel Kinh tế 2020 trong cuộc họp báo công bố giải Nobel ở Stockholm, Thụy Điển ngày 12/10/2020. Ảnh: AFP/TTXVN

Hai nhà kinh tế R.Milgrom (72 tuổi) và B.Winson (83 tuổi) đã nghiên cứu cách thức hoạt động của các cuộc đấu giá. Họ cũng đã vận dụng những hiểu biết của mình để thiết kế các hình thức đấu giá mới dành cho các loại hàng hóa và dịch vụ gặp khó khăn khi được bán theo cách truyền thống, như tần số vô tuyến. Nghiên cứu của họ đã mang lại lợi ích cho người bán, người mua và những người nộp thuế trên khắp thế giới.

Thông thường, mọi người luôn bán những mặt hàng cho những người trả giá cao nhất hoặc mua chúng từ bất kỳ người bán đưa ra mức giá rẻ nhất. Ngày nay, các vật dụng hay hàng hóa có giá trị lớn được giao dịch mỗi ngày qua các cuộc đấu giá, không chỉ đồ gia dụng, các tác phẩm nghệ thuật và cổ vật, mà còn cả chứng khoán, khoáng sản và năng lượng. Các chương trình mua sắm công cũng có thể được tiến hành như các cuộc đấu giá. 

Vận dụng thuyết đấu giá, các nhà nghiên cứu người Mỹ trên đã nỗ lực tìm hiểu những tác động của các quy tắc khác nhau về đấu thầu và các mức giá cuối cùng - hình thức đấu giá. Đây là một vấn đề khó, bởi những người tham gia đấu giá thường hành xử theo một chiến lược bài bản, dựa trên những thông tin sẵn có. Họ cân nhắc cả những điều họ biết và cả những điều mà họ tin rằng những người đấu giá khác phải biết.

Nhà kinh tế học B.Winson đã phát triển lý thuyết đấu giá các vật dụng mang giá trị chung - một giá trị dù không mang tính chắc chắn trước đó nhưng cuối cùng lại được tất cả mọi người có chung nhận định. Đơn cử như giá trị tương lai của tần số vô tuyến hay khối lượng khoáng sản trong một khu vực cụ thể. Ông B.Winson đã chỉ ra lý do tại sao những người đưa ra giá thầu hợp lý thường có xu hướng đưa ra giá thầu thấp hơn ước tính tốt nhất của họ về giá trị chung: đó là họ lo lắng về "lời nguyền của người chiến thắng" - nghĩa là trả quá nhiều và bị thua lỗ.

Trong khi đó, nhà kinh tế học R.Milgrom đã xây dựng một lý thuyết tổng quát hơn về đấu giá, theo đó không chỉ cho phép các giá trị chung mà còn cho phép các giá trị riêng khác nhau giữa những người đấu giá. Ông đã phân tích các chiến lược đấu giá trong một số hình thức đấu giá nổi tiếng, chứng minh rằng một hình thức sẽ mang lại cho người bán doanh thu dự kiến cao hơn khi những người đấu giá nghiên cứu và tham khảo thêm về các giá trị ước tính của nhau trong quá trình đấu giá.

Theo thời gian, các xã hội đã phân bổ các hàng hóa hay vật dụng phức tạp hơn giữa những người dùng, chẳng hạn như các địa điểm máy bay hạ cánh/cất cánh và tần số vô tuyến. Trước sự chuyển biến này, hai nhà kinh tế R.Milgrom và B.Winson đã tìm ra các hình thức đấu giá mới để có thể bán đấu giá đồng thời nhiều loại hàng hóa/vật thể/đối tượng có liên quan với nhau, thay mặt cho một người bán muốn có được các lợi ích xã hội rộng lớn, thay vì doanh thu tối đa. Vào năm 1994, giới chức Mỹ đã lần đầu tiên sử dụng một trong những hình thức đấu giá của họ để bán tần số vô tuyến cho các nhà khai thác viễn thông. Kể từ đó, nhiều quốc gia cũng đã làm theo cách này của Mỹ.

Chủ tịch Ủy ban Nobel Kinh tế, Peter Fredricksson đánh giá hai nhà kinh tế đoạt giải Nobel Kinh tế năm nay đã nghiên cứu từ những lý thuyết cơ bản, từ đó vận dụng kết quả thu được trong các ứng dụng thực tế để áp dụng trên quy mô toàn cầu. Ông nhấn mạnh khám phá này của họ mang lại lợi ích to lớn cho xã hội.

Giải Nobel Kinh tế có tên gọi chính thức là Giải thưởng của Ngân hàng Thụy Điển cho Khoa học kinh tế, được Ngân hàng Trung ương Thụy Điển lập ra năm 1968 để tưởng nhớ Nobel. Mỗi giải thưởng Nobel năm nay sẽ bao gồm huy chương, bằng chứng nhận cá nhân và một khoản tiền thưởng trị giá 10 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1,1 triệu USD).

Chú thích ảnh
Phương Oanh (TTXVN)

Dành cho bạn

Pháp: Đơn giản hóa thủ tục cư trú cho sinh viên quốc tế

Pháp: Đơn giản hóa thủ tục cư trú cho sinh viên quốc tế

Chính phủ Pháp vừa công bố một loạt biện pháp nhằm đơn giản hóa thủ tục cư trú cho sinh viên quốc tế, trong đó đáng chú ý là việc cấp thẻ cư trú nhiều năm bao trùm quá trình học và có giá trị đến cuối năm sinh viên nhận bằng.

Các thiết bị điện công suất lớn phục vụ việc lừa đảo trực tuyến. Ảnh: TTXVN

Tội ác kinh hoàng của gia tộc lừa đảo tại Myanmar

Nhiều người đã bị sát hại ngẫu nhiên để làm vật tế lễ, hộp sọ của một nạn nhân được phát hiện có tới 7 lỗ đạn. Đây là tội ác man rợ của gia tộc họ Wei nằm trong "tứ đại gia tộc" tại miền Bắc Myanmar dính líu đến hoạt động lừa đảo trực tuyến.

Giải Nobel Hóa học 2026 vinh danh hai nhà khoa học Pháp và Nhật Bản

Giải Nobel Hóa học 2026 vinh danh hai nhà khoa học Pháp và Nhật Bản

Chiều 7/10 (theo giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2026 thuộc về nhà khoa học người Pháp Henri Kagan, Đại học Paris-Sud, và nhà khoa học người Nhật Bản Kenso Soai, Đại học Khoa học Tokyo, với công trình nghiên cứu về các hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Singapore chủ trương thúc đẩy hội nhập kinh tế trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN 2027

Singapore chủ trương thúc đẩy hội nhập kinh tế trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN 2027

Singapore sẽ thúc đẩy hội nhập kinh tế sâu rộng trong Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và mở rộng quan hệ đối tác ra ngoài khu vực khi đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2027. Tuyên bố này được Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan đưa ra ngày 7/10 tại Hội nghị Thượng đỉnh châu Á lần thứ 13 do Viện Milken tổ chức tại Singapore.