Theo báo chí Anh, ba hạ nghị sĩ Cộng hòa John Moolenaar, Brian Mast và Rick Crawford đã kêu gọi Quốc hội Mỹ sớm thông qua 4 dự luật tăng cường giám sát xuất khẩu chip AI. Ba nghị sĩ lần lượt đứng đầu các ủy ban phụ trách vấn đề Trung Quốc, đối ngoại và tình báo tại Hạ viện.
Các dự luật này đã được thảo luận từ trước, song theo ông Owen Tedford, nhà phân tích cấp cao tại công ty tư vấn Beacon Research, vụ việc liên quan đến nhà sáng lập Nvidia Jensen Huang đang khiến nhiều nghị sĩ muốn đẩy nhanh tiến độ.
Nghị sĩ Mỹ yêu cầu làm rõ việc Nvidia bán chip cho Megaspeed
Ông Jensen Huang từ chức hồi đầu tuần sau khi xuất hiện thông tin ông có quan hệ ngoài hôn nhân với bà Alice Huang, người từng giữ vị trí điều hành tại Megaspeed. Công ty có trụ sở ở Singapore này là khách hàng của Nvidia và đã bị giới chức Mỹ điều tra hơn một năm qua vì nghi chuyển lậu chip sang Trung Quốc. Bà Alice Huang cũng bị nghi làm việc cho tình báo Trung Quốc.
Trong bức thư kêu gọi hôm 13/11, ba nghị sĩ đề nghị ông Jensen Huang và giám đốc pháp chế Nvidia Tim Teter ra điều trần trước Quốc hội. Họ cũng gửi yêu cầu tương tự tới ông Jeffrey Kessler, quan chức phụ trách kiểm soát xuất khẩu tại Bộ Thương mại Mỹ. Các nghị sĩ muốn làm rõ vụ việc có thể đã đặt an ninh quốc gia Mỹ trước những rủi ro nào.
Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đang chịu sức ép từ các nghị sĩ muốn biết vì sao cơ quan của ông cho phép Nvidia bán chip cho Megaspeed. Trước đó, truyền thông quốc tế từng đưa tin Bộ Thương mại đã trì hoãn việc đưa Megaspeed vào danh sách các thực thể mà Washington coi là nguy cơ đối với an ninh quốc gia. Doanh nghiệp Mỹ phải được bộ cấp phép mới có thể xuất khẩu hàng hóa cho các công ty có tên trong danh sách này.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết cơ quan của ông đã ủng hộ việc đưa Megaspeed vào danh sách từ nhiều tháng trước.
Đề xuất kiểm soát cả việc sử dụng chip từ xa
Ông Jensen Huang từng vận động Washington nới lỏng quy định xuất khẩu chip. Tại Mỹ, các công ty như OpenAI và Anthropic sử dụng chip Nvidia để huấn luyện những mô hình AI tiên tiến nhất của mình. Những người ủng hộ hạn chế xuất khẩu cho rằng việc kiểm soát khả năng tiếp cận các dòng chip này có ý nghĩa quan trọng đối với việc duy trì lợi thế công nghệ của Mỹ.
Trong số các biện pháp đang được xem xét, dự luật An ninh Tiếp cận từ xa nhắm tới một trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp Trung Quốc dù bị cấm mua chip vẫn có thể dùng dịch vụ điện toán đám mây để khai thác năng lực tính toán của những con chip đặt ở nước ngoài. Nếu được thông qua, dự luật sẽ ngăn các doanh nghiệp này tiếp cận chip theo cách đó.
Nhiều đề xuất kiểm soát chip đã nhận được sự ủng hộ của cả Chủ tịch Hạ viện sắp mãn nhiệm Mike Johnson và ông Hakeem Jeffries, người có nhiều khả năng kế nhiệm. Các nghị sĩ đang hoàn thiện dự luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) thường niên và nhiều khả năng sẽ đưa các điều khoản về chip vào văn bản này. Do NDAA là dự luật quan trọng về chi tiêu quốc phòng mà Quốc hội cần thông qua hằng năm, tổng thống Mỹ được cho là ít có khả năng phủ quyết toàn bộ văn bản.
Quốc hội đương nhiệm, nơi đảng Cộng hòa đang nắm đa số, sẽ xem xét NDAA trước khi các nghị sĩ trúng cử trong cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 nhậm chức vào tháng 1 tới. Theo bà Emily Kilcrease, cựu quan chức thương mại Mỹ, kết quả bầu cử và vụ Nvidia đã tạo thêm động lực chính trị cho các đề xuất kiểm soát chip, còn NDAA mở đường để Quốc hội thông qua các biện pháp này ngay trong kỳ họp cuối nhiệm kỳ. Tuy nhiên, một quan chức Cộng hòa tại Thượng viện cho rằng Quốc hội có thể không kịp hoàn tất công việc trong năm nay do còn nhiều vấn đề phải giải quyết.
