Báo cáo nhận định: Mặc dù bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 và những xáo trộn hiện nay trên thị trường tài chính toàn cầu, nền kinh tế Việt Nam vẫn tạm thời đứng vững trước các cú sốc bên ngoài trong mấy tháng đầu năm 2020. Nhìn theo hướng tích cực, Việt Nam đang có vị thế vững chắc để hưởng lợi từ nhiều hiệp định thương mại tự do sắp có hiệu lực trong thời gian tới.
Theo Ngân hàng Thế giới, trong 2 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu tăng trưởng 8%, dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đổ vào Việt Nam lên đến 2,5 tỷ USD, ngành bán lẻ tăng trưởng 5,4%. Triển vọng trung hạn nhìn chung thuận lợi nhưng tăng trưởng GDP sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực do dịch bệnh COVID-19, nay đã trở thành đại dịch toàn cầu. Ước tính sơ bộ cho thấy, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế có thể giảm còn khoảng 4,9% năm 2020. Du lịch, chế tạo và chế biến là các ngành chịu tác động tiêu cực nhất của dịch bệnh do các chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Áp lực lạm phát dự báo sẽ tăng lên tạm thời.
“Trong điều kiện nhiều hộ gia đình hiện nay sinh sống phụ thuộc vào lương, kể cả ở các vùng nông thôn, suy giảm trong các ngành du lịch, khách sạn, nhà hàng, sản xuất và chế biến có thể tạm thời làm tăng tỷ lệ nghèo trong nửa đầu năm 2020”, báo cáo chỉ rõ.
Cũng theo báo cáo, bội chi ngân sách tạm thời tăng lên trong năm 2020 do thu ngân sách thấp hơn và do triển khai gói kích cầu tài khóa nhằm phần nào bù đắp tác động tiêu cực của đại dịch toàn cầu với nền kinh tế Việt Nam. Trong trung hạn, tăng trưởng dự báo sẽ quay lại lên đến 7,5% trong năm 2021 và quanh mức khoảng 6,5% năm 2022 nhờ sức cầu bên ngoài được cải thiện, ngành dịch vụ được củng cố và sản xuất nông nghiệp dần được khôi phục.
Ngân hàng Thế giới cho rằng, trong thời gian tới, Việt Nam có thể quản lý được những rủi ro bên ngoài bằng cách đa dạng hóa thị trường thương mại, cải thiện năng lực cạnh tranh, tuân thủ theo các hiệp định thương mại thế hệ mới…
Tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, báo cáo cũng chỉ rõ rủi ro tương đối lớn về khả năng rơi vào nghèo đói ở các hộ gia đình sống phụ thuộc vào các ngành nghề đặc biệt dễ bị tổn thương với tác động của dịch COVID-19, như ngành du lịch ở Thái Lan và các quốc đảo Thái Bình Dương, ngành chế tạo chế biến ở Campuchia... Tại một số quốc gia, tác động của dịch bệnh còn bị trầm trọng hóa bởi những diễn biến đặc thù của quốc gia như hạn hán ở Thái Lan... Tại các quốc đảo Thái Bình Dương, triển vọng năm 2020 còn phải chịu rủi ro rất lớn do nền kinh tế phụ thuộc vào viện trợ, du lịch và nhập khẩu.
Một trong những hành động được khuyến nghị trong báo cáo là các quốc gia khu vực Đông Á và Thái Bình Dương cần đầu tư khẩn cấp nhằm tăng cường năng lực hệ thống y tế và dự phòng dài hạn của quốc gia; hợp tác quốc tế để đẩy mạnh sản xuất, cung ứng các mặt hàng, dịch vụ y tế quan trọng trong bối cảnh dịch bệnh. Quan trọng là chính sách mở cửa thương mại được duy trì để vật tư y tế và các mặt hàng cung ứng khác sẵn sàng đến với mọi quốc gia, đồng thời tạo thuận lợi để khu vực phục hồi kinh tế nhanh chóng…
