Một số địa phương còn lơ là, thiếu kiên quyết trong xử lý vi phạm, để tình trạng xây dựng trái phép diễn ra công khai, kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp, khiếu kiện phức tạp.
Sau nhiều năm quyết tâm ngăn chặn, xử lý, tình trạng vi phạm Luật Đất đai, xây dựng trái phép, tỉnh Vĩnh Phúc đã đạt những kết quả khả quan. Tuy nhiên gần đây, tình trạng vi phạm đất đai tại Vĩnh Phúc đang có chiều hướng gia tăng. Việc lợi dụng thời điểm sáp nhập, sắp xếp đơn vị hành chính để vi phạm trật tự xây dựng ở các khu đất tự thỏa thuận mua bán, chuyển nhượng trái phép, lấn chiếm đất địa phương quản lý diễn ra trên diện rộng. Hầu hết các khu đất bị lấn chiếm và xây dựng trái phép là ở ven đường tiếp giáp với đồng ruộng, ao, hồ, đầm, đồi, núi...
Kiểm tra thực tế một số địa phương vào cuối tháng 5/2025, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Nguyễn Khắc Hiếu yêu cầu, chính quyền các cấp thực hiện nghiêm chỉ đạo của tỉnh, chủ động rà soát, phát hiện kịp thời và xử lý dứt điểm các hành vi lấn chiếm đất công, chuyển đổi mục đích trái phép, xây dựng không phép. Hiện, một số địa phương đã tăng cường công tác vận động, tuyên tuyền để người dân chấp hành đúng các quy định của Nhà nước về Luật Đất đai, xây dựng...; đồng thời tổ chức lực lượng xử lý, tiến hành tháo dỡ công trình vi phạm...
Tại xã Minh Quang, huyện Tam Đảo, nhiều công trình kiên cố ngang nhiên lấn chiếm hành lang lòng suối, lòng hồ. Đáng chú ý, ngay tại cửa xả lũ hồ thủy lợi Xạ Hương, một hộ dân đã tự ý đổ đất đá, móng bê tông, xây tường rào chiếm gần hết lòng suối. Công trình hai tầng với diện tích khoảng 400 m2 này tiềm ẩn nguy cơ chặn dòng chảy, nhất là trong mùa mưa lũ. Ngày 30/5/2025, địa phương đã tiến hành tháo dỡ công trình vi phạm của gia đình ông Trần Văn Trưởng (thôn Xạ Hương, xã Minh Quang) và tiếp tục xử lý các vi phạm khác tại hồ Bản Long (xã Minh Quang).
Tại huyện Vĩnh Tường, các xã Đại Đồng, Lũng Hòa, Nghĩa Hưng, Thổ Tang... cũng có hàng chục trường hợp vi phạm đất đai trong thời gian gần đây. Trong tháng 5/2025, xã Đại Đồng đã xử lý 10 trường hợp, thị trấn Thổ Tang xử lý 14 trường hợp vi phạm mới. Tại xã Lũng Hòa, nhiều hộ dân lợi dụng danh nghĩa phát triển kinh tế trang trại để xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp.
Trong năm 2025, xã đã phát hiện 15 trường hợp vi phạm, hiện còn 5 trường hợp đang củng cố hồ sơ để xử lý. Tuy nhiên, theo đánh giá của UBND huyện Vĩnh Tường, một số xã vẫn còn tình trạng xử lý chưa triệt để, còn tâm lý nể nang, né tránh. UBND huyện sẽ xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra vi phạm mà không ngăn chặn, xử lý kịp thời; Chủ tịch UBND xã, thị trấn phải chịu trách nhiệm toàn diện về công tác quản lý đất đai trên địa bàn.
Ông Hà Văn Quyết, Bí thư Huyện ủy Vĩnh Tường khẳng định, huyện chỉ đạo các xã, thị trấn tăng cường công tác quản lý đất đai trong thời gian sắp xếp đơn vị hành chính và quyết liệt xử lý những vi phạm đất đai mới phát sinh. Dù chỉ còn ít thời gian trước khi không tổ chức đơn vị cấp huyện, sáp nhập xã nhưng địa phương không vì thế lơ là với vi phạm đất đai.
UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành chỉ thị yêu cầu các sở, ngành, địa phương siết chặt quản lý đất đai; không để người dân lợi dụng thời điểm sáp nhập, sắp xếp đơn vị hành chính để vi phạm trật tự xây dựng. Theo đó, Thanh tra Sở Xây dựng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm trật tự xây dựng; đặc biệt tại các khu đô thị, dự án du lịch, khu công nghiệp, chợ đầu mối... Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp kiểm tra, thanh tra việc sử dụng đất, xử lý các tổ chức chậm tiến độ hoặc không sử dụng đất...
