Nằm ở độ cao gần 1.000m so với mực nước biển, thôn Xà Phìn là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào Dao Chàm. Giữa những triền núi xanh thẳm, các nếp nhà sàn truyền thống lợp lá cọ hiện lên bình dị, nổi bật với những mảng rêu xanh phủ kín mái nhà.

Theo người dân địa phương, khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao và mùa Đông lạnh tạo điều kiện thuận lợi để rêu sinh trưởng. Sau khoảng 5 năm, những mái lá cọ bắt đầu xuất hiện rêu, phát triển mạnh từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau . Theo thời gian, lớp thực vật này phủ dày, tạo nên sắc xanh đặc trưng của Xà Phìn.

Không chỉ mang giá trị cảnh quan, những mái lá cọ còn gắn bó mật thiết với đời sống đồng bào Dao. Lớp lá được xếp chồng lên nhau, kết hợp với rêu phủ tự nhiên giúp hạn chế tác động của thời tiết, giữ ấm vào mùa đông và tạo không gian mát mẻ trong mùa hè.

Nhìn từ trên cao, những mái nhà rêu phong nằm xen giữa vườn cây, ruộng bậc thang và những con đường nhỏ uốn lượn theo sườn núi. Vào mùa lúa chín, sắc xanh của rêu hòa cùng màu vàng óng của đồng ruộng, tạo nên bức tranh miền biên viễn giàu sức hút.

Trải qua nhiều thế hệ, những nếp nhà truyền thống không chỉ là nơi cư trú mà còn lưu giữ dấu ấn văn hóa, kiến trúc và cách thích nghi với thiên nhiên của đồng bào Dao. Vẻ đẹp mộc mạc ấy đang trở thành nét riêng của du lịch cộng đồng Xà Phìn.