Nội dung trọng tâm được các đại biểu trao đổi là chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động báo chí, đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao kỹ năng số, đổi mới tư duy và phương thức tác nghiệp của đội ngũ người làm báo.
Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khu vực phía Nam Trần Trọng Dũng nêu rõ, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông mới không chỉ làm thay đổi cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin mà còn đặt ra yêu cầu mới đối với tư duy, năng lực và bản lĩnh nghề nghiệp của mỗi người làm báo.
Thực tế là tại các cơ quan báo chí địa phương còn thiếu những người làm báo thực sự hiểu và làm chủ công nghệ. Không ít phóng viên còn lúng túng trong khai thác dữ liệu số, nhận diện thông tin giả, trong khi áp lực về tốc độ, số lượng và hiệu quả tiếp cận công chúng đôi khi khiến người làm báo chưa chú trọng đúng mức đến chiều sâu và sức sáng tạo của tác phẩm.
Do đó, ông Trần Trọng Dũng cho rằng, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực báo chí phải là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài. Nội dung đào tạo cần sát hơn với nhu cầu của từng nhóm học viên, loại hình báo chí và vị trí công tác; chú trọng cập nhật kiến thức, kỹ năng về công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, năng lực kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện và trách nhiệm xã hội của người làm báo.
Tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà báo tập trung trao đổi một số nhóm vấn đề lớn, gắn với yêu cầu đổi mới hoạt động báo chí trong môi trường truyền thông đa nền tảng.
Với chủ đề “Yêu cầu thực tiễn đối với nhân lực báo chí trong kỷ nguyên chuyển đổi số và AI”, nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng ban Nhân Dân điện tử (Báo Nhân Dân) và nhà báo Nguyễn Thị Kim Hải, Phó Trưởng phòng Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số (Ban Thời sự, Đài Truyền hình Việt Nam) tập trung vào khoảng cách kỹ năng số của phóng viên, biên tập viên tại các tòa soạn; ứng dụng AI, tự động hóa, báo chí dữ liệu và quản trị rủi ro trên không gian số. Các nội dung cũng đề cập đến yêu cầu về năng lực mới và những giới hạn đạo đức nghề nghiệp trong môi trường truyền thông số.
Nhà báo Lê Xuân Trung, Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ điện tử và Tiến sĩ Lương Đông Sơn, giảng viên Viện Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tập trung vào đổi mới nội dung, phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ và đào tạo thực chiến. Các diễn giả trao đổi về việc cần thiết kế các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn linh hoạt, chuyên sâu theo từng nhóm kỹ năng; tích hợp công cụ số và AI vào giảng dạy; tăng cường đào tạo thực hành, gắn lý thuyết với thao tác nghiệp vụ và yêu cầu thực tế tại tòa soạn.
Các đại biểu đại diện cho cơ quan báo chí, Hội Nhà báo tỉnh Lâm Đồng, Khánh Hòa, Quảng Trị, Gia Lai, Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng… đề cập đến cơ chế liên kết bồi dưỡng giữa Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, các tòa soạn và tổ chức Hội. Các đại biểu đề nghị Hội Nhà báo Việt Nam xây dựng chương trình đào tạo theo nhu cầu thực tế của từng cơ quan báo chí, địa phương; phát triển mô hình bồi dưỡng tại chỗ và biên soạn tài liệu, sổ tay hướng dẫn thực hành nghiệp vụ.
Cuộc tọa đàm là hoạt động mở đầu trong hoạt động chuyên sâu do Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tại 3 miền Bắc - Trung - Nam nhằm đánh giá thực trạng, nhận diện nhu cầu và đề xuất giải pháp đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số, sự phát triển của AI.
Thông qua các tham luận và ý kiến thảo luận, Ban Tổ chức hướng đến hoàn thiện chương trình, tài liệu và phương pháp bồi dưỡng theo hướng thiết thực, hiệu quả, sát với nhu cầu tác nghiệp, góp phần xây dựng đội ngũ người làm báo có bản lĩnh chính trị, vững vàng về chuyên môn, làm chủ công nghệ, đổi mới tư duy sáng tạo, đáp ứng yêu cầu sản xuất, phân phối thông tin trên các nền tảng truyền thông hiện đại.
