Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere đã xác nhận thông tin trên ngày 27/5. Động thái này phản ánh mối lo ngày càng lớn của châu Âu về việc phụ thuộc vào Mỹ trong vấn đề an ninh.
Hãng thông tấn Reuters (Anh) đánh giá bước đi trên cho thấy sự chuyển hướng của Na Uy tăng cường hợp tác quốc phòng chặt chẽ hơn trong nội bộ châu Âu.
Tổng thống Macron và Thủ tướng Stoere công bố kế hoạch này trong cuộc gặp tại Paris, nơi hai bên cũng ký thỏa thuận quốc phòng rộng hơn, bao gồm việc Na Uy tham gia sáng kiến vũ khí hạt nhân do Pháp đứng đầu.
Thủ tướng Stoere cho biết năng lực răn đe chủ chốt của Na Uy vẫn sẽ là Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Mỹ, song ông mô tả năng lực hạt nhân của Pháp là “đóng góp quan trọng” đối với thế trận răn đe chung của liên minh.
Theo kế hoạch này, Na Uy sẽ tham gia vào cơ chế Pháp gọi là “răn đe hạt nhân tiền phương”. Theo đó, các đối tác châu Âu sẽ được tham gia sâu hơn vào tư duy chiến lược của Pháp về phòng thủ hạt nhân.
Tổng thống Macron chia sẻ: “Thỏa thuận này thiết lập nguyên tắc hỗ trợ lẫn nhau giữa hai quốc gia”. Nhà lãnh đạo Pháp đồng thời cho biết việc tăng cường hợp tác sẽ giúp thúc đẩy tham vọng của châu Âu trong đạt được quyền tự chủ chiến lược lớn hơn.
Sáng kiến này xuất hiện khi các quốc gia châu Âu đang đẩy mạnh năng lực quốc phòng nội khối, trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều nghi ngờ về cam kết an ninh dài hạn của Mỹ và căng thẳng với Nga leo thang.
Tháng 3 vừa qua, Pháp từng đề xuất mở rộng “chiếc ô hạt nhân” của mình cho các nước châu Âu khác. Trên thực tế, điều đó đồng nghĩa cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ quốc gia nào cũng có thể kéo theo phản ứng hạt nhân từ Pháp. Na Uy sẽ trở thành quốc gia mới nhất được đặt dưới “ô hạt nhân” của Pháp, sau Ba Lan và Litva.
Phát biểu với hãng thông tấn NTB ngày 27/5, Thủ tướng Stoere khẳng định Na Uy sẽ không triển khai vũ khí hạt nhân trong thời bình.
Quốc gia Bắc Âu với dân số khoảng 5,6 triệu người là thành viên NATO nhưng không thuộc Liên minh châu Âu (EU).
Theo Liên đoàn Các nhà khoa học Mỹ, Nga và Mỹ hiện là hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới với hơn 5.000 đầu đạn mỗi nước. Trung Quốc sở hữu khoảng 600 đầu đạn, trong khi Pháp có 290 và Anh là 225.
