Theo hãng truyền thông quốc tế, các chuyên gia an ninh Iraq nhận định việc rút quân có thể tạo điều kiện để Tehran và các đồng minh có thêm dư địa hoạt động.
"Iran sẽ hưởng lợi về mặt chiến lược khi liên quân rút đi, bởi động thái này loại bỏ hiện diện quân sự vốn đóng vai trò đối trọng với ảnh hưởng của Tehran tại Iraq trong nhiều năm qua", ông Jasim al-Bahadli, chuyên gia phân tích an ninh Iraq, nghiên cứu về các nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shiite thân Iran, cho biết.
Ông dự đoán các nhóm thân Iran sẽ không chỉ coi việc rút quân là thắng lợi, mà còn tìm cách tận dụng đà thắng lợi đó để gia tăng ảnh hưởng đối với các quyết định về an ninh và chính trị.
Abu Mojtaba al-Yasiri, một chỉ huy thuộc Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq, mô tả việc Mỹ rút quân là thắng lợi lịch sử đối với các nhóm kháng chiến Hồi giáo Iraq và những người dân Iraq đầy lòng tự trọng.
"Vào ngày 30/9, chúng tôi sẽ ăn mừng việc lật lại trang sử đen tối của Iraq và sự thất bại của lực lượng chiếm đóng trong nỗ lực áp đặt ý chí lên đất nước chúng tôi. Iraq đã chứng minh rằng chủ quyền quốc gia không thể được bảo đảm bởi các lực lượng nước ngoài, mà phải nhờ vào lực lượng kháng chiến và ý chí của chính người dân", ông nói với hãng tin Reuters.
Mặc dù việc Mỹ rút quân nhận được sự ủng hộ rộng rãi của người dân Iraq, những người lo ngại về sức mạnh của các nhóm thân Iran cho rằng động thái này diễn ra quá sớm.
"Chúng tôi tin rằng Iraq vẫn chưa hoàn toàn sẵn sàng để tiếp quản trách nhiệm bảo đảm an ninh vào thời điểm này", ông Abdulrahman al-Zobaie, một thủ lĩnh bộ lạc dòng Sunni tại Fallujah, phát biểu.
Các lực lượng Mỹ đưa quân vào Iraq năm 2003 nhằm lật đổ nhà lãnh đạo Saddam Hussein. Sau đó, Mỹ chiếm đóng đất nước này, dựng lên một chính phủ do người Shiite lãnh đạo và tiến hành cuộc chiến chống nổi dậy kéo dài nhiều năm trước khi rút quân vào cuối năm 2011.
Chưa đầy 3 năm sau, Mỹ quay trở lại để hỗ trợ lực lượng Iraq đánh bại nhóm phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng trong một cuộc chiến quy mô lớn diễn ra từ năm 2014 đến 2017.
Trong những năm gần đây, Iraq là quốc gia duy nhất duy trì quan hệ đồng minh chính trị và quân sự chặt chẽ với cả Mỹ và Iran.
Mỹ đã tiêu diệt một chỉ huy cấp cao của Iran là tướng Qasem Soleimani trong một cuộc tấn công tại sân bay Baghdad năm 2020. Các đồng minh của Iran nhiều lần nã pháo vào các căn cứ của Mỹ, đôi khi dẫn đến các đòn đáp trả.
Trong cuộc xung đột với Iran năm nay, 7 trong số 18 quân nhân Mỹ thiệt mạng tại Iraq. Trường hợp gần đây nhất là một trung sĩ lục quân thiệt mạng trong quá trình kích nổ có kiểm soát một thiết bị bay không người lái tại một căn cứ gần Erbil vào tháng 7.
Ông Amir Hayat Moqaddam, Phó Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran, phát biểu ngày 28/9 rằng "an ninh bền vững sẽ được thiết lập tại Iraq" một khi người Mỹ rời khỏi đất nước và khu vực này.
Ông nói với cơ quan tin tức của Quốc hội Iran rằng nước này "hoan nghênh việc rút quân Mỹ khỏi Iraq và chắc chắn sẽ ủng hộ động thái đó". Ông nói thêm: "Các nhóm kháng chiến hiện đang hành động, đôi khi nhắm mục tiêu và đối đầu với quân đội Mỹ".
Về phần mình, Washington cáo buộc các nhóm thân Iran tại Iraq tham gia vào cuộc xung đột ở Trung Đông bằng cách thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào các nước láng giềng theo chỉ đạo của Tehran. Vụ việc gần đây nhất là cuộc tấn công vào một đường ống dẫn dầu lớn của Saudi Arabia trong tháng này. Chính quyền Baghdad cho biết đang nỗ lực kiềm chế tầm ảnh hưởng của các nhóm này.
