Iraq phong tỏa các tuyến biên giới với Iran
Iraq đã tạm thời đóng ba cửa khẩu với Iran trong lúc điều tra vụ tập kích bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào đường ống dẫn dầu Đông-Tây của Saudi Arabia, sau khi Baghdad xác nhận các thiết bị này được phóng từ lãnh thổ Iraq.
Một nguồn tin an ninh Iraq ngày 12/9 cho biết chính quyền nước này quyết định đóng các cửa khẩu sau khi phát hiện những địa điểm được cho là nơi phóng UAV. Theo Al Jazeera, ba cửa khẩu bị phong tỏa gồm Shalamcheh ở tỉnh Basra, al-Shib thuộc tỉnh Maysan và Mandali ở tỉnh Diyala.
Truyền thông cho biết việc đóng cửa các tuyến biên giới chủ yếu nhằm ngăn những người đứng sau các vụ tấn công lợi dụng đường biên giới để chạy sang Iran.
Khu vực al-Tayyib, thuộc tỉnh Maysan ở Đông Nam Iraq và giáp Iran, cũng bị phong tỏa sau khi các bệ phóng UAV được phát hiện. Lực lượng an ninh Iraq đang tiến hành chiến dịch truy tìm và thu thập bằng chứng tại khu vực này.
Thủ tướng Ali al-Zaidi đồng thời chấp thuận đề nghị của Iran về tiến hành một cuộc điều tra chung liên quan việc phát hiện các bệ phóng UAV gần biên giới. Người phát ngôn của Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Iraq, Sabah al-Numan, xác nhận thông tin này trong tuyên bố ngày 12/9.
Tuy nhiên, tuyên bố không cho biết cụ thể các UAV được phát hiện ở đâu, số lượng bao nhiêu hay chúng có liên quan trực tiếp thế nào tới vụ tập kích đường ống dầu của Saudi Arabia.
Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Iraq cho biết vụ tấn công được phát động từ tỉnh Maysan. Ông al-Zaidi sau đó cách chức chỉ huy quân sự phụ trách tỉnh này và yêu cầu điều tra hoạt động của bộ chỉ huy tác chiến tại địa phương.
Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm
Vụ tấn công đường ống Đông-Tây xảy ra hôm 10/9. Một ngày sau, Saudi Arabia thông báo tạm dừng hoạt động tuyến đường ống này như một "biện pháp phòng ngừa".
Riyadh ngày 11/9 cho biết các UAV được sử dụng trong cuộc tập kích xuất phát từ Iraq, quốc gia nơi Iran có ảnh hưởng đáng kể, đặc biệt thông qua các nhóm vũ trang.
Cho đến nay, chưa có tổ chức nào chính thức nhận trách nhiệm. Tổ chức Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq (IRI), liên minh gồm các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn tại Iraq, tuyên bố vụ tấn công là "một vinh dự mà chúng tôi không nhận".
Dù vậy, Saudi Arabia từng nhiều lần cáo buộc các nhóm vũ trang có liên hệ với Iran tại Iraq đứng sau những vụ tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của nước này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump, đang có chuyến thăm không chính thức Ireland, nhận định Tehran "có lẽ" đứng sau vụ tấn công đường ống. Tuy nhiên, ông không đưa ra bằng chứng để củng cố cáo buộc này.
Đòn giáng mạnh vào hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia
Việc tạm dừng đường ống Đông-Tây là cú giáng đáng kể đối với Saudi Arabia, bởi đây là tuyến vận chuyển dầu lớn duy nhất giúp Riyadh giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đang bị đóng một phần trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục giằng co quyền kiểm soát.
Đường ống Đông-Tây chạy từ các mỏ dầu ở miền Đông Saudi Arabia tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, cho phép Riyadh đưa dầu ra thị trường quốc tế mà không cần đi qua eo biển Hormuz. Việc tuyến đường ống ngừng hoạt động khiến Saudi Arabia gần như không còn lựa chọn khả thi nào để duy trì xuất khẩu dầu với quy mô lớn cho đến khi đường ống được khôi phục hoặc eo biển Hormuz chính thức mở cửa trở lại.
Nếu lượng dầu xuất khẩu từ khu vực Vùng Vịnh tiếp tục suy giảm, giá dầu bán buôn có nguy cơ tăng cao, đồng thời tạo thêm đòn bẩy cho Iran trong cuộc đối đầu với Mỹ và Israel, khi chiến sự tại Iran đang tiến gần mốc bảy tháng.
Vụ tập kích cũng diễn ra trong lúc lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tại Yemen đang tiến hành một chiến dịch quân sự chớp nhoáng. Nhóm này đã kiểm soát toàn bộ bờ biển Yemen trên Biển Đỏ sau khi đánh bại lực lượng của chính phủ được quốc tế công nhận.
Sau khi giành quyền kiểm soát khu vực ven Biển Đỏ, Houthi tuyên bố các tàu mang cờ Saudi Arabia sẽ không được phép đi qua tuyến hàng hải này, làm gia tăng thêm sức ép đối với hoạt động vận chuyển dầu của Riyadh trong bối cảnh các tuyến xuất khẩu thay thế đang bị đe dọa.
