“Eo biển Hormuz có thể mở lại ngay từ ngày mai nếu Iran chấm dứt việc gây sức ép đối với hoạt động vận tải toàn cầu”, hãng thông tấn TASS dẫn lời ông Rubio, theo thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Mỹ.
Tuy vậy, người đứng đầu Bộ Ngoại giao Mỹ không trả lời trực tiếp khi được hỏi về khả năng Washington tiến hành chiến dịch trên bộ nhằm khôi phục tự do hàng hải tại khu vực này.
Căng thẳng leo thang sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran từ ngày 28/2, với các đợt không kích nhằm vào nhiều thành phố lớn, trong đó có thủ đô Tehran. Đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel và các cơ sở quân sự của Mỹ tại nhiều quốc gia Trung Đông - như Bahrain, Jordan, Iraq, Qatar, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Saudi Arabia.
Trong bối cảnh đó, Tehran đã tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với các tàu có liên hệ với Mỹ, Israel và những quốc gia ủng hộ chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Trong thời gian xung đột, một số tàu chở dầu đã bị tấn công khi đi qua khu vực này mà không được phía Iran cho phép.
Đến ngày 25/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết nước này đã cho phép tàu thuyền của một số quốc gia “thân thiện” - gồm Nga, Ấn Độ, Iraq, Trung Quốc và Pakistan, tiếp tục lưu thông qua eo biển Hormuz.
Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo gia hạn thêm 10 ngày đối với thời hạn yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo Tehran có thể đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng nếu không đáp ứng yêu cầu.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết quyết định tạm hoãn được đưa ra theo đề nghị của Chính phủ Iran, đồng thời xác nhận hạn chót mới là 20h ngày 6/4 (giờ miền Đông nước Mỹ).
“Các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra bất chấp những thông tin sai lệch từ một số cơ quan truyền thông và các bên liên quan, và tiến triển đang rất tích cực”, ông viết.
Giới quan sát nhận định việc Mỹ tiếp tục gia hạn tối hậu thư cho thấy dấu hiệu chuyển hướng từ kịch bản leo thang quân sự sang ưu tiên giải pháp ngoại giao, đặc biệt trong bối cảnh xung đột đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng và an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Tuy nhiên, triển vọng đạt được một thỏa thuận vẫn còn nhiều bất định, do tồn tại các bất đồng cốt lõi, trong đó có chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran.
