Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent mô tả đây là “cuộc tấn công tài chính lớn nhất từng được huy động nhằm vào một đối thủ”.
“Chúng ta đang bước vào giai đoạn quyết định. Khi bình minh đến, một ‘Ngày D’ về kinh tế sẽ bắt đầu - cuộc tấn công tài chính lớn nhất từng được huy động nhằm vào một đối thủ”, ông Bessent viết trong một bài bình luận đăng trên mạng xã hội X ngày 23/8.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố khởi động một cuộc chiến kinh tế và chiến dịch cô lập Iran với quy mô chưa từng có. Ông đồng thời cảnh báo các quốc gia có tổ chức tài chính, doanh nghiệp, sân bay hoặc cơ quan chính phủ hỗ trợ Tehran sẽ phải đối mặt với những hậu quả kinh tế nghiêm trọng từ phía Mỹ.
Theo một cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ được CNN dẫn lời, Washington nhiều khả năng sẽ tập trung vào việc thực thi nghiêm ngặt hơn các lệnh trừng phạt hiện có thay vì mở rộng đáng kể danh sách đối tượng bị trừng phạt. Mỹ cũng có thể gây sức ép lên hệ sinh thái dầu mỏ của Iran, qua đó tác động đến một nguồn thu quan trọng của nền kinh tế nước này.
Ông Miad Maleki, cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ, nhận định Iran đã phải chịu các biện pháp trừng phạt “rất toàn diện”, thậm chí có thể là toàn diện nhất trong lịch sử các lệnh trừng phạt. Theo ông, Mỹ có thể đã gần đạt giới hạn về việc bổ sung các đối tượng bị chỉ định trừng phạt, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa Washington đã đạt mức gây sức ép tối đa.
Ông Maleki cho rằng Mỹ cũng có thể nhắm vào ngành dầu mỏ Iran nhằm cắt đứt một trong những nguồn sống kinh tế của nước này.
Theo một tài liệu của Ủy ban Kinh tế và An ninh Mỹ - Trung thuộc Quốc hội Mỹ, Trung Quốc mua khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Tuy nhiên, Bắc Kinh không ghi nhận việc nhập khẩu dầu thô Iran trong số liệu hải quan.
“Các nhà máy lọc dầu quy mô nhỏ và vừa ở Trung Quốc mua dầu Iran sẽ chịu một phần sức ép. Điều này sẽ gây thêm áp lực lên nguồn thu của Iran, cũng như các ngân hàng và công ty kinh doanh ngoại hối giúp chính quyền Iran chuyển một phần nguồn thu về nước và tiếp cận ngoại tệ”, ông Maleki nói.
Trong khi đó, ông Trita Parsi, Phó Chủ tịch điều hành Viện Quincy về Chính sách đối ngoại có trách nhiệm, cho rằng Iran khó chấp nhận nhượng bộ ngay cả khi phải đối mặt với các biện pháp kinh tế mới nhất. Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Iran từ năm 1979.
“Các biện pháp trước đây chắc chắn đã gây sức ép lên Iran. Chúng tác động nghiêm trọng đến nền kinh tế Iran. Tuy nhiên, chúng chưa khiến Iran từ bỏ, đầu hàng hay chấp nhận khuất phục”, ông Parsi nói.
Iran đã phải chịu sức ép kinh tế trong nhiều năm do các biện pháp trừng phạt, đồng thời chịu thêm tác động từ cuộc xung đột kéo dài 6 tháng với Mỹ và Israel. Trong khi các cuộc tấn công quân sự giữa hai bên đã tạm lắng trong nhiều tuần, các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột vẫn chưa đạt tiến triển đáng kể.
Trong bối cảnh đó, Iran tiếp tục gây sức ép liên quan hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz. Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei cảnh báo Tehran có thể tấn công không chỉ các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz mà cả những tuyến xuất khẩu dầu khác trong khu vực Vịnh Ba Tư nếu các nước láng giềng tham gia các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào Iran.
“Chúng tôi cảnh báo tất cả các nước láng giềng không tham gia cuộc chiến kinh tế của Mỹ chống Iran. Nếu không, Tehran sẽ coi họ là kẻ thù”, đài truyền hình nhà nước dẫn lời ông Rezaei ngày 23/8 cho hay.
Ông Rezaei cho biết, nếu các quốc gia láng giềng tham gia các biện pháp trừng phạt của Mỹ, “sẽ không có một giọt dầu nào được vận chuyển qua Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz”. Trong trường hợp đó, Iran sẽ “coi các tuyến đường xuất khẩu dầu khác trong khu vực là mục tiêu”.
Theo quan chức Iran, Tehran không muốn xung đột lan rộng.
“Tuy nhiên, nếu các nước láng giềng của Iran ủng hộ Mỹ trong cuộc chiến kinh tế chống lại Iran, Tehran sẽ gây tổn hại đến lợi ích của họ”, ông Rezaei cảnh báo.
