Động thái này diễn ra trong bối cảnh hai nước vẫn chưa tháo gỡ được những bất đồng thương mại, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng hai bên có thể đạt được một thỏa thuận trong vài tuần tới.
Danh mục cấm nhập khẩu mới bao gồm nhiều loại đồ uống có cồn như bia, vang sủi, rượu brandy, rượu sake và nhiều dòng rượu mạnh khác; một số sản phẩm sữa và xe mô tô phân khối lớn. Việc chuyển từ mức thuế cao sang cấm nhập khẩu hoàn toàn đánh dấu bước siết chặt mới của Washington đối với một số mặt hàng của Canada, mặc dù phạm vi hàng hóa bị ảnh hưởng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng kim ngạch thương mại song phương 880 tỷ USD.
Đáng chú ý, chỉ vài giờ trước khi các biện pháp mới có hiệu lực, ông Trump đã tuyên bố rằng một thỏa thuận thương mại với Canada có thể đạt được trong khoảng "3 hoặc 4 tuần tới". Tuyên bố này cho thấy Mỹ vẫn để ngỏ khả năng đàm phán, ngay cả khi các biện pháp hạn chế thương mại được triển khai.
Phía Canada đến nay phản ứng tương đối thận trọng. Văn phòng Bộ trưởng phụ trách thương mại Canada - Mỹ Dominic LeBlanc cho biết Ottawa đã ghi nhận việc các biện pháp được Mỹ công bố trước đó sắp có hiệu lực, đồng thời nhấn mạnh Chính phủ Canada tiếp tục tập trung bảo vệ người lao động, nông dân, gia đình và doanh nghiệp trong nước. Phía Canada cũng nhắc lại chủ trương củng cố sức mạnh kinh tế trong nước và đa dạng hóa quan hệ đối tác thương mại quốc tế.
Động thái nêu trên là diễn biến tiếp theo trong chuỗi biện pháp thương mại trả đũa giữa hai nước trong những tuần gần đây. Ngày 22/8, Mỹ đã áp mức thuế 50% đối với lượng hàng hóa của Canada trị giá khoảng 27,6 tỷ CAD (khoảng 19,4 tỷ USD). Đáp lại, từ ngày 8/9, Canada áp thuế trả đũa ở các mức 15%, 25% và 50% đối với lượng hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ có tổng trị giá tương đương 27,6 tỷ CAD. Danh mục của Canada trải rộng từ thép, sản phẩm sữa đến thiết bị gia dụng, máy móc nông nghiệp, bột giấy, giấy và một số sản phẩm điện tử.
Giới chuyên gia cho rằng tác động kinh tế vĩ mô trực tiếp của lệnh cấm mới có thể tương đối hạn chế do những sản phẩm bị ảnh hưởng chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng thương mại Canada-Mỹ. Giáo sư kinh tế Joseph Steinberg thuộc Đại học Toronto nhận định việc chuyển từ mức thuế 50% sang cấm nhập khẩu hoàn toàn sẽ tạo thêm sức ép, nhưng mức tác động bổ sung nhỏ hơn nhiều so với trường hợp hàng hóa chuyển trực tiếp từ thương mại tự do sang bị cấm nhập khẩu.
Việc lệnh cấm mới có hiệu lực trong khi Mỹ vẫn phát tín hiệu về khả năng đạt thỏa thuận trong vài tuần tới cho thấy quan hệ thương mại Canada - Mỹ đang diễn biến theo hai chiều: sức ép thương mại tiếp tục gia tăng, nhưng cánh cửa đàm phán chưa hoàn toàn khép lại. Đối với Ottawa, những diễn biến này đồng thời làm nổi bật yêu cầu giảm mức độ phụ thuộc vào một thị trường duy nhất và đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa thương mại trong thời gian tới.
