Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 159/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) về BHXH tự nguyện. Trong đó có nội dung đáng chú ý là tăng mức hỗ trợ người tham gia BHXH tự nguyện.
Cụ thể, theo Điều 5 Nghị định số 159/2025/NĐ-CP: Người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo quy định tại khoản 2 Điều 31 và khoản 1 Điều 36 của Luật BHXH, cụ thể:
- Bằng 50% đối với người tham gia thuộc hộ nghèo, người đang sinh sống tại xã đảo, đặc khu theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ;
- Bằng 40% đối với người tham gia thuộc hộ cận nghèo;
- Bằng 30% đối với người tham gia là người dân tộc thiểu số;
- Bằng 20% đối với người tham gia khác.
Mức hỗ trợ này tăng nhiều so với quy định tại Nghị định số 134/2015/NĐ-CP ngày 29/12/2015 của Chính phủ (còn hiệu lực đến ngày 30/6/2025): Người tham gia BHXH tự nguyện được hỗ trợ bằng 30% đối với người tham gia thuộc hộ nghèo; 25% đối với người tham gia thuộc hộ cận nghèo và 10% đối với các đối tượng khác. Thời gian hỗ trợ không quá 10 năm.
Nghị định số 159/2025/NĐ-CP cũng nêu rõ, người tham gia BHXH tự nguyện thuộc đối tượng hỗ trợ ở nhiều mức khác nhau thì được hỗ trợ theo mức cao nhất. Khuyến khích các cơ quan, tổ chức và cá nhân hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện.
Tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách, kết hợp huy động các nguồn lực xã hội, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn ngoài mức hỗ trợ quy định tại Nghị định này.
Thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia BHXH tự nguyện thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng).
Phương thức hỗ trợ:
Nghị định số 159/2025/NĐ-CP quy định, người tham gia BHXH tự nguyện thuộc đối tượng hỗ trợ theo quy định nộp số tiền đóng BHXH phần thuộc trách nhiệm đóng của mình cho cơ quan BHXH, hoặc tổ chức dịch vụ thu BHXH tự nguyện, do cơ quan BHXH ủy quyền.
Định kỳ 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng, cơ quan BHXH tổng hợp số đối tượng được hỗ trợ, số tiền thu của đối tượng và số tiền, ngân sách nhà nước hỗ trợ theo mẫu do BHXH Việt Nam ban hành, gửi cơ quan tài chính để chuyển kinh phí vào quỹ BHXH.
Cơ quan tài chính căn cứ quy định về phân cấp quản lý ngân sách của địa phương và bảng tổng hợp đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ do cơ quan BHXH chuyển đến, có trách nhiệm chuyển kinh phí vào quỹ BHXH mỗi quý một lần; chậm nhất đến ngày 31 tháng 12 hằng năm phải thực hiện xong việc chuyển kinh phí hỗ trợ vào quỹ BHXH của năm đó.
Kinh phí hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện do ngân sách địa phương đảm bảo theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành; ngân sách trung ương hỗ trợ ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật về nguyên tắc hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương thực hiện các chính sách an sinh xã hội do trung ương ban hành.
Nghị định số 159/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025. Nghị định số 134/2015/NĐ-CP ngày 29/12/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH tự nguyện hết hiệu lực kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.
Do đó, bạn căn cứ vào mức hỗ trợ mới nêu trên và tìm hiểu cụ thể xem mức hỗ trợ thêm từ địa phương để biết mức tổng hỗ trợ từ Trung ương, địa phương để từ đó lựa chọn mức tham gia.
