Trung Quốc đã cho hạ thủy tàu sân bay lớp 001A vào ngày 26/4 tại Đại Liên tỉnh Liêu Ninh. Từ tháng 11, tàu sân bay này chạy thử nghiệm ban đầu.
Tàu sân bay lớp 001A được tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (Hong Kong, Trung Quốc) đánh giá có nhiều tương đồng về thiết kế so với hàng không mẫu hạm đầu tiên của nước này mang tên Liêu Ninh.
 Lễ hạ thủy tàu sân bay lớp 001A tại tỉnh Liêu Ninh ngày 26/4. Ảnh: THX/TTXVN |
Tiền thân của tàu Liêu Ninh là tàu sân bay Varyag lớp Đô Đốc Kuznetsov chưa kịp hoàn thiện. Trung Quốc mua lại tàu Varyag từ Ukraine trong năm 1998 và bắt đầu chỉnh sửa lại hàng không mẫu hạm này thành tàu sân bay Liêu Ninh hiện nay.
Hai tàu sân bay của Trung Quốc có nhiều nét giống nhau do cùng dựa trên hàng không mẫu hạm lớp Đô Đốc Kuznetsov. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia hải quân khẳng định các kỹ sư và nhà thiết kế Trung Quốc đã dựng con tàu thứ hai dựa theo công nghệ quân sự tiên tiến của Mỹ cũng như Liên Xô để đáp ứng nhu cầu thực tiễn của Hải quân nước này.
Tương đồng
Cả tàu sân bay Liêu Ninh và “hậu duệ” lớp 001A đều có kích cỡ tầm trung với trọng lượng nước rẽ vào trong khoảng 60.000 đến 65.000 tấn.
Cả hai hàng không mẫu hạm này đều được trang bị hệ thống lực đẩy thông thường. Một điểm trùng hợp là cả hai tàu sân bay này đều có đường băng ngắn với thiết kế dạng uốn cong.
Vai trò khác nhau
Tàu sân bay lớp 001A được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ có chiến thuật tương tự hàng không mẫu hạm Mỹ. Đó là được hộ tống bởi một “đội ngũ hùng hậu” gồm tàu ngầm, tàu khu trục… nhằm giám sát và tấn công mục tiêu trên bộ, trên không và trên đất liền.
 Máy bay J-15 hạ cánh trên tàu sân bay Liêu Ninh. Ảnh: THX/TTXVN |
Trong khi đó, những thành viên lớp Đô đốc Kuznetsov như tàu Liêu Ninh ngay từ khi ở trên bản thiết kế đã được “đo ni đóng giày” cho vai trò hàng không mẫu hạm hạng nặng, trang bị nhiều hỏa lực đơn cử như hệ thống tên lửa đất đối không. Các tàu lớp Kuznetsov thường hoạt động đơn độc và có thể hỗ trợ cho các tàu chiến khác.
Đường băng uốn cong
Độ dốc của đường băng dạng uốn cong trên tàu sân bay lớp 001A là 12 độ, trong khi đó ở tàu Liêu Ninh là 14 độ.
Chuyên gia Hải quân Li Jie đánh giá rằng đường băng uốn cong 12 độ sẽ hỗ trợ chiến đấu cơ rút ngắn khoảng cách cất cánh, tiết kiệm được nhiên liệu và tăng lượng vũ khí chở theo trong khi gia cố được cấu trúc cả con tàu.
Không gian cho chiến đấu cơ
Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc cho biết tháp điều khiển trên bong tàu sân bay lớp 001A có thêm một tầng so với tàu Liêu Ninh.
Tuy nhiên, ông Li đánh giá diện tích của tháp canh trên tàu sân bay lớp 001A thực tế nhỏ hơn 10%, tạo điều kiện để hàng không mẫu hạm này chở thêm trực thăng và máy bay cảnh báo sớm.
Theo Chuẩn Đô đốc về hưu Yin Zhuo, tàu sân bay lớp 001A có khả năng chở theo tối thiểu 35 tiêm kích J-15 trong khi tàu Liêu Ninh lại mang theo được 24 chiến đấu cơ loại này.
Vũ khí mạnh mẽ hơn
Ông Li còn khẳng định trên tháp điều khiển của tàu sân bay lớp 001A còn có các radar băng tần S và 2 anten kích thước lớn. Radar băng tần S là hệ thống hiện đại nhất của Trung Quốc, có thể tìm kiếm 360 độ và phát hiện mục tiêu cả ở trên biển và trên không.
Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn HQ-10 cũng sẽ được áp dụng trên tàu sân bay lớp 001A. HQ-10 vốn đã được Hải quân Trung Quốc sử dụng trên tàu khu trục lớp 052D và tàu khu trục nhỏ lớp 056.
