Sức sống mới của sân khấu đương đại
Trong không khí kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức khai mạc Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu, lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô” vào tối 14/10 tại Rạp Công Nhân (Hà Nội).
Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 được tổ chức góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17/3/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Với ý nghĩa tôn vinh và lan tỏa những giá trị văn hóa, nghệ thuật tiêu biểu của các đơn vị sân khấu chuyên nghiệp trên cả nước, định kỳ hai năm một lần, Liên hoan được tổ chức góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng; đồng thời khơi dậy niềm tự hào về lịch sử, văn hóa và con người Hà Nội nghìn năm văn hiến.
Tiếp nối thành công của 6 kỳ Liên hoan trước, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 là sự kiện văn hóa, nghệ thuật có ý nghĩa quan trọng, tạo không gian giao lưu, kết nối giữa các đơn vị nghệ thuật sân khấu chuyên nghiệp trên cả nước; đồng thời khuyến khích tìm tòi, đổi mới và sáng tạo nghệ thuật, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động sân khấu, đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa ngày càng đa dạng của công chúng.
Liên hoan năm nay quy tụ 15 đơn vị nghệ thuật với 15 vở diễn thuộc các loại hình: Tuồng, Chèo, Cải lương, Kịch nói, Xiếc và Kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh, đến từ các đơn vị nghệ thuật Trung ương, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Thái Nguyên và Hà Tĩnh. Các tác phẩm tham dự Liên hoan có chủ đề, tư tưởng và nội dung phản ánh sinh động đời sống xã hội, đất nước và con người Việt Nam.
Hội đồng Giám khảo Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 gồm các nghệ sĩ, nhà quản lý văn hóa và nhà lý luận, phê bình sân khấu có uy tín, giàu kinh nghiệm chuyên môn. Hội đồng do Tiến sĩ, nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam làm Chủ tịch; cùng các thành viên: NSND Trần Quốc Chiêm, PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái, NSND Hoàng Cúc, NSND Nguyễn Hoài Huệ, họa sĩ, NSND Nguyễn Đạt Tăng và nhạc sĩ, NSƯT Đào Tuấn Hải. Với kinh nghiệm và chuyên môn của các thành viên, Hội đồng Giám khảo sẽ đánh giá các tác phẩm dự thi trên tinh thần khách quan, công tâm, ghi nhận những tìm tòi, sáng tạo nghệ thuật, chất lượng chuyên môn và những đóng góp nổi bật của các tập thể, cá nhân tham gia Liên hoan.
Một trong những điểm đáng chú ý của Liên hoan năm nay là sự quan tâm, hưởng ứng tích cực của công chúng đối với nghệ thuật sân khấu. Từ ngày 13/10, Ban Tổ chức đã triển khai phát miễn phí hơn 10.000 vé xem 15 buổi diễn tới khán giả Thủ đô. Trong những ngày qua, đông đảo người dân đã đến Rạp Đại Nam xếp hàng nhận vé, trong đó có nhiều khán giả trẻ. Sự hưởng ứng của công chúng là tín hiệu tích cực, cho thấy sức hấp dẫn của nghệ thuật sân khấu vẫn được duy trì và có thêm cơ hội tiếp cận những thế hệ khán giả mới.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể Thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 được tổ chức nhằm tôn vinh và lan tỏa những giá trị văn hóa, nghệ thuật tiêu biểu của Thủ đô, góp phần giáo dục, bồi dưỡng và phát huy truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng của Hà Nội, đồng thời khẳng định những đóng góp của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Hà Nội trong hành trình xây dựng và phát triển Thủ đô. Với tài năng, tâm huyết và trách nhiệm của các nghệ sĩ, sự tham gia của các trường, đơn vị nghệ thuật và sự đồng hành của công chúng, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 sẽ trở thành một ngày hội nghệ thuật giàu ý nghĩa, góp phần kết nối các thế hệ nghệ sĩ, lan tỏa những giá trị tốt đẹp và làm phong phú thêm đời sống văn hóa của Thủ đô.
Ngay sau lễ khai mạc, vở diễn "Ai là cha tôi" được công diễn, mở đầu chuỗi hoạt động biểu diễn dự thi của Liên hoan và nhận được sự đón nhận từ đông đảo khán giả.
Tiếp đó, từ ngày 15 – 23/10, 15 vở diễn: “Huyền thoại tuổi thanh xuân”, “Người con gái Hà Nội”, “Lời của tre”, “Nhị vị Bồ Tát tổng Nam Phù”, “Cuốn truyện bị đốt”, “Đạo học”, “Khoảng trời con gái”, “Dấu thiêng Hà Nội - Cho những gì còn mãi”…. do các đơn vị nghệ thuật Công ty TNHH Truyền thông Smart Group Quốc tế - Sân khấu Lê Quý Dương, Nhà hát Kịch nói Quân đội, Liên đoàn Xiếc Việt Nam, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội, Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Hà Tĩnh… thực hiện tại các Nhà hát, không gian nghệ thuật trên địa bàn Hà Nội.
Mở rộng không gian sáng tạo nghệ thuật
Đánh giá về ý nghĩa sự kiện, Tiến sĩ, Nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng thẩm định khẳng định, liên hoan là ngày hội để đội ngũ sáng tạo thuộc nhiều loại hình sân khấu giao lưu, học hỏi. Việc tiếp thu, đan xen các thủ pháp nghệ thuật từ tính ước lệ, không gian sân khấu của kịch truyền thống cho đến tiết tấu hiện đại của kịch nói, sẽ giúp mỗi loại hình làm giàu thêm bản sắc, đồng thời khắc phục tình trạng thiếu hụt nhịp điệu vốn chưa đáp ứng được nhu cầu thưởng thức của khán giả hôm nay.
Bên cạnh đó, sự kiện còn là dịp để các đơn vị nghệ thuật Thủ đô nhìn nhận lại vị thế của mình trong mặt bằng chung cả nước, từ đó định hình hướng đi nhằm lan tỏa giá trị tác phẩm và quảng bá bản sắc văn hóa, lịch sử con người Hà Nội tới bạn bè trong nước và quốc tế. Đây là yêu cầu cấp thiết đặt ra cho ngành sân khấu trong bối cảnh đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế.
Liên quan đến công tác mở rộng công chúng, Chủ tịch Hội đồng thẩm định cho biết việc Ban Tổ chức bố trí 15 tác phẩm công diễn tại nhiều rạp, nhà hát khác nhau trên địa bàn thành phố thể hiện nỗ lực đưa nghệ thuật tiếp cận đa dạng các tầng lớp nhân dân. Sau liên hoan, các đoàn nghệ thuật Hà Nội sẽ tiếp tục đưa các tác phẩm chất lượng về biểu diễn tại các khu vực ngoại thành, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân vùng xa.
Ở góc độ đơn vị nghệ thuật trực tiếp tham gia, NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ bày tỏ sự kỳ vọng kỳ liên hoan năm nay sẽ mở ra nhiều cơ hội lớn cho đội ngũ nghệ sĩ, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đây là bệ phóng thiết thực để những tài năng trẻ có thêm không gian khẳng định bản lĩnh, thể hiện tình yêu làm nghề cũng như trách nhiệm phục vụ công chúng.
Nhấn mạnh về xu hướng phát triển của nghệ thuật biểu diễn, NSƯT Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam nhận định, sự kiện tạo ra không gian giao lưu cần thiết. Bên cạnh việc giữ gìn nét đặc trưng riêng, các bộ môn nghệ thuật phải chủ động học hỏi lẫn nhau để tìm kiếm những phương thức tiếp cận mới, phù hợp với thị hiếu của khán giả đương đại.
Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam chia sẻ, đơn vị đã và đang nỗ lực tự lực, thử nghiệm nhiều hình thức dàn dựng dựa trên sự kết hợp giữa nền tảng truyền thống và các giá trị văn hóa thời đại. Trước sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp giải trí, ngành sân khấu buộc phải chủ động đổi mới, linh hoạt thích ứng với môi trường mới để nâng cao năng lực cạnh tranh và giữ chân công chúng.
Tối ngày 23/10, Lễ Bế mạc và trao giải “Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026” sẽ được tổ chức tại Rạp Đại Nam, chính thức khép lại kỳ liên hoan.
