Văn hoá Mường cổ có sự đa dạng, phong phú, và đặc sắc, trong đó, phải kể đến mo Mường, một di sản văn hoá tiêu biểu đã và đang tiếp tục được bảo tồn, phát triển. Mo Mường chứa đựng giá trị các loại hình văn hóa dân gian (văn học, diễn xướng, âm nhạc, múa và sân khấu, tín ngưỡng, tri thức dân gian). Đó là những áng mo kể chuyện (mo sử thi), mo nghi lễ (gắn với các nghi lễ tín ngưỡng), mo nhòm (mo tả cảnh).
Ngôn ngữ trong mo là kho từ vựng tiếng Mường với nhiều từ cổ là tài sản, di sản vô giá của dân tộc Mường nói riêng, Việt Nam nói chung. Hiện mo Mường đang được Chính phủ lập hồ sơ để trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
Thầy Mo Mường Bùi Văn Minh chủ trì một buổi lễ làm mát nhà của người Mường. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN
Các nghi lễ Mo là nghi lễ nhằm cho con cháu lần cuối cùng được báo hiếu cha mẹ và chuẩn bị “hành trang” cho người chết đi sang thế giới Mường Ma. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN
Mo Mường được thực hành trong các nghi lễ gắn với đời sống tín ngưỡng, nghi lễ vòng đời của người Mường. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN
Không gian tín ngưỡng của một buổi lễ làm mát nhà của người Mường. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN
Đồ cúng trong buổi lễ làm mát nhà của người Mường dưới sự chủ trì của Thầy Mo. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN
Thầy mo là người thực hiện toàn bộ những nghi lễ cần có trong một đời người. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN
Mo Mường bao gồm nhiều thành tố văn hóa: Phong tục tập quán, tín ngưỡng, nghệ thuật âm nhạc, nghệ thuật tạo hình, lối sống, ngôn ngữ, văn chương, diễn xướng… phản ánh đặc trưng riêng mang bản sắc văn hóa của người Mường. Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN
Một nghi thức trong buổi lễ. Ảnh: Trọng Đạt - TTXVN
Mo Mường hướng đến trở thành di sản văn hóa thế giới. Ảnh: Trọng Đạt - TTXVN
Trọng Đạt