#Mo Mường

Trước nguy cơ mai một của nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể, chuyển đổi số đang trở thành giải pháp quan trọng để lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Xuân đã về trên những triền đồi trung du, sương sớm còn đọng trên mái nhà sàn, khói bếp lững lờ quyện vào mây núi. Trong không gian đó, tiếng chiêng Mường cất lên vừa trầm, sâu và ngân dài, như một nhịp gọi từ ngàn xưa vọng lại. Đó không chỉ là âm thanh của lễ hội, mà là tiếng của ký ức cộng đồng - một mạch nguồn văn hóa đã chảy qua hàng chục thế kỷ.

Với gần 40 năm gắn bó với Mo Mường và bộ sưu tập gần 1.000 hiện vật cổ, nghệ nhân nhân dân Bùi Văn Minh (xã Thượng Cốc, Phú Thọ) được xem là một trong những người bền bỉ nhất trên hành trình bảo tồn và truyền dạy di sản văn hóa của cộng đồng Mường.

Mo Mường là một di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, phản ánh rõ thế giới quan, nhân sinh quan độc đáo của dân tộc Mường Hòa Bình. Đồng thời, phản ánh đậm nét đặc trưng văn hóa của người Mường và có ý nghĩa giáo dục đối với cộng đồng. Tất cả những giá trị về lịch sử loài người, bài học về đời sống cộng đồng, những tri thức văn hóa dân gian… được thêu dệt bằng màu sắc huyền thoại và dưới nhiều góc độ phản ánh trong Mo Mường cần được trân trọng, bảo tồn và lưu giữ.

Hòa Bình là vùng đất có nhiều dân tộc cùng chung sống, trong đó chủ yếu là dân tộc Mường, chiếm hơn 63% dân số. Nơi đây nổi tiếng với bốn vùng Mường cổ “Bi, Vang, Thàng, Động” cùng sự hiện diện của “Văn hóa Hòa Bình” tồn tại trên 10.000 năm. Theo dòng chảy thời gian, dân tộc Mường ở Hòa Bình đã sáng tạo và gìn giữ được một nền văn hóa phong phú và đa dạng...

"Sớm hoàn thành nhiệm vụ xây dựng hồ sơ Di sản văn hóa Mo Mường trình Thủ tướng Chính phủ để đề nghị UNESCO ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp" - đó là chỉ đạo của Phó Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình Bùi Đức Hinh tại cuộc làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hòa Bình ngày 29/8.

Nhằm giới thiệu các nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Việt Nam, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Mường đến từ tỉnh Hòa Bình đã tổ chức tái hiện Tục cúng vía độc đáo của dân tộc mình.

Ngày 29/3, Văn phòng Chính phủ có văn bản số 2082/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà về việc gửi hồ sơ "Mo Mường" và "Nghệ thuật Chèo" trình UNESCO.

Đón Tết năm mới (Tết Nguyên đán) là phong tục văn hóa đẹp, nhân văn, tồn tại lâu đời được cộng đồng người Mường ở Hòa Bình lưu giữ qua nhiều thế hệ. Đây là cái Tết quan trọng nhất, to nhất trong năm đối với cộng đồng người Mường Hòa Bình.

Tháng 2/2023, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) đã công nhận tập quán xã hội và tín ngưỡng Mo Mường các huyện Tân Sơn, Thanh Sơn, Yên Lập, tỉnh Phú Thọ, là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đây là niềm tự hào và cũng là trọng trách lớn lao để tỉnh Phú Thọ nỗ lực hơn nữa trong việc gìn giữ giá trị Mo Mường.

Mo là hoạt động diễn xướng văn hóa dân gian được thực hành trong các nghi lễ gắn với đời sống tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Mường.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có quyết định ghi danh Tập quán xã hội và tín ngưỡng Mo Mường của các huyện Ba Vì, Thạch Thất, Quốc Oai thuộc thành phố Hà Nội vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có quyết định ghi danh Tập quán xã hội và tín ngưỡng Mo Mường của các huyện Ba Vì, Thạch Thất, Quốc Oai thuộc thành phố Hà Nội vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Trong hai ngày 5-6/1, Viện Âm nhạc (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) phối hợp với Sở Văn hóa, Thông tin và Du lịch tỉnh Hòa Bình tổ chức Hội thảo quốc tế Mo Mường và những hình thức nghi lễ tín ngưỡng tương đồng trên thế giới.

Trong hai ngày 5-6/1, Viện Âm nhạc (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) phối hợp với Sở Văn hóa, Thông tin và Du lịch tỉnh Hòa Bình tổ chức Hội thảo quốc tế Mo Mường và những hình thức nghi lễ tín ngưỡng tương đồng trên thế giới.

Ngày 20/12, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình tổ chức công bố công tác xây dựng hồ sơ quốc gia Di sản văn hóa Mo Mường đệ trình UNESCO; kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ 2 di tích cấp quốc gia mái đá Làng Vành, xã Yên Phú và hang Xóm Trại, xã Tân Lập, huyện Lạc Sơn.

Di sản văn hóa Mo Mường sẽ được xây dựng hồ sơ quốc gia để trình UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hóa phi vật thể bảo vệ khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đây là nội dung của Hội nghị triển khai công tác xây dựng hồ sơ di sản văn hoá phi vật thể Mo Mường trên địa bàn thành phố Hà Nội do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Viện Âm nhạc tổ chức ngày 3/10, tại Bảo tàng Hà Nội.

Di sản văn hóa Mo Mường sẽ được xây dựng hồ sơ quốc gia để trình UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hóa phi vật thể bảo vệ khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đây là nội dung của Hội nghị triển khai công tác xây dựng hồ sơ di sản văn hoá phi vật thể Mo Mường trên địa bàn thành phố Hà Nội do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Viện Âm nhạc tổ chức ngày 3/10, tại Bảo tàng Hà Nội.

Văn hoá Mường cổ có sự đa dạng, phong phú, và đặc sắc, trong đó, phải kể đến mo Mường, một di sản văn hoá tiêu biểu đã và đang tiếp tục được bảo tồn, phát triển. Mo Mường chứa đựng giá trị các loại hình văn hóa dân gian (văn học, diễn xướng, âm nhạc, múa và sân khấu, tín ngưỡng, tri thức dân gian). Đó là những áng mo kể chuyện (mo sử thi), mo nghi lễ (gắn với các nghi lễ tín ngưỡng), mo nhòm (mo tả cảnh).

Các cơ quan chức năng sẽ lập hồ sơ các di sản văn hóa phi vật thể Mo Mường (tỉnh Hòa Bình) và Lễ hội Vía Bà chúa Xứ Núi Sam (tỉnh An Giang) trình Thủ tướng cho phép đệ trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.