Định hướng này được thảo luận tại cuộc làm việc ngày 13/8 giữa đoàn Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Hội đồng Lý luận Trung ương do GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương dẫn đầu, với lãnh đạo Viện châu Á - New Zealand, do Phó Giáo sư Antje Fiedler, Giám đốc Viện, dẫn đầu.
NZAI là cơ sở nghiên cứu thuộc Đại học Auckland, tập trung vào các vấn đề liên quan đến sự gắn kết của New Zealand với châu Á, đồng thời đóng vai trò kết nối giới nghiên cứu, doanh nghiệp và các cơ quan hoạch định chính sách. Tại cuộc làm việc, hai bên cho rằng việc Việt Nam và New Zealand nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện đã tạo nền tảng chính trị quan trọng để đưa hợp tác giữa các cơ quan nghiên cứu, học thuật đi vào chiều sâu.
Lãnh đạo Viện châu Á - New Zealand đánh giá cao chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cho rằng chuyến thăm tạo thêm động lực để cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, đồng thời ghi nhận những thành tựu phát triển và vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong khu vực cũng như trong quan hệ song phương.
Trao đổi với các học giả New Zealand, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng khẳng định Việt Nam coi trọng việc làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với New Zealand, cũng như tăng cường hợp tác với các nước Nam Thái Bình Dương.
Theo đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, các cơ quan nghiên cứu chiến lược của hai nước như Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và Viện châu Á - New Zealand cần phát huy vai trò chủ động hơn trong nghiên cứu, phân tích và tư vấn chính sách, qua đó góp phần tăng cường hiểu biết giữa chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân hai nước.
Hai bên nhất trí hợp tác trong giai đoạn tới cần vượt ra ngoài các hoạt động giao lưu học thuật riêng lẻ, hướng tới xây dựng những cơ chế trao đổi có tính thể chế, thường xuyên và bền vững hơn. Trên cơ sở đó, hai bên đã trao đổi về nhiều lĩnh vực có tiềm năng hợp tác như thương mại quốc tế, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ mới, phát triển xanh, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng.
Trong đó, kinh nghiệm của New Zealand về phát triển xanh và năng lượng tái tạo được phía Việt Nam đặc biệt quan tâm. Hai bên trao đổi về khả năng chia sẻ kinh nghiệm trong phát triển điện gió, bao gồm điện gió ngoài khơi, cũng như xử lý đồng bộ các vấn đề về môi trường, hệ sinh thái, quy hoạch và cơ chế chính sách.
Một nội dung khác được tập trung thảo luận là vai trò của cộng đồng người Việt Nam tại New Zealand. Với khoảng 15.000 người đang sinh sống, học tập và làm việc tại đây, trong đó có nhiều nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia và doanh nhân, cộng đồng người Việt được xem là nguồn lực quan trọng có thể đóng góp tích cực hơn cho quan hệ song phương.
Hai bên cho rằng các chuyên gia người Việt tại New Zealand có thể tham gia sâu hơn vào mạng lưới nghiên cứu, tư vấn chính sách và kết nối học thuật giữa hai nước, đặc biệt trong những lĩnh vực Việt Nam đang có nhu cầu lớn về tri thức và kinh nghiệm quốc tế. Trên cơ sở đó, định hướng thành lập Trung tâm Việt Nam tại Viện châu Á - New Zealand được xác định là một trong những nội dung hợp tác đáng chú ý.
Theo trao đổi giữa hai bên, Trung tâm có thể đặt đầu mối tại Đại học Auckland nhưng không giới hạn hoạt động trong phạm vi một trường đại học, mà hướng tới huy động mạng lưới chuyên gia từ nhiều cơ sở nghiên cứu và trường đại học tại New Zealand, trong đó có các cơ sở tại Auckland và Wellington.
Mô hình này được kỳ vọng tạo ra một nền tảng kết nối rộng hơn giữa các học giả, cơ quan nghiên cứu và cộng đồng chuyên gia hai nước; đồng thời hỗ trợ nghiên cứu về Việt Nam, quan hệ Việt Nam - New Zealand cũng như các vấn đề kinh tế, công nghệ và phát triển mà hai bên cùng quan tâm.
