Mô hình mới trong phòng ngừa virus Nipah

Bằng cách áp dụng mô hình “Sức khỏe toàn diện” (One Health) và khai thác dữ liệu theo thời gian thực, các nghiên cứu trong tương lai có thể lấp đầy những khoảng trống kiến thức hiện nay về virus Nipah. Nhóm các nhà nghiên cứu y học và dịch tễ của Italy đưa ra nhận định trên trong bài nghiên cứu đăng tải trên tạp chí khoa học Microorganism.

Các nhà nghiên cứu cho biết việc phân tích dữ liệu theo thời gian thực, sử dụng các thuật toán, giám sát hệ gene tiên tiến và theo dõi môi trường “có thể giúp xác định sớm các dấu hiệu cảnh báo của những ổ dịch tiềm tàng” do virus Nipah gây ra. Những công cụ dự báo này có thể định hướng các biện pháp can thiệp có mục tiêu và tăng cường khả năng sẵn sàng ứng phó với đại dịch. 

Theo ông Massimo Ciccozzi - nhà nghiên cứu dịch tễ thuộc Đại học Campus Bio Medico ở thủ đô Rome của Italy, đồng thời là thành viên nhóm nghiên cứu - cho biết dịch bệnh  Nipah là một minh chứng rõ ràng cho thấy vì sao ngày nay nhiều người nói đến "Sức khỏe toàn cầu" (Global Health) và "Sức khỏe toàn diện" như những khái niệm không thể tách rời. Từ góc độ "Sức khỏe toàn cầu", vụ việc liên quan đến virus Nipah cho thấy một bệnh mới nổi, dù ban đầu chỉ khu trú ở một khu vực, vẫn có thể trở thành mối đe dọa toàn cầu. 

Tỷ lệ tử vong cao, khả năng lây truyền từ người sang người, cùng việc thiếu các liệu pháp điều trị đặc hiệu khiến virus Nipah trở thành nguy cơ vượt qua ranh giới quốc gia. Trong một thế giới kết nối chặt chẽ bởi du lịch, thương mại và di cư, việc kiểm soát dịch bệnh đòi hỏi phải có sự hợp tác quốc tế, các hệ thống giám sát chung và đầu tư toàn cầu vào công tác chuẩn bị y tế.

Trong khi đó, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, mô hình "Sức khỏe toàn diện" là cách tiếp cận sức khỏe con người có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe động vật và môi trường chung. Mô hình này là giải pháp phối hợp đa ngành: y tế, thú y và môi trường để đạt được sức khỏe tốt nhất.

Ông Massimo Ciccozzi cho rằng mối liên hệ về cách tiếp cận “Sức khỏe toàn diện” trong trường hợp bùng phát virus Nipah là đặc biệt rõ ràng. Đây là bệnh lây truyền từ động vật do virus lưu hành tự nhiên ở các loài dơi ăn quả và có thể truyền sang người thông qua vật chủ trung gian như lợn hoặc trực tiếp qua thực phẩm bị ô nhiễm. Theo ông, các hoạt động như phá rừng, mở rộng nông nghiệp, chăn nuôi thâm canh, cùng với tác động của biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tiếp xúc giữa động vật hoang dã, vật nuôi và con người, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự lây truyền chéo từ động vật sang người.

Từ thực tế trên cho thấy sức khỏe con người không thể tách rời sức khỏe động vật và sự cân bằng của các hệ sinh thái. Ông Massimo Ciccozzi kết luận: “Virus Nipah nhắc nhở chúng ta rằng phòng ngừa các đại dịch trong tương lai không chỉ dừng lại ở việc tăng cường năng lực bệnh viện và chăm sóc y tế, mà còn đòi hỏi bảo vệ các hệ sinh thái, giám sát sức khỏe động vật và lồng ghép các chính sách y tế, môi trường và nông nghiệp”. Đây chính là logic của cách tiếp cận “Sức khỏe toàn diện" khi áp dụng cho các thách thức y tế toàn cầu.

Hải Linh (TTXVN)

Dành cho bạn

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng tốc, trong khi cạnh tranh có nguy cơ khiến các doanh nghiệp xem nhẹ an toàn, làm gia tăng những rủi ro khó kiểm soát. Diễn biến này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 57: phát triển và làm chủ AI phải song hành với xây dựng năng lực quản trị, kiểm soát và bảo đảm an toàn.
Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Nắng nóng, độ ẩm và nước mưa có thể âm thầm tác động đến bức phù điêu bằng đồng tại Khu truyền thống cách mạng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Từ những vị trí dễ hư hỏng được nhận diện, nhóm nghiên cứu đề xuất giải pháp theo dõi và bảo trì chủ động nhằm kéo dài tuổi thọ công trình..
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

Để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, TP Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào một nguồn lực có tính quyết định: con người. Từ chính sách thu hút chuyên gia đến việc tạo môi trường để người giỏi giải quyết những bài toán lớn, Thành phố đang từng bước tìm cách biến tri thức thành năng lực đổi mới và giá trị cụ thể.
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

Nếu các cơ chế mới là “đường băng” để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo "cất cánh" thì thị trường mới là nơi quyết định công nghệ có tạo ra giá trị hay không. TP Hồ Chí Minh đang tìm cách rút ngắn khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến doanh nghiệp, từ ý tưởng đến sản phẩm, qua đó biến nguồn lực tri thức thành một động lực tăng trưởng thực chất.