Mỏ cát san lấp trên sông Tiền thuộc xã An Nhơn, huyện Châu Thành đã được UBND tỉnh Đồng Tháp bàn giao cho nhà thầu trực tiếp lập thủ tục khai thác để phục vụ dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau vào ngày 20/9/2023. Tuy nhiên, sau hơn 4 tháng khai thác, từ trước Tết Nguyên đán năm 2024, mỏ cát này bị đình chỉ hoạt động do đang được đánh giá lại, tránh ảnh hưởng đến môi trường và đến nay vẫn chưa được khai thác trở trại.
Để phục vụ dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, UBND tỉnh Đồng Tháp được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu ưu tiên bố trí 7 triệu m3 cát. Tỉnh đã cung ứng một phần khối lượng cát và bàn giao 7 mỏ cát cho nhà thầu khai thác theo cơ chế đặc thù để thi công cao tốc với tổng trữ lượng khoảng 5,7 triệu m3. Đó là 6 mỏ cát trên sông Tiền thuộc xã An Nhơn, huyện Châu Thành; thị trấn Thường Thới Tiền, huyện Hồng Ngự; xã Mỹ Xương, huyện Cao Lãnh và xã Tân Khánh Trung, huyện Lấp Vò; xã Tân Mỹ và Tân Khánh Trung, huyện Lấp Vò; xã Phú Thuận B, huyện Hồng Ngự; xã Tân Khánh Trung, huyện Lấp Vò và 1 mỏ cát trên sông Hậu thuộc xã Định Yên, huyện Lấp Vò.
Lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp đã chỉ đạo các địa phương, đơn vị liên quan tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn nhà thầu thực hiện thủ tục khai thác mỏ; đồng thời, chú trọng kiểm tra liên ngành để quản lý chặt chẽ nguồn cát phục vụ thi công dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau. Trước khi tiến hành khai thác, UBND tỉnh yêu cầu nhà thầu thực hiện việc khai thác cát san lấp theo đúng khối lượng, công suất, kế hoạch, phương pháp; chỉ cung cấp cát cho dự án thành phần đã xác định trong hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục vụ dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau; thống kê, tổng hợp đầy đủ khối lượng khoáng sản khai thác thực tế để thực hiện nghĩa vụ tài chính và những nghĩa vụ khác theo đúng quy định của pháp luật về khoáng sản cũng như pháp luật liên quan.
Việc khai thác những mỏ cát phục vụ cao tốc Cà Thơ - Cà Mau thực hiện theo cơ chế đặc thù là chưa có tiền lệ nên tỉnh Đồng Tháp cẩn trọng thực hiện để vừa đảm bảo về trình tự thủ tục, nguồn cát được cung cấp đúng địa chỉ, vừa tránh ảnh hưởng đến môi trường. Hai tổ kiểm tra của tỉnh thường xuyên kiểm tra những mỏ cát đang khai thác và bến bãi tập kết cát trên địa bàn; trong đó, Tổ kiểm tra do lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường làm tổ trưởng đã độc lập kiểm tra những mỏ đang khai thác về trữ lượng, sản lượng, tác động môi trường và nghĩa vụ thuế của nhà thầu.
Theo Chánh Văn phòng UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phi Đa, qua kiểm tra, phát hiện sai sót trong quá trình khai thác mỏ cát san lấp trên sông Tiền thuộc xã An Nhơn, huyện Châu Thành. Đó là sai sót liên quan đến kỹ thuật, quá trình khai thác chưa đồng bộ khiến một số vị trí vượt độ sâu cho phép, cục bộ một số địa điểm khai thác quá sâu. Tổ kiểm tra đã trình UBND tỉnh đình chỉ khai thác mỏ cát này để rà soát lại tổng thể trữ lượng, sản lượng đã khai thác và tác động môi trường. Sau khi ngành chức năng đánh giá lại, nếu đáp ứng những điều kiện theo quy định thì sẽ trình UBND tỉnh cho phép khai thác trở lại.
Mỏ cát san lấp trên sông Tiền thuộc xã An Nhơn, huyện Châu Thành là mỏ cát đầu tiên ở Đồng Tháp được khai thác theo cơ chế đặc thù. Mỏ cát này có diện tích hơn 20 ha, tổng trữ lượng gần 548.000 m3. Thời hạn khai thác là 1 năm nhưng đến nay, đã khai thác hơn 359.000 m3, khoảng 65% trữ lượng cho phép.
