Miền núi Hà Tĩnh chuyển mình từ những mô hình kinh tế hiệu quả

Nhiều mô hình cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, góp phần nâng cao đời sống và mở hướng phát triển sản xuất hàng hóa ở khu vực miền núi.

Tại xã Sơn Tây, việc phát triển các mô hình kinh tế tổng hợp đang tạo thêm sinh kế và thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân. Từ những khu vườn trước đây sản xuất manh mún, người dân đã từng bước quy hoạch lại diện tích, lựa chọn cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế để tổ chức sản xuất.

Gia đình ông Nguyễn Văn Bát là một trong những hộ tiên phong cải tạo vườn tạp, xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp. Trên tổng diện tích khoảng 10 ha, gia đình ông duy trì 8 ha keo, dành khoảng 1 ha trồng cây dược liệu bồ kết, 1 ha trồng cỏ phục vụ chăn nuôi hươu, đồng thời kết hợp nuôi lợn, trồng cây ăn quả và nuôi ong.

Gia đình ông hiện có khoảng 100 gốc cam, bưởi, 200 gốc chuối tiêu, 25 đàn ong, cùng hàng chục con hươu và lợn. Mô hình mang lại thu nhập bình quân khoảng 250-300 triệu đồng mỗi năm.

Ông Nguyễn Văn Bát cho biết, chăn nuôi hươu hiện mang lại khoảng 100-150 triệu đồng mỗi năm, cây ăn quả và các loại cây trồng khác cho thu nhập khoảng 50 triệu đồng. Thời gian tới, gia đình tiếp tục duy trì đàn hươu, chăm sóc diện tích bồ kết. Diện tích bồ kết hiện được trồng khoảng một năm rưỡi và dự kiến sau khoảng 3 năm có thể bắt đầu cho thu hoạch.

Với các hộ chăn nuôi, hươu sao tiếp tục là mô hình đem lại nguồn thu đáng kể. Gia đình anh Lương Ngọc Kiều, thôn Hà Tân, xã Sơn Tây, mỗi năm thu khoảng 8-10 kg nhung hươu, duy trì đàn giống khoảng 10 con, mang lại thu nhập khoảng 200 triệu đồng từ mô hình. Theo anh Kiều, nguồn thu từ nuôi hươu giúp gia đình có thêm điều kiện chăm lo cuộc sống và nuôi bốn người con ăn học. Hiệu quả kinh tế từ mô hình cũng tạo thêm động lực để gia đình tiếp tục duy trì và phát triển đàn hươu.

Cùng với những mô hình hộ gia đình, tại Sơn Tây, doanh nghiệp cũng đang từng bước hình thành vùng sản xuất cây ăn quả theo hướng hàng hóa. Công ty TNHH BATO Việt Nam hiện có 16 ha bưởi da xanh; trong đó, 7 ha đang cho thu hoạch, sản lượng ước đạt 20-30 tấn.

Theo chị Trần Thị Lệ Quyên, Công ty TNHH BATO Việt Nam, bưởi da xanh được trồng tại xã Sơn Tây, quả có trọng lượng từ khoảng 1 kg đến hơn 2 kg, được tiêu thụ tại các cửa hàng, siêu thị ở Hà Tĩnh, Hà Nội, Thái Bình và bán lẻ cho người tiêu dùng. Giá cả dao động từ 30.000đ-60.000đ/kg. Để tạo ra sản phẩm đạt yêu cầu, doanh nghiệp áp dụng quy trình chăm sóc gồm cắt tỉa cỏ, thụ phấn, cắt tỉa cành và loại bỏ những quả không đạt tiêu chuẩn để tập trung dinh dưỡng cho số quả còn lại. Một số thiết bị, công nghệ như flycam, máy bay phun thuốc cũng được đưa vào quá trình chăm sóc.

“Thời gian tới, công ty sẽ mở rộng diện tích trồng, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng quy mô sản xuất để đáp ứng nhu cầu của khách hàng”, chị Trần Thị Lệ Quyên cho biết.

Sơn Tây là xã miền núi, có lợi thế phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế trang trại, vườn đồi. Đến nay, xã có hơn 100 mô hình kinh tế hiệu quả trong các lĩnh vực trồng rừng, trồng chè, chăn nuôi hươu và trồng trọt.

Ông Nguyễn Lê Duy, Chủ tịch Hội Nông dân xã Sơn Tây, cho biết Hội Nông dân xã đang vận động hội viên đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm. Định hướng thời gian tới là phát triển sản xuất theo hướng hữu cơ, tuần hoàn; xây dựng các mô hình chăn nuôi lợn hữu cơ, trồng rau hữu cơ; phát triển rừng đạt chứng chỉ FSC và cây dược liệu dưới tán rừng.

Đối với cây chè, địa phương hướng tới xây dựng các tiêu chuẩn như VietGAP, nâng cao giá trị sản phẩm và xây dựng thương hiệu chè Sơn Tây. Các mô hình mới như nuôi chồn hương, phát triển giống cây, con theo hướng hữu cơ cũng được khuyến khích. Cùng với sản xuất, Hội Nông dân xã Sơn Tây đang tăng cường chuyển đổi số, kết nối tiêu thụ nông sản thông qua trang Facebook “Nông sản xã Sơn Tây tỉnh Hà Tĩnh” và kết nối với “Kết nối nông sản tỉnh Hà Tĩnh”.

Tại xã Vũ Quang, các mô hình kinh tế cũng phát triển đa dạng, từ cây ăn quả, cây dược liệu đến chăn nuôi kết hợp trồng trọt. Toàn xã hiện có hơn 500 mô hình kinh tế cho thu nhập trên 100 triệu đồng mỗi năm.

Tiêu biểu như mô hình của Tổ hợp tác cam Bảo Phương. Hiện nay, các vườn cam đang bước vào vụ thu hoạch chính trên diện tích hơn 10 ha. Dự kiến sản lượng năm nay đạt trên 60 tấn, giá bán dao động từ 30.000-70.000 đồng/kg.

Ông Đoàn Ngọc Bảo, Tổ trưởng tổ hợp tác cam Bảo Phương cho biết, để duy trì chất lượng và mở rộng sản lượng, tổ hợp tác đang liên kết với các hộ dân trong vùng, thống nhất quy trình kỹ thuật và thời điểm thu hoạch. Đơn vị cũng thực hiện bao tiêu sản phẩm cho các hộ liên kết, qua đó tạo sự ổn định về đầu ra và đáp ứng nhu cầu của các đại lý, hệ thống phân phối.

Xã Vũ Quang hiện có khoảng 1.200 ha cây ăn quả có múi, trong đó có 800 ha cây ăn quả. Để nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo thị trường đầu ra ổn định, xã vận động người dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, ưu tiên sản xuất hữu cơ, thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã.

Theo ông Tô Minh Hoài, Phó Chủ tịch UBND xã Vũ Quang, địa phương đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ đăng ký, xây dựng nhãn hiệu tập thể Cam Vũ Quang. Đồng thời kết nối thị trường tiêu thụ, đưa sản phẩm tham gia các sàn giao dịch điện tử và hội chợ thương mại nhằm quảng bá thương hiệu đến người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.

Hà Tĩnh là tỉnh có địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích tự nhiên, mang đặc thù khí hậu khắc nghiệt nhưng lại sở hữu tiềm năng đất đai và tài nguyên rừng phong phú. Trong những năm qua, kinh tế miền núi Hà Tĩnh đã có sự bứt phá mạnh mẽ nhờ chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn và bền vững. Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, liên kết chuỗi giá trị đã giúp tối ưu hóa giá trị nông sản OCOP địa phương. Những mô hình đột phá này không chỉ giúp thay đổi diện mạo vùng cao, xóa đói giảm nghèo bền vững mà còn đưa kinh tế miền núi Hà Tĩnh trở thành một bệ đỡ quan trọng, đóng góp tích cực vào bức tranh tăng trưởng kinh tế chung của toàn tỉnh.