Theo trang Nikkei Asia, trong thông tin được công bố ngày 13/3, Kuala Lumpur quyết định nâng quy mô trợ cấp xăng dầu lên hơn bốn lần so với trước đây để giữ ổn định giá bán lẻ trong nước. Malaysia từ lâu duy trì cơ chế trợ giá mạnh cho xăng và dầu diesel, cho phép người dân mua nhiên liệu với mức giá cố định thấp hơn thị trường.
Trước đây, chính phủ chi khoảng 700 triệu ringgit (tương đương 178 triệu USD) mỗi tháng để trợ giá xăng RON95 - loại nhiên liệu phổ biến nhất tại Malaysia - cùng với dầu diesel. Tuy nhiên, theo các quan chức Bộ Tài chính, khoản chi này hiện đã tăng vọt lên khoảng 3,2 tỷ ringgit mỗi tháng. Trong đó, khoảng 2 tỷ ringgit được dùng để trợ giá xăng RON95 và 1,2 tỷ ringgit dành cho dầu diesel.
Giới chức Malaysia cho biết mức chi cao này có thể tiếp tục duy trì chừng nào giá năng lượng toàn cầu vẫn còn ở mức cao.
Phát biểu sau cuộc họp nội các đặc biệt ngày 13/3, Bộ trưởng Tài chính thứ hai Amir Hamzah Azizan cho biết việc gia tăng trợ cấp nhằm mang lại sự ổn định cho người dân trong giai đoạn thị trường năng lượng biến động mạnh.
Ông lưu ý rằng hiện chưa có dấu hiệu cho thấy xung đột tại Trung Đông sẽ kéo dài bao lâu, song chính phủ sẽ cân nhắc các biện pháp dài hạn để giảm bớt gánh nặng kinh tế và tận dụng cơ hội thúc đẩy các cải cách cần thiết.
“Trong những tình huống như thế này, sự điều độ trở nên quan trọng. Khi điều kiện bất ổn, chúng ta cũng cần chủ động thực hiện các biện pháp của mình”, ông Amir nói.
Theo ông, chính phủ cũng đang xem xét một số giải pháp tiết kiệm năng lượng như khuyến khích làm việc từ xa, giảm mức tiêu thụ điện và điều chỉnh nhiệt độ điều hòa tại các văn phòng. Những biện pháp này được cho là có thể giúp giảm chi phí mà không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và công việc.
Trong khi đó, chính phủ khẳng định nguồn cung năng lượng trong nước hiện vẫn được đảm bảo đầy đủ. Trước đó hai ngày, Thủ tướng Anwar Ibrahim cho biết dự trữ dầu của Malaysia có thể đáp ứng nhu cầu trong nước ít nhất đến tháng 5.
Các chuyên gia nhận định tác động của giá dầu tăng đối với Malaysia khá phức tạp. Là quốc gia xuất khẩu năng lượng ròng, Malaysia có thể hưởng lợi trong ngắn hạn khi giá dầu cao giúp tăng nguồn thu từ xuất khẩu.
Theo nhà kinh tế Doris Liew của Strat369 Consulting, thu nhập liên quan đến dầu mỏ có thể cải thiện kim ngạch xuất khẩu và tăng nguồn thu ngân sách, bao gồm thuế và cổ tức từ Petronas - tập đoàn năng lượng quốc gia.
“Phần doanh thu tăng thêm từ giá dầu cao có thể giúp bù đắp phần nào gánh nặng tài khóa do chính phủ phải duy trì giá xăng được trợ cấp trong nước”, bà nói.
Tuy nhiên, bà Liew cũng cảnh báo rằng nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nền kinh tế có thể chịu nhiều sức ép hơn. Chi phí năng lượng tăng sẽ khiến doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí vận hành cao hơn, đặc biệt khi giá nguyên liệu nhập khẩu và hàng hóa trung gian tăng theo.
Ngoài ra, lạm phát năng lượng kéo dài có thể làm suy giảm sức mua của người dân và ảnh hưởng đến tiêu dùng nội địa.
Ở góc nhìn khác, nhà kinh tế Mohd Sedek Jantan thuộc IPP Global Wealth cho rằng một yếu tố tích cực là đồng ringgit vẫn duy trì tương đối ổn định, dưới ngưỡng 4 ringgit đổi một USD. Điều này giúp giảm bớt áp lực lạm phát nhập khẩu và phần nào hạn chế tác động tiêu cực đến kinh tế vĩ mô.
Dù vậy, các chuyên gia cho rằng nếu giá dầu toàn cầu tiếp tục biến động mạnh, Malaysia có thể phải cân nhắc lại chính sách trợ giá trong dài hạn để đảm bảo cân đối ngân sách.
