Theo quy định mới, các nền tảng mạng xã hội phải triển khai hệ thống xác minh độ tuổi và ngăn người dùng dưới 16 tuổi tạo tài khoản. Quy định áp dụng đối với các nền tảng có từ 8 triệu người dùng trở lên tại Malaysia, bao gồm Facebook, Instagram, TikTok và YouTube.
Các doanh nghiệp không tuân thủ có thể bị phạt tới 10 triệu ringgit (khoảng 2,5 triệu USD). Tuy nhiên, phụ huynh sẽ không bị xử phạt nếu con em tìm cách vượt qua các biện pháp kiểm soát để đăng ký tài khoản.
Chính phủ Malaysia cho biết biện pháp này nhằm bảo vệ trẻ em trước các nội dung độc hại, hành vi bắt nạt trên mạng cũng như những tính năng được thiết kế để khuyến khích người dùng dành quá nhiều thời gian trên các nền tảng số.
Ủy ban Truyền thông và Đa phương tiện Malaysia (MCMC) nhấn mạnh quy định mới không nhằm hạn chế trẻ em tiếp cận Internet hay công nghệ số, mà hướng tới yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ tăng cường trách nhiệm trong việc ngăn ngừa các nguy cơ trực tuyến và thiết lập các cơ chế bảo vệ phù hợp với từng độ tuổi.
Theo đó, các nền tảng sẽ phải tích hợp các tính năng bảo đảm an toàn ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, hạn chế những cơ chế có thể thúc đẩy hành vi sử dụng mang tính cưỡng bức hoặc gây nghiện, đồng thời chủ động phát hiện và xử lý các tài khoản chưa đủ tuổi cũng như các nội dung có hại.
Đến nay, các công ty công nghệ vẫn chưa công bố chi tiết phương án đáp ứng các yêu cầu mới của Malaysia. MCMC cho biết sẽ dành một khoảng thời gian chuyển tiếp để các nền tảng hoàn tất việc triển khai hệ thống xác minh độ tuổi.
Malaysia không phải là quốc gia duy nhất áp dụng các biện pháp kiểm soát độ tuổi đối với người dùng mạng xã hội. Australia, Brazil và Indonesia đã triển khai hoặc công bố các quy định tương tự, trong khi Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Thái Lan và Hàn Quốc cũng đang nghiên cứu hoặc xây dựng các chính sách cùng hướng tiếp cận.
Tuy nhiên, quy định mới của Malaysia cũng làm dấy lên một số tranh luận. Bà Clara Koh, Giám đốc Chính sách công khu vực Đông Nam Á của Meta, từng cảnh báo lệnh cấm toàn diện đối với người dưới 16 tuổi có thể khiến thanh thiếu niên chuyển sang các nền tảng ít được kiểm soát hơn trên Internet. Theo bà, Meta đã triển khai các loại tài khoản dành riêng cho thanh thiếu niên dưới 18 tuổi với các giới hạn về thời gian sử dụng, khả năng liên hệ và mức độ tiếp xúc với nội dung không phù hợp.
Một số chuyên gia cũng bày tỏ lo ngại về vấn đề bảo mật dữ liệu cá nhân khi việc xác minh độ tuổi có thể yêu cầu sử dụng giấy tờ tùy thân do chính phủ cấp. Ông Benjamin Loh, giảng viên khoa học xã hội tại Đại học Monash Malaysia, cho rằng kinh nghiệm quốc tế cho thấy các biện pháp hạn chế dựa trên độ tuổi chưa chứng minh được hiệu quả một cách nhất quán. Theo ông, nếu phụ huynh không bị ràng buộc trách nhiệm, việc lập tài khoản thay cho con em vẫn có thể khiến quy định mới bị vô hiệu hóa trên thực tế.
Dù còn nhiều ý kiến khác nhau, động thái của Malaysia phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với các chính phủ trong việc ứng phó những lo ngại liên quan đến tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tâm thần, sự phát triển và an toàn của trẻ em trong môi trường số.
