Ma túy núp bóng thuốc lá điện tử - Bài cuối: Nâng cao nhận thức của cộng đồng

Thủ đoạn mới, nguy cơ mới

Theo các điều tra viên, điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở quy mô của các đường dây ma túy mà còn ở phương thức tiếp cận người sử dụng ngày càng tinh vi.

Thay vì những hình thức mua bán ma túy truyền thống, các đối tượng lợi dụng thuốc lá điện tử, mạng xã hội và các địa điểm vui chơi, giải trí để quảng bá, giới thiệu sản phẩm chứa Etomidate dưới những tên gọi như "pod chill", "pod thư giãn" hay "pod bay". Những lời quảng cáo như "hàng ngoại", "không lên test", "không gây nghiện" được sử dụng nhằm đánh vào tâm lý tò mò và thiếu hiểu biết của một bộ phận thanh thiếu niên.

Qua thực tiễn điều tra, lực lượng Công an nhận thấy nhiều người sử dụng ban đầu không ý thức được mình đang tiếp cận với ma túy. Họ chỉ muốn trải nghiệm cảm giác mới lạ hoặc tin vào những lời giới thiệu từ bạn bè và các tài khoản trên mạng xã hội.

Một thực tế khác được ghi nhận là không ít đối tượng bị xử lý trong các vụ án ma túy trước đó chỉ là người sử dụng. Sau một thời gian, để có ma túy sử dụng hoặc hưởng lợi về vật chất, họ tham gia giao nhận, cất giấu, môi giới hoặc vận chuyển, từng bước trở thành mắt xích trong các đường dây mua bán trái phép chất ma túy.

Theo cơ quan điều tra, các đường dây hiện nay thường hoạt động khép kín, phân công nhiệm vụ cụ thể. Mỗi đối tượng chỉ đảm nhận một công đoạn nên nhiều người không nhận thức đầy đủ vai trò của mình trong đường dây. Tuy nhiên, mọi hành vi tham gia đều bị xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.

Nâng cao nhận thức để phòng ngừa từ sớm

Từ thực tiễn đấu tranh với tội phạm ma túy, các lực lượng chức năng cho rằng công tác phòng ngừa vẫn là giải pháp quan trọng và bền vững nhất.

Gia đình được xem là môi trường đầu tiên giúp phát hiện và ngăn ngừa nguy cơ thanh thiếu niên tiếp cận ma túy. Bên cạnh việc quan tâm đến sinh hoạt, học tập của con em, phụ huynh cần chú ý những biểu hiện bất thường về tâm lý, các mối quan hệ xã hội cũng như việc sử dụng các thiết bị thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị cha mẹ cần tăng cường trao đổi, tạo sự tin cậy để con em có thể chia sẻ những áp lực, sự tò mò hoặc cám dỗ trong cuộc sống, thay vì tìm kiếm thông tin từ các nguồn thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội.

Đối với nhà trường, nội dung tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống ma túy cần được cập nhật phù hợp với tình hình mới. Bên cạnh các loại ma túy truyền thống, học sinh, sinh viên cần được trang bị kiến thức về các loại ma túy tổng hợp, các chất ma túy "đội lốt" thuốc lá điện tử hoặc các sản phẩm tiêu dùng khác để nâng cao khả năng nhận diện và chủ động phòng tránh.

Sự phát triển của mạng xã hội cũng đặt ra nhiều thách thức trong công tác phòng, chống ma túy. Các đối tượng lợi dụng không gian mạng để quảng bá, chào bán sản phẩm bằng những lời giới thiệu hấp dẫn, khiến người mua khó phân biệt giữa hàng hóa thông thường với sản phẩm đã bị pha trộn chất ma túy.

Theo lực lượng chức năng, người dân không nên tin vào các lời quảng cáo như "không lên test", "không gây nghiện" hoặc "không bị phát hiện", bởi đây là thủ đoạn phổ biến nhằm đánh lừa người sử dụng.

Việc PC04 triệt phá thành công đường dây mua bán pod chứa Etomidate là kết quả quan trọng trong công tác đấu tranh với tội phạm ma túy. Tuy nhiên, hiệu quả của công tác phòng, chống ma túy không chỉ được đánh giá bằng số vụ án được khám phá hay số lượng tang vật bị thu giữ, mà còn ở khả năng ngăn chặn từ sớm, từ xa, không để phát sinh thêm người sử dụng và người phạm tội.

Trong bối cảnh ma túy ngày càng được ngụy trang dưới nhiều hình thức mới, sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an, gia đình, nhà trường và toàn xã hội có ý nghĩa quyết định trong công tác phòng ngừa.

Mỗi đường dây ma túy bị triệt xóa sẽ góp phần hạn chế nguồn cung ra thị trường; mỗi sản phẩm chứa ma túy bị thu giữ sẽ giảm thêm một nguy cơ đối với cộng đồng. Quan trọng hơn, việc trang bị đầy đủ kiến thức, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và kỹ năng nhận diện các thủ đoạn mới của tội phạm sẽ giúp người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, chủ động tránh xa ma túy ngay từ những lần tiếp cận đầu tiên.