Lý do Liban có thể nắm giữ chìa khóa đối với tương lai cuộc chiến Iran

Từ Washington đến Tehran, sự chú ý đang đổ dồn về Liban như một nhân tố có thể quyết định không chỉ tương lai cuộc xung đột giữa Iran và Israel mà còn cả triển vọng đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
Chú thích ảnh
Khói bốc lên sau vụ không kích của Israel xuống miền Nam Liban ngày 31/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Trong khi chiến sự trực tiếp giữa Israel và Iran tạm lắng sau các đợt tấn công qua lại, Liban lại trở thành mặt trận mới có nguy cơ kéo hai đối thủ quay trở lại chiến tranh toàn diện. Nguyên nhân xuất phát từ nỗ lực của Tehran nhằm gắn chặt số phận của cuộc xung đột ở Liban với cuộc đối đầu Iran - Israel, đồng thời phản ánh những khác biệt ngày càng rõ nét giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về cách xử lý khủng hoảng khu vực.

Liban trở thành điểm nóng mới

Theo CNN, chỉ ít giờ sau khi Israel và Iran chấm dứt một đợt giao tranh kéo dài, vai trò của Liban lại được nhắc đến. Trong tuyên bố ngừng bắn nhằm vào Israel, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đồng thời cảnh báo sẽ nối lại các cuộc tấn công nếu Israel tiếp tục các chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hoặc Liban, nơi lực lượng Hezbollah - đồng minh quan trọng nhất của Tehran trong khu vực - đang hoạt động.

Iran tuyên bố mọi hành động quân sự tiếp diễn, đặc biệt tại miền Nam Liban, sẽ vấp phải phản ứng mạnh mẽ hơn trước. Tuyên bố này làm dấy lên nguy cơ cuộc chiến giữa Iran và Israel có thể nhanh chóng bùng phát trở lại.

Trong khi đó, Israel đã tiến hành thêm nhiều cuộc không kích nhằm vào miền Nam Liban. Các quan chức cấp cao Israel bác bỏ mọi nỗ lực của Tehran nhằm liên kết hai mặt trận và khẳng định sẽ tiếp tục gia tăng sức ép quân sự đối với Hezbollah.

Iran hiện không chỉ duy trì chiến lược gắn kết hai cuộc xung đột mà còn đẩy mạnh cách tiếp cận này kể từ sau khi Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn hồi tháng 4.

Vòng xoáy leo thang chưa có hồi kết

Những ngày đầu sau lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran đã xuất hiện tranh cãi về việc liệu Liban có nằm trong phạm vi thỏa thuận hay không. Ban đầu, Israel phản đối các nỗ lực buộc nước này chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào Liban, trong khi giới chức Iran và các nhà trung gian Pakistan khẳng định Liban là một phần của thỏa thuận.

Tình hình chỉ được kiểm soát sau khi Tổng thống Trump trực tiếp điện đàm với Thủ tướng Netanyahu, yêu cầu Israel tuân thủ cam kết nhằm tránh nguy cơ lệnh ngừng bắn sụp đổ.

Lo ngại tiến trình ngoại giao bị phá vỡ, ông Trump một lần nữa gây áp lực lên nhà lãnh đạo Israel để hủy bỏ kế hoạch không kích Beirut. Cuối cùng, ông Netanyahu đã chấp nhận nhượng bộ.

Những diễn biến này phản ánh sự khác biệt ngày càng lớn trong lợi ích chiến lược giữa hai nhà lãnh đạo. Trong khi ông Trump không muốn tái khởi động cuộc chiến với Iran vì những tác động tiêu cực đến kinh tế Mỹ, đặc biệt là giá năng lượng, thì ông Netanyahu lại tỏ ra hoài nghi về khả năng thành công của ngoại giao và thiên về giải pháp quân sự.

Tuần trước, Tehran tiếp tục tận dụng sự bất đồng giữa Washington và Tel Aviv. Khi Israel cảnh báo các cuộc tấn công bằng tên lửa của Hezbollah nhằm vào miền Bắc Israel có thể dẫn đến các đòn đáp trả vào Beirut, Iran tuyên bố sẽ tấn công Israel nếu điều đó xảy ra.

Tuy nhiên, giới chức Israel không chấp nhận "lằn ranh đỏ" mới do Tehran đặt ra và vẫn kiên quyết duy trì quyền tự do hành động quân sự nhằm vào Hezbollah.

Các chuyên gia nhận định vòng luẩn quẩn này nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn khi cuộc khủng hoảng tại Liban chưa có dấu hiệu được giải quyết, trong khi Iran tiếp tục coi mặt trận Liban là yếu tố không thể tách rời khỏi tiến trình đàm phán với Mỹ.

Mảnh ghép quan trọng của bài toán Trung Đông

Song song với các diễn biến quân sự, những nỗ lực ngoại giao giữa Israel và Liban vẫn đang được thúc đẩy. Mục tiêu của các cuộc đàm phán là giải giáp Hezbollah, chấm dứt các cuộc tấn công trên lãnh thổ Liban và tiến tới việc Israel rút quân khỏi miền Nam nước này.

Tuy nhiên, tiến trình đó phụ thuộc rất lớn vào sự hợp tác của Hezbollah. Trong khi các thỏa thuận gần đây yêu cầu lực lượng này ngừng tấn công Israel và rút khỏi miền Nam Liban, Hezbollah đã từ chối và yêu cầu Israel phải rút quân trước.

Tại Islamabad, nơi nhiều vòng đàm phán Mỹ - Iran đã được tổ chức, giới quan sát cũng đang hướng sự chú ý về Liban. Tuần qua, Thống chế Pakistan Asim Munir - một trong những nhân vật đóng vai trò trung gian quan trọng - đã gặp Tư lệnh quân đội Liban để thảo luận về hợp tác song phương.

Dù giới chức Pakistan không công bố chi tiết, các nguồn tin khu vực cho biết hai bên đã đề cập khả năng quân đội Pakistan hỗ trợ lực lượng vũ trang Liban tại miền Nam nước này, nơi được xem là thành trì của Hezbollah.

Động thái đó cho thấy các bên trung gian ngày càng nhận thức rõ rằng việc tháo gỡ căng thẳng giữa Mỹ và Iran không chỉ xoay quanh chương trình hạt nhân Iran, eo biển Hormuz hay các tài sản tài chính bị phong tỏa.

Liban đang trở thành một mắt xích quan trọng trong toàn bộ bài toán địa chính trị Trung Đông. Và trong bối cảnh các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung, tương lai của cuộc chiến Iran - Israel có thể sẽ được quyết định không phải tại Tehran hay Tel Aviv, mà chính trên lãnh thổ Liban.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Hong Kong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gợi mở kinh nghiệm cho Việt Nam

Hong Kong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gợi mở kinh nghiệm cho Việt Nam

Với hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển, hạ tầng nghiên cứu hiện đại cùng các chính sách hỗ trợ tài chính quy mô lớn, Hong Kong (Trung Quốc) đang từng bước củng cố vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo và công nghệ, đồng thời tăng cường kết nối với các thị trường quốc tế. Kinh nghiệm này mang lại nhiều gợi mở cho Việt Nam trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, nhất là về phát triển nguồn nhân lực công nghệ, thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu - trường đại học - doanh nghiệp và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Ukraine tập kích hai địa điểm quân sự trọng yếu ở Nga

Ukraine tập kích hai địa điểm quân sự trọng yếu ở Nga

Theo truyền thông Ukraine, lực lượng Ukraine đã tập kích sân bay quân sự Akhtubinsk tại tỉnh Astrakhan ở miền Nam Nga và căn cứ triển khai thiết bị bay không người lái (UAV) Tsymbulova tại tỉnh Oryol trong đêm 14/11, rạng sáng 15/11.

Đến nơi an nghỉ của David Ben-Gurion: Dấu ấn người khai sinh Nhà nước Israel

Đến nơi an nghỉ của David Ben-Gurion: Dấu ấn người khai sinh Nhà nước Israel

Giữa vùng sa mạc Negev rộng lớn ở miền Nam Israel, nơi những triền núi đá và thung lũng khô cằn trải dài đến tận chân trời, có một địa điểm đặc biệt thu hút sự quan tâm của du khách: nơi an nghỉ của David Ben-Gurion, Thủ tướng đầu tiên và được xem là người đặt nền móng cho Nhà nước Israel hiện đại, cùng người vợ Paula. Không có những công trình tưởng niệm đồ sộ hay những hàng cột uy nghi, khu mộ nằm lặng lẽ giữa một khu vườn xanh, hướng tầm nhìn xuống thung lũng Zin hùng vĩ.

Sắc màu Việt Nam giữa lòng thủ đô Malaysia

Sắc màu Việt Nam giữa lòng thủ đô Malaysia

Sáng 15/11, những tà áo dài thướt tha cùng nón lá, âm nhạc và ẩm thực truyền thống Việt Nam đã mang đến sắc màu văn hóa đặc sắc cho trung tâm thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia.

Theo dấu chân Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Ai Cập

Theo dấu chân Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Ai Cập

Ngày 14/11, Chi bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã tổ chức chương trình tìm hiểu những dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Kim tự tháp Bậc thang Saqqara, nơi Người và đoàn công tác Chính phủ Việt Nam từng đến thăm tháng 6/1946.