Tại cánh đồng xã Nam Thành, một trong những vùng sản xuất lúa tập trung của tỉnh, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương. Nhiều diện tích đã bước vào thu hoạch rộ, trong khi các trà lúa muộn đang chín đồng loạt; dự kiến toàn bộ đợt thu hoạch sẽ kéo dài khoảng một tháng. Ngoài nông dân địa phương, nhiều hộ từ các xã lân cận như Đức Linh, Tánh Linh cũng đến thuê đất để sản xuất, góp phần tăng quy mô canh tác tại khu vực.
Theo người dân địa phương, vụ Đông Xuân năm nay được đánh giá là thuận lợi khi thời tiết ổn định, nguồn nước thủy lợi dồi dào, sâu bệnh được kiểm soát tốt. Nhờ đó, năng suất bình quân đạt khoảng 8 tấn/ha, cao hơn so với nhiều vụ trước. Tuy nhiên, giá lúa tươi tại ruộng hiện chỉ dao động từ 5.000 - 7.500 đồng/kg tùy giống; giá nếp ở mức 5.200 - 6.000 đồng/kg, thấp hơn kỳ vọng của nông dân.
Ông Lê Văn Năm, nông dân tại xã Nam Thành cho biết, dù trúng mùa nhưng niềm vui không trọn vẹn khi giá lúa giảm so với vụ trước, trong khi chi phí đầu vào tăng mạnh. “Giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đều tăng giá, làm chi phí sản xuất đội lên đáng kể”, ông Năm chia sẻ.
Ông Nguyễn Thành Trung, nông dân thôn Võ Xu 9, xã Đức Linh, hiện đang canh tác 6 ha lúa thuê đất tại cánh đồng Nam Thành cho biết, chi phí sản xuất vụ này tăng khoảng 20% so với cùng kỳ. “Không chỉ vật tư nông nghiệp, giá thuê đất cũng tăng. Với mặt bằng giá lúa hiện nay, nếu đạt năng suất cao thì cũng chỉ hòa vốn, rất khó có lãi. Hy vọng giá lúa sẽ cải thiện trong thời gian tới, để công sức bỏ ra suốt cả vụ mùa kéo dài hơn 3 tháng được đền đáp xứng đáng”, ông Trung cho biết.
Tại xã Hàm Liêm, nông dân địa phương cũng đang bước vào thu hoạch rộ. Bên cạnh những hộ đạt năng suất cao, vẫn có trường hợp bị ảnh hưởng bởi sâu bệnh như đạo ôn, sâu đục thân, khiến sản lượng giảm mạnh.
Ông Nguyễn Tánh, thôn 5, xã Hàm Liêm, cho biết: Vụ Đông Xuân năm nay là một mùa thắng lợi khi 5 sào lúa giống OM18 của gia đình đạt sản lượng khoảng 4,2 tấn, cao hơn vụ trước. Khác với các hộ bán lúa tươi tại vườn, gia đình ông Tánh lựa chọn phơi khô và bán lẻ cho người dân trong vùng. Nhờ bán được với giá 8.000 đồng/kg, gia đình có lãi nhẹ. Tuy nhiên, theo ông Tánh, mức giá này không phổ biến trên thị trường.
Trong khi đó, một số hộ dân khác chịu thiệt hại nặng do lựa chọn giống không phù hợp, dẫn đến lúa không trổ bông, sâu bệnh, năng suất rất thấp, chỉ đạt 1 - 2 tạ/sào. Dù thua lỗ, nhiều nông dân vẫn phải thu hoạch để cải tạo đất và tiếp tục xuống giống cho vụ Hè Thu sắp tới.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, vụ Đông Xuân 2025 - 2026, toàn tỉnh gieo trồng khoảng 56.400 ha lúa, tăng gần 2% so với cùng kỳ năm trước. Diện tích sản xuất tập trung chủ yếu tại các xã phía Đông Nam tỉnh như Nam Thành, Đức Linh, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc. Việc mở rộng diện tích và ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật đã góp phần nâng cao năng suất và chất lượng lúa.
Tuy nhiên, ngành nông nghiệp nhận định sản xuất lúa vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là biến động giá cả thị trường và chi phí đầu vào tăng cao. Do đó, địa phương khuyến cáo nông dân tiếp tục chuyển đổi cơ cấu giống lúa chất lượng cao, phù hợp điều kiện canh tác; đồng thời tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ nhằm ổn định đầu ra, nâng cao hiệu quả kinh tế trong các vụ tiếp theo.
