Theo Euronews ngày 18/5, một báo cáo mới của CONCITO, tổ chức nghiên cứu xanh có trụ sở tại Đan Mạch, cho rằng các hộ gia đình tại Liên minh châu Âu (EU) có thể tiết kiệm hơn 2.200 euro mỗi năm nếu chuyển sang sử dụng máy bơm nhiệt và xe điện, trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch tiếp tục biến động mạnh do xung đột tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Phân tích của CONCITO nhận định điện khí hóa hệ thống sưởi và giao thông là “công cụ mạnh mẽ nhất” giúp châu Âu giảm phụ thuộc vào dầu khí nhập khẩu, đồng thời bảo vệ người dân trước các cú sốc giá năng lượng.
Báo cáo cho thấy mức tiết kiệm khác nhau tùy theo giá năng lượng và nhu cầu tiêu thụ tại từng quốc gia, song đều ở mức đáng kể tại các nơi được khảo sát. Trung bình, mỗi hộ gia đình tại EU có thể giảm khoảng 2.200 euro chi phí năng lượng mỗi năm nếu thay thế xe chạy xăng dầu bằng xe điện và sử dụng máy bơm nhiệt thay cho hệ thống sưởi dùng nhiên liệu hóa thạch.
Tại Đức, các hộ gia đình có thể tiết kiệm khoảng 1.950 euro mỗi năm, tương đương gần một năm chi phí sưởi ấm. Ở Tây Ban Nha, mức tiết kiệm khoảng 2.000 euro, tương đương 22 tháng tiền điện sinh hoạt.
Pháp là quốc gia có mức tiết kiệm lớn nhất trong nhóm khảo sát khi các hộ gia đình có thể giảm tới 3.070 euro mỗi năm nếu chuyển đổi sang hệ thống sưởi và phương tiện giao thông chạy điện. Trong khi đó, mức tiết kiệm tại Ba Lan và Italy lần lượt là 1.870 euro và 1.780 euro mỗi năm.
CONCITO cho biết các tính toán được xây dựng dựa trên dữ liệu Eurostat từ trước khi chiến sự Iran khiến giá dầu khí toàn cầu tăng mạnh. Vì vậy, tổ chức này cho rằng mức tiết kiệm thực tế từ quá trình điện khí hóa có thể còn cao hơn các ước tính hiện nay.
Theo báo cáo, việc giá nhiên liệu hóa thạch leo thang gần đây càng củng cố lợi thế kinh tế của điện khí hóa cũng như nhu cầu cấp thiết về chính sách nhằm bảo vệ người tiêu dùng trước biến động giá năng lượng.
Xung đột Mỹ - Israel với Iran cùng nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu khí qua eo biển Hormuz cũng đang thúc đẩy làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo và công nghệ điện hóa tại châu Âu.
Công ty năng lượng Octopus Energy cho biết doanh số máy bơm nhiệt tại Anh đã tăng hơn 50% trong ba tuần đầu tháng 3 so với tháng trước đó. Đây cũng là giai đoạn eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, rơi vào tình trạng gần như tê liệt.
Tại Pháp, Đức và Ba Lan, doanh số máy bơm nhiệt trong quý 1/2026 tăng trung bình 25% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tại Đức, số lượng máy bơm nhiệt bán ra đã vượt doanh số nồi hơi khí đốt truyền thống, bất chấp việc Berlin gần đây nới lỏng một số quy định trong luật sưởi ấm xanh.
Nhu cầu đối với xe điện cũng tăng mạnh tại nhiều thị trường châu Âu, bao gồm cả thị trường xe cũ. Nền tảng thương mại Olx có trụ sở tại Amsterdam cho biết lượng khách hàng tìm kiếm xe điện đang tăng nhanh tại Pháp, Romania, Bồ Đào Nha và Ba Lan.
Ông Jens Mattias Clausen, chuyên gia của CONCITO, cho rằng các đợt tăng giá nhiên liệu hiện nay không phải là sự cố bất thường mà là hệ quả dễ dự đoán từ việc châu Âu vẫn phụ thuộc lớn vào dầu khí nhập khẩu, vốn chiếm khoảng 90% nhu cầu tiêu thụ.
Ông nhận định các công cụ giúp bảo vệ người dân châu Âu trước biến động năng lượng đã tồn tại, song điều cần thiết hiện nay là ý chí chính trị nhằm loại bỏ các rào cản đối với quá trình điện khí hóa.
Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu vẫn là trở ngại lớn đối với nhiều hộ gia đình. Báo cáo cho rằng các khoản trợ cấp mục tiêu khoảng 4.500 euro có thể rút ngắn thời gian hoàn vốn của máy bơm nhiệt xuống còn khoảng 5 năm đối với hộ gia đình trung bình tại EU.
Trong khi đó, giá xe điện đang giảm nhanh và dần đạt mức tương đương xe chạy xăng tại nhiều quốc gia. Nền tảng mua bán ô tô Autotrader của Anh cho biết lần đầu tiên giá trung bình của xe điện mới đã thấp hơn xe chạy xăng truyền thống. Ngoài ra, nhiều nước EU cũng đang triển khai các chương trình hỗ trợ mua xe điện và lắp đặt hạ tầng sạc nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng trong lĩnh vực giao thông.
Trong bối cảnh châu Âu tiếp tục đối mặt với rủi ro từ thị trường nhiên liệu hóa thạch toàn cầu, điện khí hóa ngày càng được xem không chỉ là mục tiêu khí hậu mà còn là một giải pháp kinh tế và an ninh năng lượng dài hạn của khu vực.
