Lấy cây tre làm hình tượng xuyên suốt, vở diễn xiếc “Lời của Tre” kể câu chuyện về mối gắn bó giữa con người với loài cây đã hiện diện trong đời sống người Việt qua nhiều thế hệ. Vở diễn do Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng làm tổng đạo diễn, với sự tham gia của đông đảo nghệ sĩ, diễn viên Liên đoàn Xiếc Việt Nam.
Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn xiếc Việt Nam chia sẻ, từ lâu, cây tre đã là biểu tượng cho sức mạnh của dân tộc và con người Việt Nam. Ông đã ấp ủ ý tưởng kể câu chuyện về cuộc đời của tre, nhân cách hóa cây tre như một con người, từ khi còn non trẻ, gợi nhớ những năm tháng ấu thơ trong lời ru của mẹ dưới lũy tre làng.
“Chúng tôi muốn tái hiện để khán giả khi đến với ‘Lời của Tre’ có thể tìm lại những ký ức về cuộc đời mỗi con người. Khi tre lớn lên, hình ảnh cây tre tiếp tục gắn bó với đời sống thường ngày, với lao động cần cù và hành trình trưởng thành của tuổi trẻ. Sự nhân cách hóa ấy tạo nên một mạch cảm xúc xuyên suốt, đồng thời giúp các nghệ sĩ có đường dây phát triển nhân vật, trong đó nhân vật trung tâm chính là cây tre…”, Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng cho biết.
Cũng theo Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, trong những đoạn cao trào, ấn tượng nhất của vở diễn, cây tre được khắc họa như một chàng thanh niên khỏe mạnh, có tình yêu và sẵn sàng vượt qua thử thách. Qua hành trình ấy, hình tượng cây tre không chỉ gợi nhắc những giá trị truyền thống mà còn chuyển tải sức sống, tình yêu và tinh thần vượt khó của con người Việt Nam.
Vở diễn được xây dựng qua ba chương: Chương I “Lũy tre làng”, từ lời ru đầu đời, hình ảnh lũy tre xanh đưa khán giả trở về với miền ký ức tuổi thơ và nhịp sống làng quê bình dị. Tre lớn lên cùng con người, chứng kiến bao nhọc nhằn, chở che và nâng đỡ qua từng chặng đường đời.
Chương II “Tình tre”, bên bến sông quê, tình yêu đôi lứa nảy nở, dịu dàng mà mãnh liệt. Giữa những giông bão cuộc đời, tre quây quần chở che, để tình yêu thêm bền chặt, như lời nhắn gửi về sự thủy chung và sức mạnh cùng nhau vượt qua thử thách.
Chương III “Thanh âm hào khí”, từ những thanh tre mộc mạc, âm thanh quê hương ngân vang qua tiếng đàn, tiếng sáo và nhịp gõ rộn ràng. Nghệ sĩ cùng khán giả hòa nhịp, tạo nên bản hòa ca của niềm vui, tinh thần đoàn kết và sức sống Việt Nam căng tràn.
Vở xiếc “Lời của Tre” hướng đến phục vụ khán giả du lịch trong nước và quốc tế. Việc lựa chọn cây tre làm hình tượng trung tâm cũng mở ra cách tiếp cận văn hóa Việt Nam thông qua một biểu tượng gần gũi, giúp khán giả cảm nhận vẻ đẹp đời sống, tâm hồn và những giá trị truyền thống của người Việt bằng nghệ thuật biểu diễn.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, cô có niềm đam mê với nghệ thuật, đặc biệt là xiếc, cô Nguyễn Thị Tuyết Mai (phường Cửa Nam, TP Hà Nội) không giấu được niềm vui khi thưởng thức vở diễn “Lời của Tre”. Từng xem nhiều chương trình xiếc, trong đó có xiếc Trung Quốc, cô nhận thấy xiếc Việt Nam không hề thua kém.
Theo cô Tuyết Mai, hình ảnh lũy tre làng đã gắn bó với đời sống người dân Việt Nam. Vở diễn kết hợp yếu tố hiện đại và dân gian, tái hiện đời sống của người dân, đồng thời truyền tải những câu chuyện về tình yêu, tâm lý và tình cảm trong cuộc sống thông qua nghệ thuật biểu diễn.
Say sưa hoà mình vở diễn, chị Hồng Vân (35 tuổi, TP Hà Nội) bày tỏ sự ngưỡng mộ và nể phục những nghệ sĩ theo đuổi nghệ thuật xiếc bởi họ phải trải qua quá trình tập luyện vất vả.
“Mỗi lần đi xem xiếc, tôi đều ấn tượng với những động tác đòi hỏi kỹ thuật khó của các nghệ sĩ. Với vở diễn ‘Lời của Tre’, chủ đề về cây tre được xuyên suốt từ đầu đến cuối, tạo ấn tượng với tôi”, chị Hồng Vân bộc bạch.
Còn chị Diễm My (34 tuổi, TP Hà Nội) cho biết, từ thời tiểu học đến nay, chị mới có dịp xem xiếc trở lại. Chị bất ngờ, hồi hộp theo dõi các nghệ sĩ biểu diễn trên sân khấu.
Theo chị My, việc kết hợp các yếu tố truyền thống là điểm cộng của vở diễn: “Ở một số chương trình sân khấu khác, yếu tố truyền thống đôi khi được thể hiện theo hướng hàn lâm, còn trong ‘Lời của Tre’, hình tượng cây tre rất gần gũi, giúp khán giả dễ dàng cảm nhận và kết nối với câu chuyện trên sân khấu”.
Thông qua “Lời của Tre”, nghệ thuật xiếc không chỉ dừng lại ở những màn trình diễn kỹ thuật mà còn trở thành phương tiện chuyển tải câu chuyện văn hóa. Hình tượng cây tre, với sự bền bỉ và gắn bó với đời sống người Việt, được kể lại bằng ngôn ngữ sân khấu, góp phần làm phong phú trải nghiệm của khán giả và đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng trong nước, quốc tế.
Một số hình ảnh tại Liên hoan:
