Lễ hội Hết chá – nét văn hóa tâm linh của đồng bào dân tộc Thái

Ngày 23/3, tại bản Áng, xã Đông Sang (huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La) đã diễn ra Lễ hội Hết chá năm 2019.

Đây là một nét văn hóa tâm linh có từ lâu đời của đồng bào dân tộc Thái và bản Áng chính là cái nôi sinh ra Hết chá.

Chú thích ảnh
Người dân nhảy múa, tham gia nhiều hoạt động của Lễ hội Hết chá.

Lễ hội Hết chá gồm hai phần lễ và hội. Ở phần lễ, ngay từ sáng sớm chủ lễ và các thầy mo đã làm thủ tục cúng thổ thần, thần linh, thần cây đa, sư phụ hết chá để báo cáo việc tổ chức lễ hội. Trong đó, nét đặc sắc của lễ hội chính là nghi lễ rước hoa mạ, hoa ban và cây nêu về sân khấu - nơi diễn ra lễ hội.

Ngay sau nghi lễ là phần hội với các trò chơi dân gian vui nhộn như tung còn, tó má lẹ, đi cầu kiều… Cùng với đó là những điệu xòe uyển chuyển, nhịp nhàng, duyên dáng quanh cây nêu hòa cùng tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã và âm thanh chầm bổng của đội nhạc như đang mời gọi người dân cũng như du khách đang tham dự lễ hội.   

Lễ hội Hết chá là hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh sâu sắc; đồng thời là lễ hội đoàn kết cộng đồng, cùng giúp nhau vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Đây còn là dịp để người dân tạ ơn đất trời, tạ ơn đấng sinh thành, giáo dưỡng, cầu chúc cho vạn vật hòa hợp, sinh sôi nảy nở, cuộc sống yên vui, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt bội thu, mọi người ấm no hạnh phúc; thể hiện ý thức gắn kết cộng đồng dân tộc Thái, cùng nhau bước vào mùa vụ mới.

Được biết, xưa kia, người Thái rất nghèo, không có tiền mua thuốc chữa bệnh, thường đến nhờ thầy cúng cũng vừa là người bốc thuốc nam, đã chữa khỏi bệnh cho những người ốm và thầy cúng nhận họ làm con nuôi. Hàng năm, thầy cúng tổ chức lễ hội Hết chá chính là lễ tạ ơn của những người được thầy mo chữa khỏi bệnh; đồng thời là lễ tạ ơn trời đất, tổ tiên, thần linh đã giúp cho con người sống ở trần gian duy trì được cuộc sống, đoàn kết xây dựng bản làng và cầu cho người khang vật thịnh, mưa thuận gió hòa để mùa màng bội thu. Mang ơn thầy các con nuôi lại đến tạ ơn, nhưng lúc đó là thời điểm đầu năm đang bận rộn cho Tết nên thầy mo ấn định lễ tạ ơn tổ chức vào tháng 3 hàng năm. Từ đó, có lễ hội Hết chá. 

Tuy nhiên, qua thăng trầm của lịch sử, nhằm giữ gìn, phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa dân tộc, cùng với sự hỗ trợ của Ủy ban nhân dân huyện Mộc Châu, sự chung tay của chính quyền địa phương, nhân dân bản Áng đã sưu tầm và phục dựng lại Lễ hội Hết chá để gìn giữ cho thế hệ con cháu sau này. Nhờ đó, từ năm 2008 đến nay, khi hoa Ban sắc trắng, hoa Mạ ánh vàng thì Lễ hội Hết chá lại tưng bừng được diễn ra và trở thành một trong những hoạt động thường niên.

Tin, ảnh: Nguyễn Cường (TTXVN)

Dành cho bạn

Việt Nam - Pháp mở rộng không gian hợp tác chiến lược

Việt Nam - Pháp mở rộng không gian hợp tác chiến lược

Được bồi đắp qua nhiều thế hệ từ những gắn kết về lịch sử, văn hóa, giáo dục, khoa học đến giao lưu nhân dân sâu rộng, quan hệ Việt - Pháp vượt qua những thăng trầm của lịch sử, xây dựng thành công mối quan hệ hữu nghị, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới tương lai.
Phó Thủ tướng Thường trực làm việc về triển khai các dự án điện tại Cần Thơ

Phó Thủ tướng Thường trực làm việc về triển khai các dự án điện tại Cần Thơ

Chiều tối 12/9, tại thành phố Cần Thơ, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc làm việc với lãnh đạo thành phố Cần Thơ, các bộ, ngành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN) về tình hình triển khai các dự án điện trên địa bàn thành phố.

Đưa tình hữu nghị Việt Nam - Thái Lan ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, bền vững

Đưa tình hữu nghị Việt Nam - Thái Lan ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, bền vững

Nhân dịp Nhà vua Maha Vajiralongkorn và Hoàng hậu Vương quốc Thái Lan thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 14 - 16/9/2026, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn Thượng tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan về ý nghĩa chuyến thăm cũng như vai trò của đối ngoại nhân dân trong việc củng cố lòng tin chiến lược giữa hai nước.