Lễ hội đâm trâu mừng lúa mới còn được đồng bào Cơ Tu gọi là Chahàrò Tơmêê.
Đây là lễ hội quan trọng nhất của người Cơ Tu, tương tự như ngày Tết Nguyên đán của người Kinh.
 Toàn cảnh lễ hội đâm trâu. |
Để chuẩn bị cho lễ hội, nhiều ngày trước, bà con dân tộc đã trồng và trang trí cây neo ở trước nhà Gươl; các thôn, bản tập luyện đánh cồng chiêng, múa điệu Tân tung Da dá. Chiều ngày hôm trước của lễ hội chính, diễn ra nghi lễ rước trâu buộc vào cây neo và làm lễ báo cáo thần linh ngày mai sẽ bắt đầu lễ hội đâm trâu. Buổi tối diễn ra hát lý của cả cộng đồng, thể hiện tình cảm đoàn kết giữa các thôn bản, tổng kết những cái đạt được trong năm qua, hóa giải những mâu thuẫn và cầu mong một năm mới mùa màng tốt tươi.
 Các già làng làm lễ cúng thần linh trước khi tiến hành đâm trâu. |
Trong buổi sáng của ngày lễ hội chính, diễn ra lễ rước đoàn bắn nỏ gồm hai đoàn nam nữ mặc những bộ trang phục truyền thống, nam giới cầm các loại vũ khí đi săn cùng múa điệu Tân tung Da dá theo nhịp trống chiêng vang động núi rừng, xung quanh cây cột neo. Những già làng đại diện cho các thôn tiến hành làm lễ cúng thần linh xin được đâm trâu để dâng lên Dàng (trời) cầu cho mưa thuận gió hòa, nhân khang vật thịnh. Sau đó mọi người sẽ cùng nhau thụ hưởng những lễ vật cúng để lấy may mắn cho một năm mới.
 Nghi thức đâm trâu. |
Già làng Cơlâu Nâm ở thôn Pơ ring, xã Lăng, huyện Tây chia sẻ: “Lễ hội năm nay rất vui vì đời sống của bà con mình ngày càng được ấm no do được mùa lúa nước và trồng cây cao su, cây keo cho thu nhập cao”. Ông Nguyễn Tri Hùng, cán bộ Ban Dân tộc tỉnh Quảng Nam cho biết, lễ hội này từng bị mai một và được phục dựng lại từ năm 2003 đến nay. Ngày xưa lễ hội này thường kéo dài trong sáu ngày. Ngày nay, để thực hiện tiết kiệm, bà con đồng bào Cơ Tu chỉ tổ chức trong hai ngày.
 Điệu múa Tân tung Da dá tại lễ hội đâm trâu. |
Trong lễ hội đâm trâu mừng lúa mới có nhiều loại hình văn hóa truyền thống của người Cơ Tu như hát lý, múa Tân tung Da dá, thể hiện sự gắn bó cộng đồng. Những loại hình văn hóa truyền thống này đang được tỉnh Quảng Nam đệ trình lên Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất công nhận đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
 Một già làng thổi khèn tại lễ hội đâm trâu. |
 Đội hình đánh trống cho điệu múa Tân tung Da dá. |
Bài và ảnh: Đỗ Trưởng
